hósdagur 4. februar 1999síða 16

16 tíðindablaðið Tá landgrunnsmarkið millum Føroyar og Bretland kemur uppá pláss: Ein spildurnýgg) tid pg i Føroyum Tå markið kemur uppá pláss byrjar ein nýggj tíð í Føroyum, Tá fer tað at snúgva seg um møguliga tilfeingi okkara í undirgrundini oljuna. Og tå ætla vit at lata upp dyrnar fyri bæði bretum, norðmonnum, dónum og óðrum, sum vilja gera ílogur her sigur Eyðun Elttør, landsstýrismaður í oljumálum. Hann viðgongur, at tað hevur gingið seinni, enn men heldur kortini, at bíðitíðin hevur verið sunn og góð fyri okkum. Hon hevur givið førovingum møguleikan at lata tingini sodna og harvið betur kunna fyrireika seg til komandi útviklingin. Nú markið er um at koma uppá pláss tekur tann annars sera tigandi Eyðun Elttør blaðið frá munninum. Marknaosemjan við bretar ) Elttør viðgongur. ) er ikki na lands- e tað núverandi - við reiðari undirtøku frá and- stødun: - hava lagt stóra á- herðslu á at rudda slóð fyri eini loysn í marknamálin- um, áðrenn spónurin varð settur í eitt leitiskeið á for- oyska landgrunninum. Men nú mangt tykist benda á. at vit eru nær eini n. heldur andsstýris- Muri oljumálum seg betur til at svara spurning- um og greiða frá støduni í hesum stóra og týðandi máli. -Eg vóni. og tað er mítt ynski. at vit á Olju- kunnu vera framtíðini fyristtingini meira opnir í Tók við í mai Tað hava verið røddir frammi í flokkunum um, at tað var óneyðugt at seta ein landsstýrismann í oljumál- um burturav. tá landsstýrið varð skipað fyri skjótt ein- um ári síðani. Nú markna- trætan hevur havt fyrsta prioritet, og landsstyris- maðurin i oljumálum harvið líkasum hevur verið í eini bidistødu spurdu vit Eyðun Elttør, um hann ikki harvið hevur sitið til fánýtis í hes- um starvi! -Tað havi eg avgjørt ikki Eg havi brúkt tíðina til at kunna meg við hetta nýggja g stóra økid og eva tíð saman havi brúkt við mínum embætistólkr á oljufyrisit Ingi Tað h ) eisini verið nóg »peåvur í sambandi við at umboða Foro ótvegis oljufeløg ac et num eg naldi evil okkum ippá longri sikt. Eydun Elttø eldur fl S } le I 10 } eyði o yo C i Se ut I ein ti ] N Innars () si € 8 at FOIKiNi NOT era tann neyðuga kunnleik an. so eigur eisini ein lands- stýrismi iður at vera væl kunnaður. -Henda tíðin hex ir so avgjørt ikki verið til fánýtis. Hon hevur verið sera lærurík og góð fyri meg og fer nú at vera góð ball: ist, tå vit skulu til at seta hol å útbjóðingina og aðrar fyri- reikingar. Við at gera oljuna til sersakt målsøki hevur tú eisini lyft hesa framtíðar vinnuna uppá á eitt hægri stødi, har hon eigur at verða. Serstakt stýri Tað er so eisini í hesum sambandi. at miðjað hevur verið móti at fáa oljuna burtur úr Vinnumálastýri- num og gera eina deild ella direktorat, sum burturav umsitur oljumål. Eyðun Elttør er varin. tá nomið verður við henda spurn- ingin. Sambart ætlaða al- menna bygnaðin skuldu oljumál í hvussu er at byrja við vera partur av Vinnu- málastýrinum og so skuldi ein seinni, tá stórri virksemi hevði tikið seg upp, skipa oljuna í sjålvstødugt stýri. Men eftir øllum at dóma hevur Eyðun Elttør mett, at tann stundin longu er kom- in, og hevur hann tí eisini húsast undir somu lon sum Oljufyrisitingin nú í longri tíð. -Tað er her eg sum landsstýrismaður = hoyri heima, saman við teimum mongu fólkunum, sum dag og dagliga arbeiða við olju- málum. Eyðun Elttør váttar, at hann hevur givið til kenn- ar, at tað er neyðugt, at tað verður arbeitt sjálvstóðugt við oljumálum á sjálvari Oljufyrisitingini. Landsstýrismaðurin sig- ur, at tað fer ikki at ganga so nógv tíð til, at teir verða eitt sjálv støðugt stýri uttan nakað tilknýti til Vinnu- málastýrið. Hann vísir á, at tað skjótt fer at verða boðið út til leit- ing. og tá verður helst eisini neyðugt at fáa serkøn fólk uttanífrá til at leggja okkum lag á. -Eg leggi stóran dent á, at alt virksemi, sum hevur við oljuna at gera, ikki bert verður ein partur av øðrum virksemi her í landinum. Vit Skulu jú umsita eitt tilfeingi. og eg dug! ikki at síggja tað neyðuga í, at hetta skal verða partur av einum stýri, sum umsitur onnur vinnu- mál. Tað er tørvur á, at hetta verður eitt stýri fyri seg. Hitti Battle í Stavanger Hóast Eyðun Elttør ikki hevur havt nakað beinleiðis við marknatrætuna við bret- ar at gera, so vónar hann kortini, at fundurin hann hevði við enska starvs- bróðurin, John Battle, í Sta- vanger í fjør, var við til at fáa loyst upp fyri markna- málinum, sum var vorðið fastlæst. -Eg ivist ikki í, at tann fundurin hevur ikki drigið frá, men hevur heldur lagt aftrat til okkara fyrimun. Saman við embætis- monnum frá Oljufyrisiting- ini, sum eisini eru partur av føroysku nevndini, ið sam- ráðist um markið - og í full- ari semju við løgmann - gjørdi Eyðun Elttør tí bret- ska orkumálaráðharranum greitt, hví føroyingar stóðu so fast við miðlinjuprin- sippið, og soleingi bretar ikki vildu góðtaka hetta, fór neyvan nakað at henda, og tað vildi so aftur hava við sær, at eitt annars áhugavert oljuøki fór at liggja Grørt í mong mong ár aftrat. Her hittust tveir ráðharrar, har hvørkin hevði beinleiðis ábyrgdina av málinum, men har báðir høvdu ein felags áhuga í, at málið bleiv loyst. Samstarv við bretar Tá endalig semja verður gjórd um markið. verður tørvur beinanvegin á sam- starvi við bretar á nógvum økjum. Talan er jú um at seta gongd á eina leiting í einum lutvist ókendum oki. har bretar og føroyingar eru næstu grannar. Verða t.d. funnin oljufelt, sum ganga tvørturum markið, so verð- ur neyðugt við greiðum av- talum á tí økinum, og eisini kann hugsast. at bretar kunnu rætta føroyingum eina hjálpandi hond í sam- bandi við fyrstu føroysku útbjóðingina. Hetta er nak- að, sum als ikki er fremmant fyri Eyðun Elttør, og er tað ikki óhugsandi, at báðir oljumálaráðharrarnir fara at hittast aftur. -Tað haldi eg er vert at umhugsa leggur Eyðun Elttør aftrat og vísir á, at tað eru komnar rætti- liga itøkiliga ábendingar frá bretum um, at teir eru sinn- aðir til at bjóða okkum at vera við, tá teir fara at leggja eina útbjóðing til rættis í økinum. So tað ræður um at kunna troyta teir sam- starvsmøguleikar, sum eru ikki bert við bretar, men eisini við bæði norðmenn og danir á oljugkinum. -Tá markið er komið upp- á pláss byrjar ein spild- urnýggj tíð í Føroyum. Tá er tað oljan, tað snýr seg um. Vit ætla tá at opna dyrn- ar fyri bæði bretum, døn- um, norðmonnum og øØr- Eyðun Elttør. landsstýris- maður í olju- og umhvørv- ismálum heldur ikki bíði- tíðin hevur verið til fánýtis. Førovingar hava kunnað brúkt tíðina at lata málið sodna betur. um, sum vilja vera við til at leita eftir olju og gassi á landgrunninum. Oljuprísir og Føroyar At markið kemur uppá pláss er gott fyri okkum, men lágu oljuprísirnir toga so hinvegin. Tað eru tey, sum halda, at oljuleiting við Før- oyar hevur onga framtíð í løtuni og tað besta vildi ver- ið bara at bíðað til betri tíð- ir! Eyðun Elttør vísir til, at vit við lóggávuni frá 1993 hava sett út í kortið og hava fyrireikað bæði okkum sjálvi og oljuídnaðin uppá, at vit skulu í gongd við veruligar oljuleitingar. Tað eru gjørdar iløgur í milli- ardaklassanum å føroyaøki- num, sum neyvan nakar ynskir skulu fara fyri skeyti. Vit hava so eisini sagt frå, at ein útbjóðing verður so skjótt hon er klár. Hetta er alt í tråd við løgtingssam- tyktina, og tad er einki, sum sigur nakað annað. se