hósdagur 4. februar 1999síða 17

én tíðindablaðið 17 -Sjálvandi er tað øðrvísi nú við so lágum oljuprisum, enn tað var fyri tveimum árum síðani. Men oljuverk- ætlanir eru langsiktaðar. og tí er tað eitt sindur trupult at leggja itøkiligar verkæt lanir alt eftir, hvussu prís irnir eru í dag. Tað er heldur einki, sum týðir uppá. at á- hugin fyri føroyska økinum er minni i dag. enn hann hevur verið. Eyðun Elttør vísir á. at oljufeløgini orka sjálvandi minni í dag enn fyri tíð síðani, soleiðis, at tað verða kanska færri og veikari ar beiðsprogramm. sum verða løgd fram, har vit annars kundu ynskt okkum tað optimala. - Vit fara at síggja, at oljufeløgini fara at leggja seg efur ávísum økjum heldur enn at spjaða seg. og vit kunnu tí rokna við, at feløgini neyvan fara at aga sær út í leiting norðan ella vestan fyri Føroyar við ver- andi prísum. Feløgini vilja heldur ganga út frá teimum verandi kendu økjunum stutt frá markinum. Ein má tí ganga út frá, at feløgini fara søkja um økini nær markið. Landsstýrismaðurin sigur víðari, at meðan vit við sera góðum oljuprísum td. kunnu krevja av oljufeløg- unum, at tey átaka sær at bora so og so nógvar brunn- ar, so verða vit noyddir til at taka hædd fyri lágu prís- unum og kanska linka um hesi krøvini. Men tað skuldi kortini ikki havt nakra ál- varsliga avleiðing við sær. -Vit á Oljufyrisitingini eru rættiliga bjartskygd at fáa eitt leitingarumfar í gongd. sum gevur góða meining í okkara verð, og sum vónandi verður grund- arlag undir eini longri pro- sess, har tað koma aðrar rundur seinni. Annars kann ein rokna við, at fleiri av bólkunum verða ødrvisi, tá tað nærkast útbjóðingini. Tað kann eis- ini henda, at feløg, sum í dag standa á síðulinjuni og hyggja at, fara at melda frá luttøku, tá latið verður upp fyri runduni. Eyðun Elttør, oljumála- ráðharri ivast ikki i, at oljufeløgini fara at vísa foroyska økinum stóran ans, tá útbjóðingin verður latin upp. Nú verður full ferð sett á arbeiðið uppá úthjóðingina Sostalurin skilur annars, at einki felag enn hevur boðað frá, at tað tekur seg aftur av føroyaøkinum. Hetta kemst uttan iva av ti, at tey halda seg hava rætti liga góðar ábendingar um. at her er okkurt. At tað er ringt at finna nýggj stór felt í Norðsjónum ger, at fel- øgini náttúrliga leita víðari til grannalagið fyri at vita, ikki minst um her kunnu vera stor felt, sonevndir ele- fantar -Vit mugu so heldur ikki gloyma, at feløgini eru ikki sinnað at leggja allar bóltar í eina kurv. Tey vilja heldur spjaða vágina, og tå Føroyar eru eitt politiskt trygt oki. telur hetta til okkara fyri- mun Lágir prísir sunt fyri okkum Eyðun Elttør heldur ikki tað er rætt, um vit føroyingar nú fara at ivast í, um tað í heila tikið er rætt at fara undir eina leiting við so lág- um oljuprísum, tí tað hevur so Ometaliga nógv at siga at koma í gongd við at leita Tær fyrstu boringarnar eru av stórum týdningi bæði fyri føroyskar oljumyndug- leikar og fyri oljuídnaðin. -Eg síggi, eisini í føroysk- ari pressu, at man er farin at ivast i, um vit fáa nakra vinnu, nú skorið verður nið- ur aðrastaðni. Her haldi eg tað er umráðandi at gera sær greitt, hvat vit tosa um. At oljufeløg leggja ávísar verk- ætlanir, tvs. oljugki, sum eru funnin og sum skuldu undir framleiðslu, á hillina hevur einki at gera við á- hugan og ikki minst tørvin á at leita eftir nýggjum økj- um við olju og gassi. Har felt, sum eru funnin og skulu byggjast út, skal tú til at læna pengar. Har hongur tað so bráddliga ikki saman við lágu oljuprísunum. Tí vilja feløgini nettup royna at finna nýggj felt í nýggj um økjum, sum eru størri og sum tí nettup kunnu bera lægri oljuprísir. So tað eina útilokar ikki hitt. kanska tvórturímóti. Tað ræður eisini um hjá oljufeløgunum at halda eykagoymslurnar við líka Landsstýrismaðurin, sum hevur verið á vitjan bæði í Noregi og í Alaska í sam- bandi við oljuvinnunarnar har, sígur, at hesar vitjanir hava lært seg, at tað er kanska slettis ikki so galið, at oljuprísirnir eru lágir, tá farið verður undir leiting við Føroyar, tí hetta lærir okkum at fara sinniliga, skilagott og realistiskt fram. -Høvdu prísirnir verið í topp. so Gud viti, hvussu vit høvdu borið okkum at. Nú teir eru lágir kann tað føra til, at vit hugsa eitt sindur jardbundid. Vit spurdu Eyðun Elttør um tad ikki er ein vansi vid hesum lågu oljuprisunum, at vit ikki kunnu seta nóg stór krøv til oljufeløgini! -Hvat er nóg stór krøv? Tað fella bara samfelagnum inntøkur, um eitt vinnuligt virksemi gevur yvirskot Tað eru jú nógv, sum siga, at vit stóran part av 80-un um reelt sæð einki yvirskot høvdu av fiskivinnuni. Onkur vil entå siga, at vit kundu bara verid givin. So spurningurin er, hvat hósk- andi ella nóg góð krøv er til eina og hverja tíð. Og tað er svingandi. Alitið á føroyingar Hesi seinastu árini hava føroyingar meldað út fyri umheiminum. at vit skulu í gongd við eina oljuleiting, og tíðarkarmur er settur upp og so broyttur aftur og aftur. A ólavsoku í fjør segði løg- maður, at kolvetnisskatta- lógin skuldi koma fyri ting- ið innan árslok, men hon er enn ikki komin á tingborð. A nýggjárinum boðaði løg- maður frá, at útbjóðingin verður løgd fyri tingið á ólavsgku. Men hvørja trygd hava oljufeløgini, ið skulu gera fløguætlanir fyri, at út- bjóðingin fer at halda, tá kolvetnisskattalógin enn ikki er komin á tingborð og er ikki vandi fyri, at okkara trúvirði hevur fingið eitt skot fyri bógvin! Eyðun Elttar: -Eg kann bert siga, at markið hevur verið ein trupulleiki fyri oll tey, ið hava arbeitt í olju- fyrisitingini, sum jú hava sett út í kortið, hava sett eina maskinu ella eitt tok í gongd, og oliufeløgini hava verið í góðari trúgv. Tey hava fyrireikad seg, og vit hava fyrireikað okkum við tí fyri eygað at kunna fara undir leiting og seinni eisini framleiðslu fyri at fáa inn- tøkur. Uttan framleiðslu hava feløgini ongar inntøk- ur. Tað at feløgini vilja gera íløgur her er við vón um at fáa inntøkur í hinum end- anum. Eyðun Elttør vísir á, at orsakað av markinum, sum vit av náttúrligum orsøkum ikki hava kunnað tosað opið út um, hevur verið so torført at handfara oljufeløgini til lítar. -Men eg haldi, at tey flestu feløgini, sum vit hava tosað við, hava eitt gott for- stáilsi fyri hesum trupulleik- anum, og tí haldi eg ikki, at tey hava mist álitið á okkum ella seta spurnartekin við okkara trúvirði. -Men tú kanst ikki brúka markið til at forklåra, hví ein rammulóg sum kol- velnisskattatlogin Ikki verður liðug ? Har mugu vit so bara á- sanna, at tingini hava tikið eitt sindur longur tíð enn ynskt. Tað er so eisini ein spurningur um, hvussu nógvar kreftir vit leggja í hesi tingini. Men kortini haldi eg, at hetta við mark- inum, at vit als ikki hava vitað, hvønn veg tað bar, hevur sett ein dempara á. Tú Landsstýrismaðurin hevur nógv fakliga væl kvali fiserað fólk at hald eg til, tá tað um oljumál ræð ur. Vin. Herólvur Joensen, leiðari á Oljufvr Martin He leiðari av Jarðfro un hevur líkasum ikki vitað hvat tú skuldi gera Eyðun Elttør roknar við, at kolvetnisskattalógin verður løgd fyri tingið um stutta tíð Utbjóðingin í heyst Sveinastykkid hjá lands stýrismanninum í oljumál um má sigast at vera fyrsta útbjóðing. Um hana sigu Eyðun Elttør, at einaferð í heyst verður latið upp. So skjótt markið er komið uppá pláss verður full ferð set arbeiðið uppá útbjóðins Hetta er nakað nýtt fyr okkum, men eg havi álit á. at okkara fólk fara at klára hesa uppgávuna, og miðjað verður so móti at hava eitt uppskot klárt til í heyst. S« skal tingið umrøda tað, og eftir ungviðgerðina fara so ikki at ganga nógvir dagar til ein runda kann leggjast fyri oljufeløgini. Síðani verður sett ein freist úr trimum til seks mánaðir hjá feløgunum at gera sitt ar beiðið í, og eftir tað ganga so aftur nakrir fáir mánaðir at viðgera umsóknirnar Nær fyrstu loyvini verða givin velst so um, hvussu stórur áhugin er fyri søkja. Sosialurin skilur, at vit eru komin út á summarið ella heystið ár 2000. áðrenn loyvi verða givin til b Bretar áðrenn vit Nú markið kemur uppá pláss. so kann roknast við at bretar verða fyrr en við eini útbjóðing í teimu fyrr umstríddu økjunum Kann tað ikki gera. at olju- feløgini heldur velja at brúka sínar pengar í leiting bretsku megin markið enn her hjá okkum? Til tað sigur landsstýris maðurin, at hetta er eitt mál. sum hevur verið umrott Oljufyrisitingini, men har metir ikki, at tað verð nakar trupulleiki. Tí í ØgIni SKJØL hvat te Ir á OKKåra OKI eisini at planle ereiti KUNNU Vænta -Eg trúevi ikki. at c bjóði n á ENSKUM Ok lokar nakran ahug: