týsdagur 9. februar 1999síða 4

Lesarabrøv Sjålvstyrismål - kommunumál mark í sum tjóðskaparidealistar | verður m.a óðum verkum. inn til upp ul. SKÁ erandi skipan varð DU aftur á dsmodellið Ísland S í sjá so tann Mi. Sostatt k KA neg! i Í ann fyrimund fekk ar fast. loysa vit frá Dan so okkara veruleikafjaru ggja okkara siala vælterdarsamfelag mbað verður a tíkið fram sum dómi og sitt UNS Hålka orsøk til smærri Ohapp Dagiinn Olsen hálka er orsøkin 7 Fríggjadagin vóru B sledast um k nærri ohapp og eisini enk unni h eygardagin vóru 3 smær et at vera bilføran undir happ. Øll vegna hålku slíkur stødun Annars hes verið friðar Ka vid nakrar ISt 1 VIKUSKIT verð lagar og hevur hetta merkt = sagt av politistødini í Han ferðslun og teir vita einki um. at nak- A politistoðini í Havn að stórvegis er hent á bygd verður sagt. at fleiri smærri = unum heldur tíðindablaðið Minningarorð um Jóhannes av Skarði (f. 7.4.1911, d.24.1.1999) innest av Skarði hevur føroyskt mål mist ein 'sta vin og verndarmann. Frá barni hevur hann igdan í seg alsk til móðurmálið frá faðir og Jur, Símuni av Skarði og Húsum í Havn inum. hesum einasta friðskjóli hjá mált okkara tt ÆV Sonnu av s hann upp og fekk seinni s T; i málsligu kjølfestu. ið ungdómur EKK Ira at meta um til fulnar. Mong eru að. tey hava nomið hevur lagt niður í teimum. Tað vísa inn ISstarv njá cott fyrr t ] tav málríku byg og vðrun Fongurin hann hexði aftur við sær, fingin til høldar i tøkari tíð. meðan istu at greiða frá. Virðis sum komið er á prent um leypin, hetta henta flutningstól okkara, sum nú er farið í søguna. forna velting og velungaramboð. bjargarøkt í Skúgvoy. Eisini hevur hann savnað nógv tilfar um føroyska båtin. I heftum við heitinum „Mangt og hvat“ er mangt torvitnisligt til skjals. Fá ið Fróðskaparfelagið varð stovnað í 1952 og fór at geva út Fróðskaparrit við vísindagreinum á for- Oy skum máli m.a. við tí endamáli at big va føroyskt til fullgilt visindamål. Jóhannes var sj ílvskrivaður álitis- maður í málsligum spurningum. týddi greinir úr fremm- andamálum og las rættlestur. Men týðingarstarv hansara rokk longri og víðari enn so. Eftir hann liggja vala- týðingar bæði av fagur- og yrkisbókmentum, teirra millum skaldsøgan Fremmandaraðurin eftir Albert Camus (1968) og Gomul foroysk heimaráð (1959) eftir donskum handriti R.K. Rasmussens lækna. Krúnan á týðingarverki Jóhannesar er Kalevala, tjóðkvæði finna (1993), sum hann fekk heiðursváttan fyri frá hægsta stað í Finnlandi. Mær sýndi hann tað álit at biðja meg lesa týðingina í handriti. áðrenn hon var prentað. Sum vera man, varð ikki týtt úr finskum, men úr týðingum á onnur mál sum svenskt og íslendskt. Tó hevði hann vunnið sær so fræga hilling á finskum, at hann kundi miða seg eftir orðabókum. Meðan hann var í Íslandi 1972-73 í finskum á lærda landið. menn enn vóru, ið mikið er tað. 3 fylgdi hann undirvísing háskúlanum. Um tað mundið var Fróðskaparsetrið komið upp í nordurlandasamstarv um summarskeið í máli og bøkmentum, soleiðis at vit buðu studentum úr Norðurlondum á summarskeið í føroyskum og kundu so senda studentar á samsvarandi skeið í hinum lond- unum. Íkki vóru tey mong. ið søktu um at fara á skeið í finskum, so eitt summarið, tá ið boðið varð til skeið. og eingin søkti um at fara til Finnlands. mælti eg Jóhannesi til at fara við ti í huga, at:tað skuldi gera hann betur føran til Kalevala-týðingina, og hann tók av. Boð fóru so til Finnlands um hetta. men einki frættist aftur. Eg ringdi so at fregnast og fekk til svar, at hetta mundi vera misfatad, ti skeiðið var ætlað studentum, men hesin var júst eingin unglingi. Eg segði so. hvor Nr. 26 — 9. FEBRUAR 1999 ætlanin var, og legði afturat, at var hann ikki ungur av árum . so kundi eg svara fyri, at fáur studentur mundi vera yngri av lyndi enn hann, ið eg ætlaði at senda. Jú. hann var vælkomin „upp á mítt orð“. og seinni frætti eg, at so heyði roynst. sum eg hevði sagt Málroktin lá honum altíð frammarlaga í huga. Hann kendi til tað brongl. sum mangan stóðst av skúli týðing úr fremmandamálum við donskum sum millummáli Sum eina hjálp til at bóta um henda vansa gav hann út Foroys in orðalista til Otto Jespersen Ene lsÅ beg / (1956). Hetta var fyrsta verk hansara í orðabókarlíki. Mong skuldu koma eftir. I 1960 kom ISHINgar- og skrivste máli við orðalistin U) um num skrivstovum. Hann var fyris M: ilstovni Fc WOY: ir Derry pt ild á loftinum á Båtahøllini á Debesartrød. kið var at fáa heim ljóstak av hinum stóra ivninum til føroyska orðabók. sum Chr. Matras til starvstíð sína á lærda háskúlanum í n. Tað var mikið verk at hagreiða og ar hesar Í hesum holum varð so farið fyrireika danska-føroyska orðabók undir konu É góðu fyristødu Jóhannesar. Hugaligt var at hava fingið litið til at vera uppi í hesum slóðbrótandi arbeiði i summarfríum frå náminum. Endamálið var ikki at lýsa danskt mål, tað var væl og virðiliga gjørt aðra- stadni, men at finna góð og nýt føroy sk ord at týða við målrøktini til hjálpar Fanst einki. varð so avvarðandi danska orð lagt burtuúr. Stórhending var. tá ið bókin um síðir lá á borðinum í 1967. Minnist eisini við gleði aftur á góðar samstarvsløtur. tå ið savnað varð til uppískoytið til ljósprentaðu útgávuna. sum kom í 1977. Har komu uppí mong góð orð úr týðingum eftir Chr. Matras, sum eg ordtok, meðan eg las rættlestur. Eisini havi eg góð minni frá arbeiðinum við Ensku-førovsku orðabókina, sum kom út í 1984. Hegnismaður var Jóhannes í orðasmíði. Eini tvey dómi: Sjálvtoka fyri danskt 'selvbetjening” er hansara orð, og hitt snøgga orðið ljóstak tyri 'fotokopi' og sagnorðið ljóstaka og samsvarandi navnorð ljøstøka eigur hann eisini. Góður var hann í ráðum, hann kundi við síni blídligu og dámligu medferð tað kynstur at geva málsliga leiðbeining á tílíkan hátt, at hon kendist sum vinarráð og ikki atfinning, og tað er nógv vert. Meg minnist. at tá ið vanlukkan á sinni rámti kjarnorkuverkið í Tjerno- byl, varð nógv rett og skrivað um radioaktivitet” í fjølmiðlum. Hann tók tá og skrivaði ollum sáttliga, at vit áttu tey beinraknu orðini geislavirkni og geislavirkin. og brátt varð tikið undir av ollum. og annað sást ella hoyrdist valla síðan. Fyri avrik síni føroyskum máli til bata fekk hann sum hin fyrsti sømdargåvu úr Grunni Kristjans á Brekkumork. og tá ið Fróðskaparsetur Føroya hevði fjórðingsold á baki í 1990 varð honum veitt navnbót sum heiðursdoktari saman við Roberti Joensen sála. Tað gleddi Jóhannes almikið at fáa í hendur yrkinga- savn faðirs síns. sum Turið systurdóttirin so væl hevði greitt til prentingar Tomligt er eftir Ul rbog orða sum hann hevði fingið til vegar á yms tovn tøðu sun avnað mana seðlar góðan vin og felaga, men tað flovar at eiga góð og bjørt minni um henda merkismann. Hugin leitar við samkenslu til Paulinu, børnini og oll teirra. Jóhan Hendrik