hósdagur 11. februar 1999síða 11

fa Nr. 28 — 11. FEBRUAR 1999 tidindabladid 11 Tyrlutænastan skal vera plaserað á landjørðini — Í grannalondum okkara er farið burtur frá at hava tyrlu umborð á skipum, tí henda skal altíð vera klár, vera plaserað sentralt, so hon skjótast kann koma á staðið og kunna hava neyðuga læknahjálp ella aðra hjálp við, tá Ólavur í Beiti Tað var Anita á Fríðriks- mørk sum fyri viku síðani setti Jørgen Niclasen, fiski- málaráðharra fleiri spurn- ingar í fyrispurningi um vaktarskip og vaktartæn- astu, og vildi Anita m.a. hava at vita frá Jorgen Niclasen, um ætlanin við byggingini av skipinum ein liður í eini heildarætlan fyri vaktar- og bjargingartæn- astu við Føroyar? Hvørji krøv verða sett til vaktar- og bjargingartænastu i sam- bandi vid fullveldisætlan- ina? Hvørji krøv verða sett til vaktar- og bjargingartæn- astu í sambandi við eina møguliga komandi olju- vinnu? Hvørji krøv verda sett til eina framtíðar tyrlu- tænastu fyri Føroyar? Avtalur gjørdar Í svarinum til heesar spurn- ingar. sigur Jørgen Nicla- sen, at landsstýrið hevur á- byrgdina av bjarging, og til tess at røkja tyrlutænastuna til hetta endamál er gjørd ein avtala við donsku sjó- verjuna, tá teirra tyrla er tók. Eisini hevur tyrlan hjá At- lantic Airways verið nýtt til ymiskar uppgávur. Sjóverjutyrlan verður ikki ein varandi loysn, men fyribils er avtalan longd fyri 1999. Tað er nógv, sum týðir uppá, at neyðugt er við útbygdari tyrlutænastu í Føroyum. - Landstýrið er av teirri áskoðan, at hesar upp- gávur eiga at verða sam- skipaðar, og hevur tí sett seg í samband við Atlantic Airways um møguleikan at samskipa framtíðar tyrlu tænastu. Tyrlutænastan i framtíðini skal m.a. rekja hesar uppgåvur: SAR (search and rescue) ella LOB (leiting og bjarging). fiskiveidieftirlit, sjúkra flutning. ferðafólka- og farmaflutning til og frá út oyggjum og útplássum og slingflúgving. upplýst Jørgen Niclasen. Tilbúgvingarætlan Víðari vísti hann á, at At- lantic Airways megnar ikki í dag at røkja allar hesar uppgávur og arbeiðir tí við eini verkætlan, sum kann nøkta tørvin við tyrlu at røkja nevndu uppgávur. Tá verkætlanin er liðug, má stóða takast til hesa. Henda ætlan er ein liður í tilbúgv- farið verður avstað, segði Jórgen Niclasen m.a. í svari sínum til fyrispurning ingarætlanini. Tyrla at røkja omanfyri nevndu uppgåvur må hava eina hóskandi stødd. má taka 12 - 14 persónar og hava møguleika at fara (range) út á 200 fj. sjómark- ið. , I grannalondum okkara er farið burtur frá at hava tyrlu umborð á skipum, tí henda skal altíð vera klár, vera plaserað sentralt. so hon skjótast kann koma á staðið og kunna hava neyð- uga læknahjálp ella aðra hjálp við. tá farið verður avstað. Tí er eingin ivi um, at føroysk tyrlutænasta skal vera plaserad á landjørØini, og tad figgjaliga sigur okk- um, at hon sjålvandi skal samskipast, svaradi Jørgen Niclasen m.a. aftur í tingi- num. Úttalilsi landsbankastjórans ørkymla OLAvur Í BEiTI Jenis av Rana, tingmaður Midflokksins, hevur nú sett løgmanni fyrispurning um evruna, og vil m.a. hava at vita, hvørjar ætlanir Føroya landsstýri hevur viðvíkjandi viðurskiftum Føroya til nýggja gjaldoyra - evruna? Og hann spyr víðari, um tað nøkur politisk avgerð er tik- in um, hvussu farast skal fram, um Danmark tekur avgerð um at skifta krónuna um við evruna (egið før- oyskt gjaldoyra ella fram- hald við donsku krónuni)? Hevur samband verið mill- um donsku stjórnina ella danska forsætisráðharran og Føroya landsstyri um om- anfyrinevndu vidurskifti? Hevur Føroya landsstyri tikið avgerð um støðu før- ovinga undir evt. fólkaat- kvødu í Danmark um til- knýti til evruna? Hvussu metir landsstýri, at ein evt. avgerð í Danmark um at nýta evruna kemur at ávirka ætlanir landsstýrisins um fullveldi? Limaskapur I viðmerkingunum til fyri- spurningin, sigur Jenis av Rana, at ein av fremstu em- bætismonnum okkara, stjór- in í Landsbankanum, hevur sagt seg hava merkt eina breiða politiska undirtøku fyri evruni í Føroyum, og at skifta danir donsku krón- una út við evruna, er lítil ivi um, at vit gera tað sama í Føroyum. — Sum svar til undirritada undir viðgerðini av uttan- landsfrágreiðing løgmaris, segði løgmaður seg einki kenna til úttalilsir embætis- mansins. Sjálvsagt undra hesi úttalilsir mangan, ser- liga tá embætismaðurin tos- ar um breiða politiska semju. — Vit vita, at krefitr eru, sum miðvíst virka fyri, at Føroyar skulu gerast limir í ódemokratiska felagsskap- inum ES. Hesar kreftir tykj- ast arbeiða miðvíst, tosa um tættari tilknýti, tó at flestu, ið hava minstu hóming av viðurskiftunum við ES — m.a. út frá bláa og íkki minst reyða álitinum — vita, at eitthvørt tættari tilknýti vidførir innliman, fyrr ella seinni (ein miðvísur ES-tak- tikkur). — Øll orsøk er tí at halda, at úttalilsi landsbankastjórans kunnu (mis)brúkast í mið- vísum royndum so spaku- liga at ávirka føroysku mannahugsanina ávegis ES-limaskapi. Harmiligt er, um føroyskir politikkarar ó- tilvitandi verða brúktir i hesum leiki, og er tað tí um- ráðandi at fáa veruleikan klárlagdan, serliga um (og hvørjar) ætlanir eru tiknar í landsstýrinum í hesum máli. — Frammi í kjakinum seinastu tíðina hevur verið stóða føroyinga í ti fólkaat- kvødu, sum danir væntandi skjótt skulu til í stødu- takanini til evruna. Danskir politikkarar eru, sum føra fram, at fóroyingar sjálvsagt skulu luttaka í slíkari. Vert hevði verið at fingið at vita ætlanir landsstýrisins í hes- um máli, og um fløktu pen- inga- og valutaviðurskiftini verða hildin at fara at ávirka arbeiði landsstýrisins við fullveldismálinum, sigur Jenis av Rana í viðmerk- ingum sínum til fyrispurn- ing settur løgmanni. Ólavur í Beiti Dan Petersen vildi í fyri- spurningi hava at vita, hvussu mong havtasku- og svartkalvaggrn eru loyvd at hava undir? Hvussu mong gørn eru hóskandi fyri stovnsrøkt og veiði? Hvussu leingi hava gørn loyvi at standa í sjónum? Hvussu leingi standa gørnini í meðal? Hvussu leingi livir fisk- urin í gørnunum? Hvat er hjáveiðiprosentið upp á 5 sett eftir, tá partur av hes- um fiski ikki er kvoter- aður annars? Í svari sínum til hesar spurningar, sigur Jørgen Niclasen, fiskimálaráð- harri, at sambært kunn- gerð frá oktober1995 er garnaskipum á havtasku- og svartkalvaveiði ikki loyvt at seta ella hava standandi í sjónum fleiri enn 1400 gørn, sum eru 27,5 m til longdar, ella um onnur garnalongd verður nýtt, so má samlaða garn- astrekkið ikki fara upp um samsvarandi longd. Loyvini ikki fleiri Viðvíkjandi næsta spurn- inginum sigur fiskimåla- ráðharrin, at tað er Ogvu- liga ringt at siga, hvussu mong gørn eru hóskandi fyri stovnsrekt og veiði av havtasku og svart- kalva á ytru føroysku landleiðini. Hetta kemst m.a. av, at talan er um nýggja vinnu, og at tíðar- skeiðið, roynt hevur ver- ið, er stutt. Harafturat er veidiøkid hjá garnaskip- unum støðugt víðkað. — Men landsstýrið hev- ur ikki í hyggju at økja um talið av loyvum at fiska svartkalva, sigur Jórgen Niclasen. Og til 3. spurning, sigur hann, at í verandi lóggávu eru ong- ar reglur um, hvussu leingi havtasku- og svart- kalvaggrn hava loyvi at standa í sjónum. 2-3 dagar Til spurningin um hvussu leingi gørnini standa, sig- ur fiskimálaráðharrin, at sambært skiparum á garnaskipum, Fiskimála- stýrið hevur tosað við, er ymist frá skipi til skip, hvussu leingi gørnini standa. Í royndarfiski- skapinum eftir havtasku á innaru leiðini vísti tað seg, at frægast fekst burt- urúr, um gérnini stóðu einar 2-3 dagar. Hjá garn- Reglurnar fyri garna- veiði á landleiðunum endurskoðast Sambært kunngerð við seinni broytingum er loyvt í mesta lagi fýra skipum at reka bein- leiðis veiði eftir havtasku og svartkalva. Eisini er loyvt trimum skipum at reka beinleiðis veiði eftir svartkalva við gørnum og einum skipi at reka beinleiðis veiði eftir havtasku. Øll 8 garnaloyvini, sum heimild er at lata sambært kunngerðini, eru latin, sigur fiskimálaráðharrin í svari sínum til fyrispurning um garnaveiði Dank. Petersen, løgtingsmadur Javnadarfloksins askipum á svartkalvaveiði ganga vanliga 3-4 dagar ímillum, at drigið verður. Viðvíkjandi spurningi- num, hvussu leingi fisk- urin livir, sigur Jørgen Niclasen, at mest sannlikt er, at fiskur livir rættiliga stutt eftir, at hann er kom- in í gørn — kanska bara nakrar fåar timar. Fiskidagaskipan Og til seinasta spurning, sigur Jørgen Niclasen, at garnaveiða eftir svart- kalva og havtasku var upprunaliga ikki ætlað at umfata fiskasløgini undir tåverandi kvotuskipan å føroysku landleidunum. Tí varð í kunngerð frå 20. oktober 1995 ásett, at hjá- veiðan av toski. hýsu, upsa. kongafiski ikki má fara upp um egnu kvotu hjá hverjum skipi sær, og at hjáveiðan av ødrum fiskasløgum í mesta lagi må vera 5 prosent av vektini av veiðinggdini fyri hvønn túr. — Hjáveiðireglurnar eru ikki broyttar, síðani farið varð frá kvotuskipan til fiskidagaskipan á før- oysku > landleidunum. Nevnast kann, at i Fisk- imålastyrinum verdur i løtuni arbeitt vid at end- urskoða reglurnar fyri garnaveiði á føroysku landleiðunum, herundir hjáveiðireglurnar. Til tess at fáa garnaskipini undir eina fiskidaga- skipan hevur Fiskimála- stýrið biðið Skipanar- neyndina viðgera málið, upplýsir fiskimålaråd- harrin í svari sínum til Dan Petersen.