fríggjadagur 26. februar 1999síða 25

A —————{{——————— ——————— Nr. 39 — 26. FEBRUAR 1999 tíðindablaðið 25 Stimbrandi evnini eru partur av itrottarelituni EYÐUN KLAKSTEIN Meðan avgerðin um, at ítróttarfólk á Oyggjaleiku- num skulu kannast fyri dop- ing, hevur ein satt ódnar- veður verið á dopingøkin- um í altjóða elituítróttinum. Seinasta árið hevur verið óvanliga ófriðarligt, og av- dúkingar um miðvísa dop- ing av súkklufólki undir Tour de France í fjør setti gongd í eina rød av doping- avdúkingum innan fleiri ymsar ítróttargreinar. Nærum eingin grein slapp snikkaleys, bylgjurnar vuk- su, og fram móti rådstevn- uni hjá altjóða olympisku nevndini í Lausanne sein- asta mánaðarskiftið var tað bara ødiligi dopingtrupul- leikin, sum kundi standa mát við stóru muturavdúk- ingarnar í olymiskum høpi. Nú skuldu hendur taka sam- an um at steðga útbreiddu, ólógligu nýtsluni av stimb- randi evnum. Umboð fyri europeisku stjórnirnar leikaðu í av rød- arapallinum á ráðstevnuni. Bretskir. danskir og týskir ráðharrarar vóru millum tey meira enn 20 europeisku stjórnarumbóðini, sum slou nevan í borðið frammar olympisku nevndini. Kravt var at stríðið móti doping } kinun ur av uppskotunum. og tað varð lagt upp ti stødan av ráðstevr skuldi senda eini greið boð til øll un t nú skuldi dop ingini fáa mótstøðu sur ongantíð áður Men eina sterka yvirlýsing datt prat vonirnar (Il bondini fyri fótbóltin os súkklingina settu seg ímóti Dentur varð yvirlýsingin skuldi verða felags fyri allar ítróttar- greinar, men nyggi forsetin í FIFA, Sepp Biatter, vildi Ikki ganga vid til, at lagdur it eVsS Doping hevur staðið ovasta á breddanum í altjóða ítrótti seinasta árið, men hóast nýggja olympiska samtykt um at stríðast ímóti teimum stimbrandi evnunum, slepst ikki av við tey. Tey eru ein partur av elituítróttinum, heldur danskur ítróttargranskari ingin fyri doping skuldi verða tvey ár hvgrjaferð, so- leiðis sum ein av týðandi pørtunum í yvirlýsingini legði upp til. FIFA vildi hava møgu- leikan at viga tey ymsu við- urskiftini og taka fyrilit fyri tí itøkiliga í hvørjum máli sær. Og tað gjørdi, at yvir- lýsingin gav møguleika fyri undantøkum frá 2-åra kar- antenu, og tað var mett at verða ein fiasko fyri yvir- lysingina. Ber ikki til at koma dopingini til livs Kjakid um umfatandi dop- ingtrupulleikan kom i hæddina hesir dagarnar i vetrarkalda Lausanne. Øll heimsins eygu vóru vend móti rådstevnuni, sum ikki kláraði at koma við einum nøktandi úrsliti — einum nóg greiðum boðum til teirra. sum royna at snýta við ólóg ligum, stimbrandi evnum Men sambært fremsta danska itrottargranskara num er hetta bert eitt tekin t altjóða elituítróttu VIð SÆTI ruliga hevu voping hovrir við til kunnu als uitrottuin, VI Sjálvt um Olympiska HC nat 0 Samaran HC odd: ! herða stríðið móti strimbrandi eynur slepst ikki av við tey í elituítróttinum, heldur fremsti danski ítróttargranskarin ikki krevja reinleika har. Elituítróttur snýr seg ikki um heilsu, hann snýr seg um at vinna fyri ein hvønn prís, og tí nýta ítróttarfólk øll ráð fyri at vinna — eisini stimbrandi evni, sigur Hans Bonde, sum er knýttur at universititetinum í Odense. — Loysnin å hesum trup- ulleika er, at elituítrótturin verður skildur at frå vanliga ítróttinum og gerst ein veru- ligur partur av undirhalds- ídnaðinum, soleiðis sum hann meira ella minni longu er vorðin. Í dag fer fram ein kapping millum granskarar og heili- vágsídnað, sum royna at menna nýggj stimbrandi evni, og læknar, sum royna at avdúka svikið. Og altjóða olympiska nevndin hevur við yvirlýsingini frá ráð- stevnuni fyri trimum vikum síðani hóast alt sett út í kort- ið við øktum stríði móti doping. Men tað er til fánýt- is, heldur Hans Bonde. — Tey, sum veruliga hava innlit í elituítróttin, vita, at tað fer aldrin at eydnast at koma dopingini til lívs. Tað er ov nógv upp á spæl hjá ítróttarfólkunum og fyritøk- unum aftanfyri tey. Ein tús- undapartur av einum sek- undi kann verða avgerandi, og tí brúka elituítróttarfólk strimbrandi evni, sigur hann Vísundamaðurin er hetjan Tað er mark fyri, hvussu nógv úrslit í ítrótti kunnu betrast, men prísurin fyri at framstigini skulu halda fram er, at ítrótturin verður dálkaður av ólógligum heiluvági. At ítrótturin í løtuni er raktur av metsvinni verður av mongum mett at verða eitt tekin um, at doping- eftirlitið riggar. Hans Bonde heldur, at trupulleikin við dopingstríðnum er tó tann, at jú meira tað niðursetur talið av nýggjum metum, jú minni verður áhugin fyri ítróttinum — At dopingtrupulleikin tykist standa ímóti øllum kurum og ikki kann verða útruddaður av imunverjun hjá ítróttinum skyldast, at doping ikki er eitt fremm andalikam, men er ein týð andi partur av itrOttinum, sigur hann Ítróttarhetjan er ikki longur tann einsamalli sterki og og vælvandi ítrótt- armaðurin, tað er tann lítli, klóki, hvítkitlaði vísunda- maðurin, sum við sínum sproytinálum fær flaggið hjá tjóðini í toppin. Hans Bonde heldur, at nú er tíð hjá fólki at sissa seg og viðurkenna at stimbrandi evni hoyra til elituítróttin — Elituítrótturin kann ikki reinsast og hann hevur einki við góða heilsu at gera Elituítróttur er ósunnur. sig- ur hann avgjørdur tidina, og tad verdur meira elituitrottur, og tí halda vit, at tað er upp á sítt pláss at hava eftirlit. Tað er upp á tíðina við eftirlitið Læknin hjá feroyska Oyggjaleikaliðnum, Sølvi Winther Olsen, heldur tað verða upp á tíðina, at dop- ingeftirlit verður á Oyggj- aleikunum. — Eg havi fleiri ferðir roynt at ført fram, at tað hevði verið rætt við dop- ingeftirlitið, og eg meti tað verða eitt stórt framstig, at royndir nú verða gjørdar í frælsum ítrótti, sjálvt um tað slá - hevði verið best við roynd- um í øllum ítróttargreinum. sigur hann. — Eg haldi, at tað er prin- sipielt rætt, at hava doping- eftirlit á Oyggjaleikunum. Vit skulu gera vart við, at tað er ein trupulleiki, sum eitur doping, og við eftirliti skulu vit vísa á, at fólk skulu halda seg frá ólógligum evnum. Sølvi Winther Olsen heldur tað verða torført at meta um, um nýtsla av 6- lógligum, stimbrandi evn- um verður brúkt í oyggja- leikahøpi, og um nakað før- oyskt ítróttarfólk kundi funnið upp á at dopa seg. - Men um nakar føroy- ingur verður tikin fyri dop- ing. so skal tað ikki verða, ti hann ikki veit, hvat hann hevur gjørt. Tað finst ein almennur listi yvir evni, sum ikki eru loyvd, og um stutta tíð fáa føroysku ítrótt- arfólkini eitt skriv frá mær um, hvussu tey skulu bera seg at fyri at sleppa undan trupulleikum undir Oyggja- leikunum í summar. Sølvi Winther Olsen sig- ur, at tað eru nøkur evni á dopinglistanum, sum verða mett at verða vanligur heili- vágur, men sum tað ikki er loyvt at taka áðrenn ítróttar- kappingar, og tí mugu ítrótt- arfólk fáa viðurskiftini í rættlag. um tey taka onkran av hesum heiliváginum Ein mánað framman- undan leikunum skal sigast frá, um okkurt ítróttarfólk brúkar serliga heilivág, tí verður tað ikki gjørt, og viðkomandi verður tikin í eftirlitinum, so er eingin góða mamma. Eisini eftirlit á Isle of Man Tá Oyggjaleikirnir verða á Isle of Man í 2001 verður aftur dopingeftirlit. Fólkini, sum skulu hava ábyrgdina av eftirlitinum undir OL í Manchester í 2002, skulu standa fyri hesum eftirliti- num sum ein partur av fyri- reikingini til leikirnar í árið eftir. — Leikirnir á Gotlandi og Isle of Man seta nýggj krøv til ítróttarfólki. tí tey mugu hava síni vidurskiftid í lagi. Tey mugu taka dopingtrup- ulleikan í álvara og í samráð við læknan hjá sær syrgja fyri, at tey ikki verða tikin í eftirlitinum, kanska tí tey ikki hava ansað eftir at tikið rætta heilivágin, sigur John Kjær, limur í nevndini hjá IGA. Oyggjaleikanevndin á Gotlandi metir, at 2.200 fólk av 22 oyggjum verða við á Oyggjaleikunum í summar Leikirnir verða frá 25. juni til 2. juli, og kappast verður í 14 ítróttargreinum Greinarnar eru bogaskjót- ing. badminton. kurvabólt- ur, borðtennis. bowling. súkkling. fótbóltur, frælsur ítróttur, golf. sigling. svimj- ing, tennis og flogbóltur Flest fólk luttaka í fótbólti. flogbólti, frælsum ítrótti og svimjing. Mett verður, at umleið 90 ítróttarfólk úr Føroyum verða við á leikunum í summar.