mikudagur 3. mars 1999síða 26

26 tíðindablaðið Nr. 42 — 3. MARS 1999 Tíðindablaðið ÓKEYPIS sosialurin Box 76 110 Torshavn Sosialurin rindar postgjaldið 64 Undirritaði teknar seg sum haldara av Tiðindablaðnum Sosialinum, og fái blaðið 5 ferðir um vikuna. [] Haldarar í Føroyum: 255,-/ársfj. [I Haldarar í Danmark: 425,-/årsfj. [] Haldarar i Føroyum, [0 5 blød í senn: 340,-/ársfj [] Onnur lond: Ymiskir prísir Hvor Gamla orðatakið sigur: > Tá krubban er tom, bítast hest arnir«. Tað er ikki júst trup- ulleikin sum sitandi sam gonga hevur at dragast við. Heldur er veruleikin, at ongantíð fyrr hevur for oyska samfelagið tjent so nógvar pengar sum nu, og ongantíð fyrr eru so nógvir danskir pengar komnir til Foroya, sum nú Allar fyritreytir eru til staði at Føroyar skuldi ae NI NM eiðis tykist ikk at ver Á á ollum san rong m, 10 hvussu et tun Í Di roynir Høgni Hoydal enn einaferð at tosa um tað rom- 1 fr sum kanska verður tá hann og hans va stovnað Før n fullveldi. Greinina inn: >Tann romant íski di nn sum brast OYdr su rr n farnar tíð HSTOIKI S( so nog kistel skapinum Og kanska < eldur ikki so 108 i ) tað plaga flokkinum Brót upp um armar! Tad et yynd. at ur so nog tørt yska fólk- inum sum nú. Eingin veitt hvat framtíðin hevur at bjóða, og fá, fyri ikki at siga eingi uppskot koma frá sum kunnu menna samfelagið. Seinastu tíðina hava vit ferð eftir ferð hoy rt. at y orog samgonguni, virskotið á fíggj- uljønir kr. arlogeim er 400 milj 1998. Er nakað logið í ti, tá hugsað verður um, at pen- frá Foroya Banka ei Næsta ár verður eisini siga teir. Tann stóri aftur frá yvirskoti í bank- anum, og restin er fra rent- uni fyri uttanlandalánini, sum jú minkar munandi. Í 1998 vóru 442 miljónir kr. 1 rentum av { Ai: dsskuldini Sun á 2 jaldið til danska statskass 3235 miljónir ki Har er ein munur uppá iljónir kr. Ella var, um VIKU Í yi } Aitlulálu INNI Hava vit friar ræsur! Orði roar er ofta gjørdi at dreymarnir brustu? — riv STRAKTE ROR Kg RE pre Heðu Mortense hoyra á mannamunni. Og tað kundi eisini áhugavert at fingið greiðu á, hvussu burðardygt fø verið oyska samfelagið í veru- leikanum er? Er tað ikki ein ndur lutur, at uttanlandsskuldin framvegis er millum 5 og 6 miljardir Ki Er tað ikki eir nd. já uppsk« t fyri tingid, lær rngas uadceu kommunurnar sunnu hora undan Hetta er bert fyri at nevna tvey av Sstørstu føroyska Verður teimum vandamálunum samfelagnum mdskassanun og kommununum £ løgd saman, so er talan framveg is um eina skuld uppá einar 7 miljardir Kr Er so føroyska samfelag ið burðardygt? Svarið má avgjørt vera net! Tað veit Høgni Hoydal eisini. Og tå stóðan er soleiðis, so veit hann fullvæl, at tosi0 um fullveldi og dreymurin í tí sambandi, einki hald hevur í veruleikanum. Hvat hendir í føroyska samfelagnum um útflutn ingurin minkar 100-200 ir kr. Prísirnir á eru so høgir sum ongantíð fyrr. So sjálvt ein lækking uppá 10-20 prosent hevur ikki við sær, at fólk fara at tosa um vánaligar prísir. Men hvar verður tá yvir skotið í landskassanum? nitjon FISKI Læra av fortidini? Høgni sleingir eisini um seg við at heita á fólk um at læra av fortíðini og núuðini. Tað er altíð ein dygd, tá um ein poltukkara ræður Hevur kkur hansara lært av for tidini? hann Sjai vur og Tað kann hann ikki hava, tí so hevði hann ivaleyst ikki skrivað sum hann ger Ella eisini er hann í ti KK Uli tid um i 1 Í u LOV Hí to ) tc ii Hi Hoydal veit ft undir heimastýrislógini. Tað eru nógv ár liðin síðani mál ið varð viðurkent, og eingin tosar annað enn føroyskt. Nú eru 7 ár liðin, síðani vit fingu yvirvaldsrættin yvir undirgrundini, og tað er ein natúrligur partur av okkara samfelag Skilji ti ikki, at Høgni it nevna slíkt. Ella er bert talan um somu plåtu sum hevur malið síðani í 1946. at danir hava alla ábyrgd av teimum vanlukk um sum eru hendar í For- oyum? Dreymurin brast - hvi? Høgni hevur saman vid samgongunt sett ema kós, sum fyri einhvønn pris skal enda við fullveldi. Hann hevur sett eina nevnd fyri, og aðra eftir, uttan at hava nakra hóming av, um For- oya fólk fer at taka undir við teimum, ella ikki. Og tað kostar ikki so lítið heldur, kanska einar 20 miljónir kr., og tað má sig- ast at vera ein kostnaðar- mikil roynd Hann er somikið einspor- aður, at hann nevnir ríkis- felagsskapin fyri: >tann stórsta romantiska veru- leikafjara dreym, sum vtt hava kent<. Eg veit ikki hvussu dreymarnir hjá Høgna Hoy- dal plaga at verða, men hann droymir eftir øllum at døma ikki um søguna tey seinastu árini. Eg kann gera Høgna Hoydal og øllum ødrum í tjóðveldisflokkinum pura greitt, at Føroya fólk so sanniliga vaknaði við kald an dreym seinast í SOunum og aftur fyrst í 90unum Seinast í SØunum kom tann kaldi dreymurii táverandi tjóðveldislands- stýrismaður í fíggjarmálum, Ford > 4 } : % t På terð eitir ferø hevði trúttað vo r 11 niou! í Føroya fólk, at allu erunnar voru fullir av peng yri i ner STÓTSI HidS i SÍ ieldgnum CU gur al tødan rður tort oðrvísi. nú eld kkurin aftur kr situr við fíggjarmálum í landsstýrinum? Og var tað ikki eisini ein tjóðveldismaður sum sat við fíggjarmálum í 1993, tå skatturin tyngdi so nógv, at fólk í túsundatali máttu rýma av landinum? Tað svitast ikki, at Tjóð- veldisflokkurin hevur hov- uðsábyrgdina av tí sum var samfelagnum fyri, fyri 10 árum síðani, og sum fram- vegis nivir hvørt heim og hvørt mansbarn i samfel- agnum. Tað skuldi Høgni roynt at droymt eitt sindur meira um, so kanska hann slepti sínum romantisku dreymum! Rikisfelagsskapurin bjargadi! Hvørki i Føroyum ella i Danmark er nøkur ósemja um, at tað sum fór fram i bankamálinum, ikki var rætt. Men munurin er bert tann, at danska stjórnin hev- ur viðgingið mistakið, og tað hava vit fingið væl aftur- lønt. Enn havi eg ikki hoyrt nakran í tjóðveldisflokkin- um biðið um umbering fyri tað sum hendi í 1988. og heldur ikki fyri tað sum hendi seinni, sum avleiðing av tí, Men tað kanska tey fara at gera nú! Høgni Hoydal kann so galið hann vil. niðurgera ríkisfelagskapin. Men hann sleppur ikki uttanum, at rík- isfelagsskapurin bjargaði Føroya fólki undan ti totalu katastrofuni. Ikki bert yvirtók danski staturin miljardir kr. av før- oyskum lånum, so hvørt sum peningurin fall til gjaldingar. Statskassin fíggjaði í fleiri fylgjandi år, undirskotið á føroysku fíggjarlógini. umframt at blokkstuðulin hvort år kom til tíðina Hvar heyði føroyska sam- felagið verið í dag, um rík- isfelagsskapurin ikki helt hondina undir. tá ringast stóð til? Uttan mun til, hvat Høgni Hoydal roynir at fyrigykla føroyingum, so svitast ikki, at rikistelagsskapurin bert hevur verið til fyrimun fyri samfelagið. At vit føroyingar ikki hava dugað at umsitið teir møguleikar sum vit hava havt, og framvegis hava, er so cin onnur søga. Ti eigur Høgni Hoydal, saman vid restini av sam- gonguni, at fara undir at menna føroyska samfelagið uppaftur meir í ríkisfelags- skapinum. Og samstundis eigur hann at gevast við sín um romantisku dreymum, ella i øllum førum at hava teir fyri seg sjålvan. Hedin Mortensen, tingmaður Sambandsfloksins