mikudagur 24. mars 1999síða 2

Ábyrgdarblaðstjóri: Marknaðardeild: Jan Miller Jonhard Hammer Blaðstjóri: Dagbjort S. Hansen Eirikur Lindenskov Fíggjarleiðari: Blaðfólk: internet: www.sosialurin.fo Politikararnir mugu kenna storri ábyrgd Oddagrein I dag klokkan 16 verður altjóða Eldraárið sett í Norðurlandahúsinum. Tað er altjóða felagsskapurin „Sameindu Tjóðirnar“, sum hevur gjørt av, at árið 1999 skal vera „Altjóða Eldraár“. Tað verður landsstyris- maðurin í almanna- og heilsumálum, Hel- ena Dam á Neystabo, sum setir eldraárið. Eftir tað verður kunnað um tey tiltok og ætlanir, sum verða í hesum árinum. Her eru tað Landsfelags Pensionistanna, Eldraáðið, Fyrireikingarnevndin 00., sum fara at leggja fram. Seinni verður so fel- agssangur og undirhald. Eitt av enda- málunum við Altjóða Eldraárinum er at lýsa og fáa í lag tjak um leiklutin og stoð- una hjá eldra ættarliðnum. Landsstýrið hevur tí sett ein Fyrireikingarbólk, sum skal taka sær av hesum. Fyri at lýsa evnið verður skipað fyri kvoldsetum, fyrilestrum, tjakfundum, eldradogum, greinaroðum oø. Ein uppgávan verður at benda al- menninginum á viðurskiftitini hjá eldri borgarum í foroyska samfelagnum og ítokiligt gera vart við, hvussu botast kann um og menna livikor og livsdygd. Í skrivi sigur Fyrirreikingarnevndin m.a., at um lýsingin av viðurskiftunum skal ger- ast fjølbroytt og viðkomandi, er umráð- andi, at allir bólkar við tilknýti og áhuga fyri viðurskiftunum hjá eldri borgarum koma við hugskotum og taka virkan lut í tiltøkum. Umráðandi er, at hetta árið ikki kemur at standa einsamalt, men heldur verður byrjanin til eitt framhaldandi breitt samstarv millum felog, myndugleikar og stovnar, soleiðis at samfelagið og tey, ið mynda okkara samfelag, sum heild kom at kenna og virða stoðuna hjá eldra ætt- arliðnum. SANNILIGA er brúk fyri, at okkara pol- itikarar vísa teimum eldru størri ans. Hygg- ið bert eftir út av lagi vánaligu stoðuni á eldraøkinum í hovuðsstaðnum. Orsakað av mangiandi ellis- og roktarheimspláss- um mugu gomul fólk halda til á sjúkra- húsum, har tey als ikki hoyra heima. Hetta er eisini ein alt ov dýr loysn.Mong verða slept uppá fjall heima við hús, har tey ikki fáa neyðugu roktina heldur. Tey avvarð- andi hava rætt og slætt ikki orkuna til at taka sær av teimum. Sum fjølmidil hava vit eisini eina ábyrgd, og hon er at vísa á stoðuna og vidurskiftini hjá teimum eldru. Tað mugu politikarar og myndugleikar so taka til sín og gera nakað við. Nokk er tosað. Hækkaða tingmannalønin krevur m.a. av teimum, at teir brúka tíð og orku at kunna seg við vidurskiftini og út frá hesum koma viå itøkiligum uppskotum til loysnir. Sosialurin Sveinur Tróndarson Dagny Joensen Aki Bertholdsen, Turið Kjølbro | Niclas Johannesen | Dagfinn Olsen | John Johannessen ítróttarskrivari: Emil L. Jacobsen Myndamenn: Jens Kristian Vang Alvur Haraldsen Utgevari, uppseting og prent: | Sp/f Sosialurin Bustadur: Argjavegur 26, Argir Í | Postadr: Postsmoga 76,) 110 Tórshavn | Telefon: 311820 Telefax. 314720 e-mail: post &sosialurin.fo Ein viðmerking til hondboltskappingina å Skåla leygardagin 20. mars 99 Hondbóltskappingin er nú um at vera liðug. og hevur tað fyri meg sum venjara, hjálparfólk og áskoðara ver 10 ein spennandi og undir- haldandi Kapping Hondbóltur er ein ítróttar grein, sum er sera áskoðara vinarlig, og hava nógv fólk vitjað hallirnar í vetur. Hetta er bert at gledast um hjá øll- um teimum, sum á ein ella annan hátt eru tengd at hond- bóltinum. Ert júst afturkom- in úr hollini á Skála eftir ein sera spennandi og góðan dyst millum mansliðini hjá strandingum og vestmening- um Høllin varnæstan fullsett, og fyri okkum her å vestara um á Skåltfjørdinum gjørd- ist dysturin serliga undir haldandi, tí SUF vann 28-24 TO er tað ikki um henda dyst in, eg ætlaði at skriva um Leygardagin skipaði SF eftir áheitan frå hondbólts- sambandinum fyri endaum- fan og finalum á Skála fyri tey 10 og 12 ára gomlu Kappingingekk væl. og heilt fitt av áskoðarum vóru til dystirnar, ikki bert áskoðar ar hidani, men eisini úr Havn. Hoyvík. Vestmanna. Klaksvík og Sandavågi. Helst vóru hetta foreldur, sum komu at fylgja sínum børnum og sum viðhaldsfólk róptu tey sjálvandi á sítt lið. Soleiðis eigur tað at vera, tí hetta ber í sær góðan stemning í høllini, og spæl- 10 gerst undirhaldandi.Teir flestu = hondbóltsdystirnir vera avgreiddir í besta ítrótt- aranda, og soleiðis var eisini henda dagin. men tað vóru tó serliga tvær hendingar, sum gjørdu, at eg ikki kundi ata vera vid at skriva hesar reglur. Hendingar, har til- omið fólk ikki dugdu van- igan folkaskikk. Annar til- »urdurin var, tá eitt lið hjá Neistanum og ettt hjá Stjørn- uni leiktu. Ein av leiðarunum tjá Stjørnuni stóð úti á síðu injuni. og allatíðina stóð 1ann og bannaði inn á leik ararnar - eisini sínar egnu - og ikki minst inn á dómarar- nar. SUF hevdi fingið 4 dóm- arapør at dømadystirnar, sum vardu frå klokkan 09.30 ul klokkan 17.00, og komu dómararnir væl frá hesi upp- gåvu, hóast teir sjálvandi hava gjørt onkrar feilir. Venj- arar og áskoðarar hava mangan tann løgna eginleika bert at fokusera á feildøm- ingarnar, men duga ikki at síggja domaraavrikid sum eina heild. Men so aftur til stjórnuvenjaran. Eftir åhaldandi kjaftaslit frå venjaranum, góvu dóm- ararnir honum åvaring, og skuldi tú trúð, at hann so tók tað til eftirtektar og tagdi, men hann bleiv vid, og gjørdist so mikið grovur, at dómararnir høvdu einki ann- að val enn at vísa honum úr hellini. Ein sera keðilig hending, sum ikki á nakran hátt eigur at koma fyri. og avgjørt ikki tá talan er um dystir hjá tiggju-tolv ára gomlum børnum. Hin hendingin var í sam bandi við dystin hjá teim 10 ára gomlu gentunum. Neist- in kom til kappingia sum vanligt við fleiri liðum, og áhugavert er at síggja. ivussu nógv Svanna og hin ir neistavenjararnir fåa burt- år, tí oll liðini leika góðan 1ondbólt. Fleiri neistavið- 1aldstolk vóru á Skála hende dagin, og royndu sum fræg- ast at:stuðla sínum liðum. men aftur her var tað ein - wsaferd ein áskoðari, og eg giti. at hann var pápi at onkr um leikara - sum vísti ein sera vánaligan ítóttaranda. Dysturin stóð sum nevnt millum VIF og Neistan, gentur 10 ár. VIF var betra liðið, og serliga var tað ein av vestmannagentunum, ið skaraði famúr. Oivað besti leikari í síni deild. Hetta toldi hesin áskoðarin ivaleyst ikki, so tá hendan gentan einaferð fer í ålop, rópar hann hart, so tað hoyrdist umalla høll- inia. >Steðgið hasi reyð- hærdu merini!!!« Slíkt er so burturvid, at maðurin burdi verið blakaður úr høllini við brestin, men hetta bleiv tí- verri ikki gjørt. Eg nevni hesar hendingar. tí møguliga ávirkar tað hes- ar persónar. so teir bera seg betur at eina aðru ferð, tí annars eiga teir ikki meta upp til ítróttakappingar. Tað verður sagt og er helst eisini so, at børnini síggja upp til síni foreldur og sínar venj- arar, men eg havi tað vón og tað álit á teim ungu leikaru- num. at ikki hesar óhepnu hendingarnar á Skála hendan dagin verða teimum til fyri- myndar. Petur Jákupsson Gásadalur, segði tú tunnil? lgjøgnum nógv, nógv ár, er nú tosad, skrivað og hvat veit eg, um hin tunnilin, sum ein- aferð skuldi koma til Gása- dals. Í skrivandi løtu, er framvegis komið líka langt, einki er hent. Vágoyggin valdi sær løgtingsumbod at føra sína sek. men, eingin tunnil. Hattin av fyri Heina O. Heinesen. fyri tað hann hevur fingið av skafti fyri Kunoy. Metast má, at vága- tingmenn als ikki hava havt nakra veruliga ætlan at sjøgnumføra ein tunnil. Allir sum ein klappaðu teir gása- dalsmonnum á herðarnar og skyldaðu uppá hinar. Teir Kunna sepgla sær í Heina Hóast bert ein, avrikadi hann oført í Kunoy. Heyði ynskt ein tílíkan í Gásadals sókn. Lendingin í Gásadali Tå ið eg havi sæð bát við posti uttanfyri lendingina í Frollanesi ella onkrari ari bygd her í Føroyum, er tað mangan komið mær til hugs. at ongantíð havi eg sæð postbát uttanfyri Gása- dals lending. Einaferð setti eg fyrispurning. um ikki postbåturin ul Mykines kundi leggja at í Gåsadali. Eg segði frá, at gamalt var, at um ikki varð lendandi vestanfyri bygdina í Mykin- esi. so varð farið norður um við lítlum báti á sleip. til at rógva post og pakkar í land dUr- So eg helt, at tað mátti borið til, at tað við báti bundnum afturúr, kundi verið lagt at í Gásadali. Men sum vant, einki hendi. Tað kundi verið áhugavert at fingið fram, hvat Gása- dalsfólk hava goldið í frakt. Eg hugsi um alt tað, sum í míni tíð, eini 50-60 ár, er fraktað við báti av timbri, koli, sandi. tunnur við olju og mangt mangt annað. um- framt alt ferðafólkið. Eg minnist, at tað kostaði 300 krónur at leiga ein bát. Ein trøllanesmaður, ið var komin niðan av lendingini í Gásadali, segði seg ógvast við tað hann sá. Eingin báta- dráttur. einki spæl at draga við, einki at leggja båtin at. einkt at binda båtin í. stein urin, sum bundið varð i, var farin av briminum. Ræðul- igt, ræduligt, segði hesin maðurin, og tað er vorðið verri síðani tá. Hesin sami maður tók til, at hvorki Kun- oy ella Húsar liggja verri fyri enn Bíggjar í mun til Sør- vági, so teir pengarnir skuldu heldur farið til Gásadals tunnilin. Eg helt tað vera nógv fyri, at standa úti í Bø, hyggja út á fjørðin, síggja. hvussu bátarnir beint við drógu nógvan fisk. og ikki sjálvur kunna fáa í pottin at kóka, tí vegna tey vánaligu lendingarviðurskiftini noyddist báturin at liggja í Sørvågi. Snipan Snipan kom og skuldi nu hava farleiðina til Gásadals um hendi. Tann gamli post- maðurin, ið var ein fram- skygdur maður, hann bygdi fjós í 1932 og súrhoyggja- brunn í 1933. segði: >hatta kemur ikki at ganga, hvat við mjørka. vindi, bakslåttri við meira, og dýrt at flyta aftur og fram. Nei fái tunnilin í- gjøgnum og síðani hol til Vikar, tå hava vit allarbestu og fínastu dyrkilendi og fiti- lendi til oksar og seyð<. Gás- adalsfólk hava sannað orð gamla postmansins. Einaferð varð roynd at flyta seyð við Snipuni, so vítt eg veit blen hetta einasta ferðin. Tað var skjótt og lætt. men dýrt Snipan er góð ferðast vid, men tað er sum eir maður segði: »komi eg ikki í dag, so komi eg í morgin<. Tó, við Snípuni er verri statt, kemur hon, um illa vil til, ikki í dag, so kemur hon kanska fyrst í næstu viku og helst ikki um summarið, tå er fult ul Mykinesar. Har er eisimt Súlan. Eg havi verið úti fyri, at bilagt var til tveir mans við Snípuni. Komnir úr Havn til flogvølli, varð okkum sagt at Snipan fleyg ikki idag, bara sum ellar. Mist arbeidsinntøka, bilgjald v.m. Einki annad var at gera enn at taka posan å bakid, síðani til fjals ul Gásadals, tann mista tíðin fekst ikki aftur. Hvat hevði tú sagt til slíka viðferð. Tann sum vil nakað í Gásadali í dag hevur tað torført. Tvær verkætlanir hava verið frammaliga, men báðar máttu sleppast vegna vánaliga sambandið. Við tunnli verða møguleikarnir nógvir, og vit vita um teir. Annars hevur tað verið strævið, tá farið hevur verið á fjall á Vikar, serligani um heystið. Eg visti um ferðir, tá teir høvdu eina viku til- samans frá Gásadali til Vík- ar, haðani aftur um fjallið til Gásadals og síðani til Sør- Vágs. At ganga um fjall frá Gásadali ul Bíggjar á vetr- artíð, er ikki einhvor førur fyri. Stormur, kavarok. gler og bratt hartil. tað er eitt Guds undur at ikki mannfall er har ofta. Men, tey ganga ikki kravgongu, rópa ikki í útvarpi, gera ikki um seg í blødunum ella í sjónvarpi. Tað er ikki meir enn læknar- nir kenna fólkið, uttan gjøgn- um resept. Jú mín sann, mót- ið um tunnilsgerð er fallið. Hinvegin. kundu vit bert fingið eina borimaskinu frá SEV. So kom hol igjøgnum og vit kundu flutt vid vogni. Tað mátti kunna verið okk- um unt. Tummas Juel við Skipá