leygardagur 27. mars 1999síða 16

Nr. 60 - 27 Q MARS 1999 tíðindablaðið/ N | /arin/ Fr - Be: — . 3% ti r i á eg Peter Turtschaninoff, fráfarandi stjóri í Norðurlandahúsinum: - Bert fræls fólk kunnu hugsa frælst - Føroyingar hava ikki rivid seg mentunarliga leysar frá fremmandu mentanini, ið hevur verið ráðandi í øldir í Føroyum. Ikki fyrr enn í nýggjari tíð hava føroyingar fingið loyvi til at vera rættir føroyingar. Tað ber ikki til at leypa søgulig tíðarskeið um, og tað ber heldur ikki til at heinta alt tað mista inn við at leypa annað um. Lutvís tí er føroyska mentanin afturlítandi og inneftirlitandi, sigur Peter Turtschaninoff, ið í viðtali í dag lítur aftur á tíðina i Føroyum Turið Kjølbro A samkomu hósdagin segði Peter Turtschaninoff farvæl sum stjóri í Norð- urlandahúsinum. Hann hevur stjórnað húsinum seinastu fimm árini. og hann dylir ikki fyri, at hann hevur gingið upp í húsið og uppgávuna. hann varð settur til. við brenn- andi áhuga. Tað er við ikki sért av sorgblidni, at hann sigur farvæl, men hann vónar, at hann fram- vegis kann arbeiða til frama fyri føroysk åhuga- mál, uttan mun til, hvar hann er - Eg fari altíð at hava annað beinið í Føroyum, mær hevur dámað sera væl og eg havi nógvar vinir her. Mær dámar væl at vita og frætta, hvat gongur fyri seg. har eg eri og tað ber væl til í Før- oyum. Føroyingar ganga høgt uppí, hvussu øll hava tað. og teir hava eitt nært tilknýti til náttúruna. - Persónliga havi eg fingið ótrúliga nógv burt- ur úr míni tíð her. Hetta hevur verið ein stór bún- ingarprosess. Alt virkar ødrvisi her enr. í Finn- landi. Sjálvt tíðarhugtakið. Føroyingar hava eina aðra fatan av tíð, teir lurta eftir rútmuni í náttúruni og eru tiskil sunnari enn onnur fólk. sigur Peter Turtsch- aninoff. Tað var í grundini av tilvild, at Peter Turtschan- inoff, ið er útbúgvin tíð- indamaður og hevur drúgvar royndir í tíðinda- flutningi í finska útvarpi- num. endaði í Føroyum. - Tá ið eg gekk í skúla sum drongur var eg í ød- ini um, at Føroyar bert fyltu eina hålva sidu i geografibókini. Kunn- leikin um Føroyar var fjaldur fyri okkum børn- um. Eg uppdagaði so Føroyar í sjeytiårunum og meldaði meg uppí Finsk- Færøsk Lag. Havi altíð lisið um Føroyar og tók á sinni stig til, at føroysk tíðindafólk í sjónvarpi og útvarpi komu uppí norður- endskt samstarv. Fyrsti fundurin í hesum hopi varð hildin í Norðurlanda- wsinum í Føroyum, og tað var tá eg frætti, at stjórastarvið í Norður- andahúsinum varð lýst eyst, sigur Peter Turtsch- aninoff. Og nú er túrurin komin til børnini. .. Hvat leggur tú eftir teg í Føroyum? - Tað må eftirtidin meta um, men eg rokni við, at nøkur tiltøk, 10 eg havi sett í verk, verða stand- andi og fara at verða á skránni komandi árini. Har hugsi eg serliga um tiltakið Prix Føroyar, og um samstarvið millum okkum og útvarpið og sjónvarpið, tá ið tað snýr seg um Nýggjárskonsert- ina. Størsta uppgávan metir Peter Turtschaninoff at hava verið at lata húsið meiri upp fyri ungdómi- num. Hetta er ikki av tilvild. Norðurlandaráðið, ið fíggjar meginpartin av rakstrinum av húsinum, krevur av leidsluni, at meiri skal gerast við ung- dóms- og barnamentan umframt. at tann fólksligt parturin verður varðveidd- ur. - Við Prix Føroyum hevur unga tónleikafólkið fingið eitt pláss í samfel- agnum. Við at tiltakið verður varpað út í útvarpi og sjónvarpi sær alt Før- oya fólk, ommurnar og abbarnir hjá hesum, ið taka lut, hvat fyri tónleik- ur, tey ungu eru upptikin av. Tiltakið krevur nógv av húsinum, men eg trúgvi, at tað hevur ómet- aligan stóran týdning fyri tónleikararnar og tónleika- lívið. Vit byrjaðu við 24 bólkum og nú eru 35. - Tiltakið gevur eitt úrslit av dygd. Fyri fimm árum síðani vórðu fimm fløgur framleiddar í Før- oyum um árið og nú verða 35 givnar út. Partvís er tað takkað Prix Føroyum. Tey ungu hava fingið atgongd til ein máta at úttrykkja seg uppá, sum er teirra egni. Tey eru vorðin limir í føroyska samfelag- num á jøvnum føti við onnur. Og tann týdningur- in skal ikki undirmetast. - Tað eru fólk, sum halda, at tá ið vit tosa um føroyska ungdómsmentan, mugu vit tosa um tíðina áðrenn og aftaná Skeyk. Skeyk var ein stór verk- ætlan, og øll vórðu tíkin av bóli. Tá ið Føroya Studentaskúli vendi sær til mín og hevði ætlanir um at gera eitthvert í sam- bandi við, at skúlin fylti 60 ár, sá eg beinanvegin møguleikan. Eg satsaði ein part av mini sål og kanska mina karrieru við uppá tað tiltakið. Føroyar eru á tremur við gávurík- um fólkum. Eg var so bergtikin fyrstu tíðina í - Mentan ávirkar oll viðurskifti í mannalívi- num. Tey, ið gera brúk av mentunartilbodum oc tey, sum virkin taka lut i mentanini so ella so, liva longri. Tað er vísindaliga prógvað, at mentan er lívsdygd. Tað ber ikki til hjá eini tjóð at vera til uttan mentan, sigur Pet- er Turtschaninoff Mynd: Jens Kristian Vang Førovum av at hoyra un fólk syngja og spæla Einasta, 10 teimum vanti er ein professionel! hond ið kann hjálpa teimum Meiri kundi verðið gjørt fyri bórnini. men I ber ikki til at:seta só ne í soned samstundis. Uns domurin hevur fingið stØrri INDIVIST Og rásarum o nú er túrurin komin til børnini. Hinvegin hava tey smáu børnini fingið meiri í sjónvarpinum, so tað uppvigar fyri ein part Hóast eitt tiltak eydn ist væl er alla tíðina um ráðandi at steðga á og spyrja. um tað, sum verð ur stungið út í kortið, et nóg gott og hvat kann gerast betur. Born skulu eisini hava dygd og góðsku. Betri karmar - Tann etableraði parturin av føroyska mentunarlivi- num er kanska vonbrotin av, at tey ikki at hava havt so stóra atgongd til húsið sum fyrr. Men vit kunnu ikki økja eina staðni uttan at taka av eina aðra staðni. Húsið hevur karm- ar bæði viðvíkjandi starvsfólki og fígging. - Húsið er í betri standi nú enn, tá ið eg kom til. Vit hava brúkt meiri enn eina million krónur um árið til umvælingar og tað fer avgjørt at geva úrslit. Bæði karmar og útgerð eru betri. Figgjarstødan er somuleiðis betri nú enn fyri fimm árum síðani. Norðurlandahúsið fær væl meiri av pemingi frá Norð- urlandaráðnum nú og tí havi eg stríðst fyri. Í ár er fíggjarætlanin 10 milliónir krónur, har av ein millión er oyramerkt til umvæl- ingar. Stórsinni Tá ið skalvalopið var á Flatoyri í Íslandi á sinni og heyði stórar oyðilegg- ingar við sær, tók stjórin í Norðurlandahúsinum stig til eina peningainnsavning í Føroyum. - Hetta var í grundini ein stór uppgáva, ið starvsfólkini í húsinum bert høvdu nakrar dagar at fyriskipa. Vit skipaðu fyri eini stuðulskonsert í Ítrótt- arhøllini á Nabb. Fólk ringdu inn til bankarnar, har tey flutu pengar til tiltakið. Síðani kom lands- stýrið við eini hjálpandi hond. - Føroya fólk var heilt fantastiskt at hjálpa til. Tey vístu solidaritet, og