fríggjadagur 4. august 2000síða 4

RÚNAR REISTRUP Í fýra dagar verður Norður- landahúsið ein tónleikamið- støð, har kend og minni kend nøvn undirhalda før- oyingum og útlendingum við jazzi, gospel, tango, blues, rock og fólkatónleiki. Tað er tann 17. Tórshavnar Jazz- Fólka- og Bluesfesti- valurin sum setir húsið á annan enda frá mikudeg- num 9. august til leygar- kvøldið 12. Høvuðskvøldið á Jazz- festivalinum plagar at vera leygarkvøld, og tað er eisini har, at fyrireikararnir hava sett tey bæði kendastu út- lendsku nøvnini á skránna. Talan er um argentiska/ týska tangobólkin »Coco Nelegatti y su Quinteto Arrabal« og donsku song- kvinnuna Lis Sørensen. Men fríggjakvøldið, ið traditionelt hevur verið før- oyska kvøldið á festivali- num, fer helst einki at standa aftan fyri leygar- kvøldið. Fríggjakvøldið endar við bólkinum »Lost Pilgrims« við tí sum kemur næst einari føroyskari tónleikaguru, nevniliga Jørgen Dahl, á odda. Klaksvíkingurin, sum hevur givið føroyskum tón- leikarum nakað at hugsa um, síðan hann í sínum ungu døgum stóð fremst á palli saman við »Straight Ahead«, hevur ikki verið at hoyrt í Føroyum í ógvuliga nógv ár. Tí er ikki sørt av spenningi í luftini fríggja- kvøldið, tá Jørgen Dahl vendir aftur. Undan »Lost Pilgrims« verður ein minst líka áhugaverdur bólkur á palli. Bólkurin er »Green Gate«. Manningin í »Green Gate« er fyri ein stóran part gomul manning úr bólkinum »Plüm«, so hendan fram- førslan verður eisini ein aft- urlítan á gamlar dagar. Hetta verður tó bert gald- andi fyri sjálvar tónleikar- arnar, tí tónleikurin hjá bólkinum er nýggjur og ikki sørt spennandi. Jazzutur Bach Annars byrjar Jazzfestival- urin mikukvøldið við einari heiðran av J. S. Bach, tá Jóhannes Andreassen og Stamen Stantshev seta seg við hvør sítt flygel og spæla eina klassiska og eina meira jazzuta útgávu av tónleiki- num hjá Bach samstundis. Talan verður sostatt um eitt slag av samansmeltan mill- um barokkin og jazzin. Handan klassiska flyglið situr Jóhannes, meðan Sta- men situr aftanfyri tað jazz- uta. Í Klingruni hetta miku- kvøldið verður helst best umtókta songkvinnan í Før- oyum í løtuni, Eivør Pálls- dóttir og bólkurin Ivory. Afturat sær hava tey víða- gitna saxofonistin John Pur- cell. Íslendski bólkurin »Hall- as Travel« endar miku- kvøldið á Jazzfestivalinum. Talan er um ein bólk, ið ger annað og meir enn bara spælir. Teir fýra tónleikar- arnir í bólkinum hava drúgvar royndir innan tón- leik, og onkur teirra er eisini sjónleikari. Sjálvir kalla teir seg fyri »tónleikasjónleik- arar«. Armstrong í útnorði Hóskvøldið byrjar við ein- um samansettum bólki úr teimum trimum londunum í útnorði umframt Dan- mark. Teir tveir grønlend- ingarnir, tveir íslendingar, tveir danir og ein føroyingur hava eitt lítið seminar í Før- oyum í døgunum upp undir Jazzfestivalin, og sum eitt slag av endabresti fara teir at spæla í ein hálvan tíma ella so í Norðurlandahúsi- num. Føroyingurin í hópinum Jazzfestivalurin er á gáttini Tann árligi Jazz- Fólka- og Bluesfestivalurin, tann seytjandi í røðini, verður blástur ígongd mitt í komandi viku Íslendski bólkurin »Hallas Travel« ella ferðin hjá Hallu, sum navnið merkir, spælir tónleik og sjónleik alt í einum. Bólkurin fer á pallin fyrsta kvøldið á Jazzfestivalinum. nar« og tað er framvegis hann, ið venur og stjórnar teimum. Hesir blaðungu tónleikararnir eru blivnir nakað eldri, síðan teir fyrstu ferð vóru á palli, men fleiri av teimum eru við enn. »Jassarnir« blása fyrsta tón- an á 17. Tórshavnar Jazz- Fólka- og Bluesfestivali- num. Forsølan av atgongu- merkjum byrjaði í farnu viku, men enn eru pláss eftir til øll kvøldini. Í fjør vórðu serliga at- gongumerkini til leygar- kvøldið útseld langt framm- anundan, so tað loysir seg neyvan at bíða ov leingi við at bíleggja pláss. Tann argentinski/týski bólkurin „Coco Nelegatti y su Quinteto Arrabal“ fer at spreiða tangotónar í Norðurlandahúsinum leygakvøldið 12. august. er eingin annar enn sjálvur høvuðsfyriskiparin av Jazz- festivalinum, Brandur Øss- ursson, og løgini, bólkurin fer at spæla, verða góð klassisk løg hjá Louis Arm- strong. Fyrsti bólkur í konsert- salinum hóskvøldið verður danska bigbandið »Swing- ing Link« úr býnum Hjør- ring. Talan er um eitt øðrvísi bigband, ið millum annað nýtir ljómborð at styðja tón- leikin við. Hóskvøldið endar við »Stavanger Gospel Choir«, sum fyrireikararnir vænta fer at draga nóg nógvar áskoðarar til at konsertsal- urin verður fullsettur hetta kvøldið. Norðmenn eru tiltiknir fyri síni góðu gospel kór, og »Stavanger Gospel Choir« sigst vera ein av or- søkunum til tess. Jassarnir fast inventar Í fastivalskránni síggjast tvey nøvn ganga aftur fleiri dagar. Talan er um »Jassar- arnar« og »Trevor Hunter Folk Duo«, sum spæla í ávikavist forhøllini og mu- sik-cafeini trý av kvøldu- num. Trevor Hunter er fiólleik- ari í Hetlandi, har hann dag- liga arbeiðir sum musik- skúlalærari. »Jassarnir« eru unga ætt- arliðið innan føroyskan jazztónleik. Teir hava í fleiri ár verið fast invenatar á Jazzfestivalinum, har teir plaga at syrgja fyri einum lættum huglagi í forhøllini. Brandur Øssursson tók fyri sjey árum síðan stig til at savna blaðungar tónleikarar saman í bigbandið »Jassar- 6 7 tíðindablaðið sosialurin tíðindablaðið sosialurin Nr. 147 - 4. august 2000 Nr. 147 - 4. august 2000 Reiðarar og fiskimenn troyttast av politikkinum hjá landsstýrinum: Spurningurin er um vit skulu kasta frá okkum ÁKI BERTHOLDSEN –Hetta er blivið so troytt- andi, og so møtimikið, at spurningurin er, um vit ikki Tað, sum hann hugsar um, er spøkilsi, sum aftur nú er komið undan kavi um at tvinga lemmatrolararnar upp í fiskidagaskipanina. – Hetta uppskotið avdúk- ar so dyggiliga, at tað er evna til av fólki, sum førir fiskivinnupolitikk á einum skrivaraborði, uttan at hava minstu hóming av, hvat tað ÁKI BERTHOLDSEN Lemmatrolararnir koma ikki at klára seg við tí upp- skotinum, sum landsstýrið hevur lagt fram. Tað sigur Jósup Henrik- sen, formaður í felagnum fyri lemmatrolarar. Eftir ætlanini hjá lands- stýrinum skulu teir minnu lemmatrolararnir, teir við minni motori enn 2100 hestum, fáa 100 fiskidagar á innaru leiðum. Teir størru trolararnir skulu fáa 80 dagar á innaru leiðum. Men hvør dagur skal kunna býtast um við fýra dagar á ytru leiðum. bara fara at blaka frá okk- um. Jósup Henriksen, formað- ur í felagnum fyri lemma- trolarar, er so uppøstur av ber í sær at fiska undir Før- oyum. Landsstýrið ætlar, at teir minnu lemmatrolararnar skulu fáa 100 fiskidagar á innaru leiðum og teir størru trolararnir skulu fáa 80 dag- ar. Men hvør dagur á innaru leiðum kunnu býtast um við fýra dagar á ytru leið. – Bara hetta vísir betri enn nakað annað, hvussu illa umhugsað uppskotið hjá landsstýrinum er, tí sjálv- andi skuldu teir teir størru trolararnir havt fleiri fiski døgum enn teir smærru, tí teir eru meiri úti. Troyttast inn at sálini Jósup Henriksen sigur, at tað eru nú trý ár síðani, at ætlanin tók seg upp at fáa lemmatrolararnar upp í fiskidagaskipanina - við so fáum døgum sum gjørligt. – Síðani hevur hetta ligið og hótt okkum hvørt ár, og nú er tað farið at troytta okkum inn at sálini. –Spurningurin er, um vit ikki nú eru komin har til, at tað er longst sum best bara at kasta frá sær. –Vit tíma ikki at ferðast til Havnar á fund í tíð og úrtíð á fundir við stovnar og nevndir um at fáa loyvi at fiska. –Er ætlanin at fáa lemma- trolararnar burtur, er tað ongin trupulleiki, tí so fara teir burtur. –HTað hevur ongan týdn- ing fyri okkum sjálvar, tí vit skulu nokk fáa kans onku- staðni- um ikki annað, so við onkrum útlendskum skipi. –Men teir, sum halda, at fíggjarliga úrslitið, hjá skip- unum, sum verður eftir, fer at batna, um helvtin av flot- anum fer burturúr, teir hava ikki skil fyri fiskiskapi. Jósup Henriksen sigur, at allir, sum fiska, teir vita, at fiskurin undir Føroyum stendur so spjaddur, og flyt- ir seg so nógv, at tað krevur stór orka at fáa hann til høldar. – Í Barentshavinum kundu vit liggja í vikur á sama stað og fiska, uttan at flyta okkum meir enn ein fjórðing hendaveg ella handaveg. –Men undir Føroyum eru tað hitabroytingar, og onnur viðurskifti, sum gera, at fiskurin stendur ongantíð í stað og bátarnir mugu flyta seg tíma fyri tíma. Formaðurin í felagnum fyri lemmatrolarum vísir eisini á, at teir fiska fisk, sum annars ikki kemur til høldar. – Men verður flotin av lemmatroalrum skerdur, so kann tann fiskurin verða meiri til týskarar og aðrar at fiska fyri okkum, heldur Jósup Henriksen speiskliga fyri. Hann vísir eisini á, at tað er trupult hjá lemmatrolar- unum at býta fiskidagarnar sundur í innaru og ytru leið- ir, tí tað er so ofta, at teir noyðast eitt sindur inn um ringin eftir upsa og konga- fiski, tá ið hesin flytir seg. Hann leggur afturat, at fara lemmatrolarar burturúr flotanum, verður tað ein vanlukka fyri tey øki í land- inum, sum teir eru knýttir til, eitt nú fyri Suðuroynna og fyri Vágoynna. Bíða eftir úrslitinum Jósup Henriksen sigur, at hann heldur, at teir, sum eiga lemmatrolararnar, eru nú komnir til ta niðurstøðu, at tað er ein politisk avgerð, at trolararnir skulu upp í fiskidagaskipanina og at tað nyttar lítið at stríðast ímóti. –HVit eru farin at troyttast av at hava hetta hangandi yvir høvdinum á okkum ár eftir ár. Tí ætla vit at royna at fáa sum frægast burturúr. –Vit eru komnir til tað niðurstøðu, at nú skulu vit bíða eftir úrslitinum, og so taka vit avleiðingarnar aft- aná. –Eg sigi fyri meg, at tá ið úrslitið fyriliggur, fari eg at at umhugsa støðuna, um vit skulu gevast, ella um vit skulu halda á. Og tað kann væl vera, at eg komi til ta niðurstøðu, at tað loysir seg ikki at blíva við. Hetta vilja lemmatrolar- arnir ikki góðtaka uttan víð- ari. Felagið fyri lemmatrolar- arnar hevur nú skrivað landsstýrinum eitt mótmæli ímóti ætlanini at fáa teir upp í fiskidagaskipanina. Felagið hevur eisini biðið um fund við vinnunevndina hjá løgtinginum, sum nú fer at viðgerða uppskotið um fiskidagaskipan. Felagið hjá lemmatrolar- unum sigur, at skotbráið at viðgerða eitt so stórt og koll- veltandi mál fyri lemma- trolararnar, er ógvuliga stutt, tí hetta er at fara undir eina heilt nýggja skipan. Men grundað á á tey søguligu rættindini hjá lemmatrolarunum, skjýtur felagið hjá teimum upp, at teir størru trolararnir fáa 96 dagar á innaru leiðum, men at hvør dagur skal kunna býtast við fimm dagar á ytru leiðum. Hinvegin skjýtur felagið upp, at teir størru trolararnir fáa 120 dagar á innaru leið- unum, men at hvør dagur hjá teimum kann býtast við fýra dagar á ytru leiðunum. Felagið sigur, at hetta gevur 1600 dagar á innaru leiðum. Vilja hava 1600 fiskidagar – Lemmatrolararnir hava mestsum sligið seg til tols við, at nú skulu teir bíða eftir úrslitinum, og so taka teir avleið- ingarnar aftaná. Og tað kann væl vera, at niðurstøðan verður, at tað er frægast bara at gevast heilt, tí hetta er blivið ov møtimikið, sigur Jósup Henriksen, formaður í felagnum hjá lemmatrolarunum – Vit hvørki orka ella tíma at stríðast meiri. So tá ið avgerðin er fallin, fari eg at at umhugsa støðuna, og so kann tað væl henda, at eg komi bara til ta niðurstøðu, at tað er frægast at sigur Jósup Henriksen, sum er formaður í felagnum hjá lemmatrolarunum fiskivinnupolitikkinum hjá sitandi landsstýrið, at hann sigur, at nú er tað blivið ein spurningur um teir skulu gevast ella ikki. Skotbráið at viðgerða eina so kollveltandi skipan er ov stutt, heldur felagið hjá lemmatrolarunum.