fríggjadagur 4. august 2000síða 3

Bæði Katrina og Mads Petur eru nakað norðan fyri Føroyar. Í løtuni eru hvairnir tætt við hvønn annan. Jónhild gavst at senda heim eftir ólav- søku, men enn veit eing- in hvat er hent. Hon var nakað eystanfyri, tá hon seinastu ferð ringdi heim tann 30. juli. Í grind herfyri varð staðfest, at Ísak hevur mist sendaran. Nú eru so bert tveir hvalir, ið reglu- liga ringja heim til kann- ingarfólkini. Í komandi viku fæst eisini vissa fyri, um sendarar eru festir á hann ella hon hvalir. Tað sigst, at honhvalir eru meira sosialir og halda seg til bólkin, meðan hannhval- ir svimja meiri fyri seg sjálvar. Men hetta fæst greiðu á, tá úrslitini koma í næstu viku. DIA MIDJORD Hóast ætlanin hjá Pan Fish og Vestlaks at býta fifty/ fifty fór í vaskið, so sam- starva feløgini víðari. Ar- beitt verður í løtuni at víðka samstarvið, so tað gagnar báðum pørtum og er innan fyri lógarinnar karmar. Nýggja avtalan førir við sær, at Vestlaks saman við Pan Fish skal reka átta ali- pláss. Feløgini Laksaaling, Sílaaling og Norðaling eru komin aftrat við nýggju av- taluni. Á laksatoppinum Vestlaks svimur frá hinum Tá avtalan millum Vestlaks og norska Pan Fish kemur undir land, gerst Vestlaks so nógv tann størsti alirisin í Føroyum Í dag er Vestlaks risin í før- oyskari alivinnu. Nú Oynd- arfjørður er komin aftrat, hevur Vestlaks aktivitet á átta plássum. Faroe Salmon í Klaksvík hevur næst mestu framleiðsluna og hevur aktivitet á fýra pláss- um. Endamálið við saman- leggingini er, at bæði Vest- laks og Pan Fish skulu fáa meira burtur úr á ymsu plássunum. Og tá fleiri ali- pláss verða rikin undir sama taki, ber til at leggja stilt einastaðni og flyta laksin aðrastaðni. Á henda hátt ber til at leggja okkurt alipláss Báðir hvalirnir norðan- fyri brakk, so tað kann reinsast eitt sindur fyri dálking. Eru givin Ein avleiðing av samstarvi- num millum Pan Fish og Vestlaks er, at Kryvjivirkið í Oyndarfirði varð niðurlagt í februar mánaði, og ma- skinurnar fluttar til Fugla- fjarðar. Fleiri av arbeiðsfólku- num, ið arbeiddu í Oyndar- firði, kryvja í dag í Fugla- firði. Men nøkur teirra, ser- liga mammur í Oyndarfirði, ið ikki so væl kundu flyta úr bygdini, hava mist ar- beiðið. • Mads Petur L Katrina o Jónhild 4 5 tíðindablaðið sosialurin tíðindablaðið sosialurin Nr. 147 - 4. august 2000 Nr. 147 - 4. august 2000 EDVARD JOENSEN Birgir Enni gongur við ætl- anum um at gera tað gang- andi fram við sjónum runt oynna Hest. Sjálvandi við Verður tað, sum Birgir Enni ætlar, skal bera til at ganga runt oynna Hest fram við sjónum. Ætlanin er stórfingin men ikki ómøgulig, heldur maðurin við teimum nógvu hugskotunum Spennandi forn- leivdir á Sandi EDVARD JOENSEN Fornfrøðingarnir grava dúgliga í bakkanum Heima á Sandi. Fólk hava varnast, at steinsetingar eru komnar undan, so hvørt sum lopið er burtur úr bakkanum. Bæði undir Høgnamørk og Junkara- fløtti eru áhugaverd ting funnin, sigur Símun Arge, fornfrøðingur á Føroya Fornminnissavni. Turra veðrið í summar hevur gjørt, at sandurin er so lættur, at hann ikki liggur, men fýkur oman- av. Hetta hevur so avdúkað øskufláir, har funnin eru bæði djóra- og fuglabein, sigur Símun Arge. Eisini hava fornfrøðingarnir funn- ið hitasprongt malargrót, sum kundi bent á búseting. Men Símun Arge sigur, at einki er staðfest enn, og tí vil hann einki siga fyri vist. Hann veit enn ikki at siga, um talan er um búseting sum so, ella bara talan er um ein øskudunga, har burt- urkastið er blakað. Heldur ikki vita fornfrøðingarnir fyri vist, hvussu gamalt tað er, sum teir nú hava funnið. Tað verður kannað sum skjótast, sigur Símun Arge. Hann sigur, at hetta, sum nú kemur undan, líkist rættiliga nógv tí, teir fyrr hava funnið í bakkanum yviri á Sondum. Har varð í 1994 grivið, og funnu tey tá bústaðarfláir í fýra-fimm umførum. Tað var greitt, at har hevði fólk búð. Var so flutt burtur og síðan aftur- komið. Enn eru eingir brúkslutir funnir, sum greitt kunnu vísa á búseting, sigur Símun Arge. Men umráðið má kannast og tíðarfestast bein- anvegin, sigur hann. Tí hann væntar ikki, at tað fer at liggja veturin av, soleiðis sum náttúran er farin við bakkanum higartil. Og júst nátturan sjálv hevur avdúkað annað áhugavert í bakkanum á Spennandi leivdir frá gamlari tíð eru komnar undan kavi í bakkanum Heima á Sandi. Fornfrøðingar kanna nú, hvat tað kann vera, sum her er við at koma fram í ljósið Sandi. Undir Høgnamørk eru laðaðir veggir komnir undan, har bakkin er lopin. Símun Arge metir eisini hetta sum sera áhugavert. Talan er um veggir, sum líkjast. Men líkt er kortini ikki til, at teir eru frá sama bygningi. Hann sigur, at tað tykist løgið, at einki gólv er millum veggirnar, og at heldur eingin øska er funnin. Men fornfrøðing- arnir hava sett sær fyri at kanna økið nærri. vaksandi ferðavinnuni fyri eyga. Ætlanin skal gerast veruleiki við at leggja jarn- breytaskinnarar og renni- streingir har, gangandi ikki er, frá náttúrunar hond. Ætlanin við hesum stór- sligna hugskotinum er, at tað skal bera til at vitja bjørg- ini fyri vestan alt árið. Eisini tá veðurlíkindini eru soleið- is, at ikki slepst til við báti. Tá skal kunna gangast úr bygdini og soleiðis njóta tað stórbæra umhvørvið, har er. Tað ljóðar satt at siga rættiliga fantastiskt, tá ein fyrstu ferð hoyrir hugskotið um at ganga runt oynna. Vestantil er oyggin bert berg, og har skuldi verið ómøguligt at gingið fram- við. Men veruleikin er kortini, at tað er rættiliga stórt øki, har gangandi er, sum er. Og við eini hampiligari íløgu eigur at bera til at koma runt, heldur Birgir Enni. Birgir Enni hevur í fleiri ár gjørt túrar undir Hest- bjørgini við Norðlýsinum. Serliga hava tað verið túrar- nir inn í gjáirnar vestanfyri, sum hava drigið fólk. Hesar ferðirnar hava drig- ið onnur hugskot fram, og so hvørt sum kunnleikin til økið er vaksin, eru nýggjar ætlanir búnaðar. Oyggin er soleiðis vorðin fyri vestan, at stórar hellur og røkur eru, sum gangandi er eftir. Veldug loft eru at fara undir, og gangandi er eisini niður úr erva onkra- staðni. Tá allir hesir møgu- leikar verða lagdir saman, vísir tað seg, sigur Birgir Enni, at gangandi er longu frá náttúrunar hond kring stóran part av oynni. Verður so hjálp til, har gjáir og aðr- ar forðingar eru fyri, eigur at bera til at koma runt alla oynna til gongu, heldur hann. Birgir Enni vísir á, at tað eru slíkar ferðir, fólk vilja hava í dag. Og júst her eru møguleikarnir rættiliga góð- ir. Hestur liggur stutt frá høvuðsstaðnum. Skjótt er at koyra til Gomlurætt, og hað- ani er eingin teinur út í Hest. Verður tað, sum Birgir Enni hugsar sær, skal bera til at fara til gongur úr bygd- ini suður við bakkanum. Á Hælinum skal farast niður á helluna og síðan er gang- andi rættiliga langt norður aftur vestanfyri. Gjáirnar, har siglt verður við gummi- bátunum hjá Norðlýsinum, kunnu so vitjast úr erva, um til dømis jarnbreytarskinn- arar verða boltaðir í bergið og soleiðis nýttir til búgv. Til dømis hevði tá borið til at gingið heilt inn í Trongu- gjógv og út aftur í Klæ- mintsgjógv. Har er jú opið gjøgnum oynna. Bara mynstrið í grótinum í berginum er ein túr vert. Fyri ikki at tala um alt tað lív, har er um summarið, sigur Birgir Enni. Veturin kann sanniliga eisini vera stórsligin undir bjørgunum. Og tað er júst her, hugskotið hjá Birgiri kemur til sín rætt. Tí alla- staðni, har gongt er, ber til at ganga fríur av brimi. -So hví ikki bjóða fólki út í Hest at síggja brim úr erva, tá soleiðis er? spyr Birgir. Tað er greitt, at slík ætlan kostar pengar. Men Birgir Enni er av teirri áskoðan, at hetta er so øðrvísi enn alt annað, vit kenna frá ferða- vinnuni, at tað eigur at verða roynt. Og hann metir ikki, at tað skal tann heilt stóra íløgan til. Hann vil tó ikki nevna nakað ávíst tal kortini, men metir, at tað er ikki størri íløga enn so, at hon kann fáast innaftur, tá fólk fara at brúka hana. Birgir Enni vísir á, at alla tíðina, hann hevur siglt við Norðlýsinum, hevur vinnan ment seg, so hvørt sum hug- skotini eru komin. Viðhvørt hava tey tókst heldur ør at byrja við, sigur hann, men tá tey so hava verið roynd, hevur tað mangan víst seg at verða »succes«. So hann metir sjálvur, at tað fer at bera til við góðum vilja og fíggjarligum íløg- um at gera hugskotið um at ganga kring Hest til veru- leika. Mynstrið í berginum er sera áhugavert Mynd: Edvard Joensen Undir Høgnamørk hava teir funnið laðaðar veggir Mynd: Edvard Joensen Jarnbreyt undir Hestbjørgunum 29 29 UTSØLA byrjar fr’ggjadagin 4. aug. kl. 08.00 FLYING A 1/2 prísur ALT Opið er til kl. 19.00