hósdagur 15. apríl 1999síða 4

4 tíðindablaðið Nr. 70 — 15. APRÍL 1999 At vit geva hvor øOrum sætur er livsins rikidømi - Øl børn hava møguleikar at mennast. Og hugsa vit positivt, ber til at fåa nógv gott burtur- úr teimum peng- um, sum eru til laks, NOGSI Jatt- anin er Sera av- marKav 4 D SEN 2 S KV dd ORT o ð i 1 Og tað e ú sk sins rikidømi, at vit ge yr ødrum gætur 3 økistundinum hjá Javna i Suduroynni måna KV 3 tosað Maud Benjar øgg sernåmsfrødiligur rådgevar syðru helvt S nburð. sum skúla g 279 hevði kk st fyri sein. menn g að og brekað børn ógin førdi við vóru oðr- kk! longur send F Tað vóru ikki meiri enn eini tjúgu fólk á økisfundinum hjá Javna í Suðuroynni. Serliga hugstoxtt fyri fyrireikararnar var, at so få við beinleiðis ávirkan, eitt nú politikarar og lærarar, vóru møttir Javna í Vági vóru ikki meiri enn eini 20 fólk møtt Evni á fundinum var, um fólkaskúlin var ein skúli fyri oll Og tå ið fundarevnið verður havt í huga. var tað hugstoytt fyri fyrireikararn- ar, at tað serliga vóru so fá fólk við beinleiðis ávirkan møtt. Hendrik Old var ein- asti løgtingslimur å fundi +. eldur at menningartarnad- um og brekaðum frå, hvorj- ar royndir tey høvdu av skúlanum. Royndirnar vóru sum heild góðar. og semja var um, at tað vóru ómetaliga stór framstig hend á hesum oki tey seinastu árini. Mugu góðtaka støðuna Emily Berg í Hvalba helt, E # FYra fólk sótu við pallborðið í Vági. F.v. eru tey Maud Benjardøgg í Vági, sernåmsfrødilig- er ráðgevari. Mira Olsen Gudmundsson, for Avleiðingin tey av bygdini. var. at børn hl Ér { vu remmand / Ce på dur av av at senda mmand Bara fýra lærarar úr aliari oynni møttu, umframt Miru Olsen ur Hvalba, sum sat við pallborðið Tann eini lærarin, Ingvør Joensen er eisini býráðslim ur í Vági og hon var einasti kommunalpolitikart. sum mottur ærari í Hvalba. Emlv Berg foreldur úr Hvalba og Marita Tvøroyri at tað hevði avgerandi týdn- ing at bæði lærarar og for- heldur góðtaka barnið á tí stødi, sum tað er á. Hóast barnið fer í skúla, og fær undirvising, hevur tað tydning, at vit ikki vænta, at lærarin skal fáa barnið uppá á eitt høgri stødt, enn tað er á Hon helt, at tað var Ó- heppið, at menningartarn- að og øll hini børnini vóru í sama flokshøli, tí tey órógv- aðu hvønn annan, so at hvørgin parturin fekk nakað burturúr. Men hon helt kortini, at tað gagnaði øllum, um 4ey vóru saman ávísar tímar. Emily Berg helt. at tað hevði tydning lærarin royndi at menna tey evni, sum hvor næmingur hevur og hjálpti honum ávegis við tí, heldur enn at leggja so stóran dent á tað bokliga, sum næmingurin kanska ikki fekk so nógv burturúr Menna åvis evni Maud Benjardøgg víst á, at grundarlagið fyri. at ein kemur víðari bæði í skúl- anum, og í samfelagnum sum heild. er nettupp. at tey evnini, sum hvor hevur. verða ment. Hon vísti á orðini hjá ein- um útlendingi, sum hevði vitjað Javna og sum hevði sagt, at tey fáa eina gleði, sum ger, at tey fáa ein før- leika og hesin førleikin gev- ur sjálvsálit. - Tað hevur avgerandi tydning, at barnið upplivir, at tað megnar okkurt. sigur Maud Benjardøgg. Hon segði. at í andanum av slagorðinum um, at „fólkaskúlin er fyri oll“. verða børn koyrd í skúla, táið tey eru sjey ár. — Fyrsta árið eru tey einar 15 tímar í skúlanum Men hver sigur, at eitt barn. sum er illa fyri. yvir høvur orkar at verða í skúla 15 úmar um vikuna Er talan um eitt barn, sum er illa fyri, fær tað nakrar stuðulstímar. — Men kanska hevði tað verið rættari at barnið bara var í skúlanum tímarnar tað hevur stuðulin og so kanska eitt sindur afturat. At hava tey í skúlanum ov leingi, kann verða eitt bakkast, heldur enn til fram- burd. Tó helt hon, at tað er rætt, at børnini fara í skúla, ti har fáa tey nakrar aðrar avbjóð- ingar. enn tað fær aðra- staðni. Men skúlin er ikki fyri oll. bara ti at børnini eru í skúla eitt ávist tímatal. Hann er ikki fyri oll. fyrrenn hann er lagaður til hvønn einstakan næming. eisini hvat tímatali viðvíkur. Hon nevndi eitt dómi, sum hon visti um ein skúla niðri. Fyri nøkrum árum síðani vóru nakrir og 60 lær- arar á skúlanum, har 1.200 børn gingu. Nøkur ár aftaná var næm- ingatalið komið niður á 600 børn, men læraratalið var framvegis tað sama. Hesin skúlin hevði sett teir veiku næmingarnar hægst og laga undirvísing- ina at kalla fullkomiliga til teir. Tungt at arbeiða Annars vísti Maud Benjar- dogg á, hvussu tungt tað er at arbeiða hjá teimum, sum hava við veikar, menningar- tarnaðar og brekaðar næm- ingar at gera. Tað eru alt ov fáir tímar. Og tað vísir seg eisini at tað er nógv truplari at fáa eykatímar til veikar næmingar, enn tað er at fáa tímar til brekaðar og menningartarnaðar næm- ingar. Tó helt hon, at lær- arnir dugdu væl at fáa burt- urúr teimum tímunum, teir fingu og teir vóru hegnigir at finna og menna tær sterku síðurnar hjá næmingunum. — Men sum er, verður hetta arbeiðið bara gjørt av hugsjónarfólki, tí flestu lær- ararnir brúka tvær og tríggj- ar ferðir so nógvar tímar uppá serundirvísingina sum teir fáa tímar til. Fólkaskúl- in fær sanniliga nógv fyri ta løn, tað betalir lærarum. Hesin trupulleikin er ikki so einfaldur at loysa, tí skúlaverkið hevur eisini eina játtan at halda seg til. - Tað er ein politiskur spurningur, so tað tað er tann vegin, vit skulu fara fyri at fáa betri sømdir. Umsteðurnar versna Skulu vit fáa tímar til sein- ar næmingar, er tað eitt satt stríð. Mira Olsen. sum hevur serundirvísing í Hvalba, dámdi onki gongdina Henni dámdi onki. at tað skuldi vera so trupult at fáa eykatimar til seinar næm- ingar Tí samstundis verður skúlin meiri og meiri bók ligur. Fyrr høvdu teir bókliga veiku næmingar, ymsar handaligar lærugreinar, sum teir kundu klára seg væl í, og frøast yvir. — Men allar hesar handa- ligu lærugreinirnar eru nú kroystar saman í ein bólk. sum eitur „handverk og list”. Og børnini skulu ikki so frægt sum hava tað hvort ár. Hon vísti eisini á, at ein- staklingaundirvísing var lutfalsliga nýtt hugtak. sum bara teir fægstu lærararnir eru útbúnir til. Men í hesum sambandi vóru lærarar slepti upp á fjall. tí teir fingu at kalla onga eftirutbugving. Onki samstarv 2 A økisfundinum var eisini víst á, at tað var saknur í einum skipaðum samstarvi ímillum skúlaverkið og al mannastovuni. - Vit samstarva yvirhøvur ikki, hóast vit hava sera nógv brúk fyri hvørjum oðr- um Eitt umboð fyri almanna- stovuna vísti á, at tað var heilt fitt av samstarvi fyri nøkrum árum síðani. Men tað datt tíverri niðurfyri ti at fakmørkini millum báðar partarnar var so hart sett upp. Nú er so onki samstarv og tað er stórur saknur í, ikki minst, tá ið hugsa verð- ur um, at stuðlar eftir skúla- tíð hava so vánaligar sømd- ir, at ongin lærdir pedagogar søkja. Og teir Olærdu, sum eru, hava ongan at hella seg til. Leiðarin á varda verk- staðnum í Vági vísti á, at í summum av okkara granna- londum arbeiða pedagogar í skúlunum og hava ávísar skyldur mótvegis børnu- num til og við triðja klassa. Skulu vit hava ein skúla fyri oll. er tað av størsta týdningi, at øll samstarva fyri at fáa tað so, Maud Benjardøgg segði A