hósdagur 15. apríl 1999síða 11

Nr. 70 — 15. APRÍL 1999 tíðindablaðið John Smith, skipasmiðjur, ávarar í hesari viðmerkingini landsstýrið ímóti ætl- anunum at lata nýggja vaktar- og bjargingarskipið byggja í Noregi. John Smith var stjóri á Vestmanna Skipasmiðju árini 68073 og stó m. a. fyri de- signi og byggingini av »Stapanum«, > Thomasi Nygaard< og »Sundaenni«. Hann var eisini við í arbeiðinum at geva, tí tá nýggja vaktar- og bjargingar- skipinum >Tjaldrið< sítt núverandi snið Fyri og ímóti So sum yvirskriftin ljóðar. nakað soleiðis var tað. at nýggi LSM (Landsstýris- maðurin) í fiskivinnumål- um tók til orðanna. í einum tjaki, um ætlaða nýggja Vaktar- og Bjargingarskip ið. meðan hinvegin LFI (løgtingslimur) Anita av Fridriksmørk mælir til at lata skipið byggja í Føroy- um meðan hon so rætt vísir til týdningin fyri kunnleika stødi á føroyskum skipa- smidjum, umframt positiva árini á umfarið í samfelagn- um annars. um eitt tílíkt projekt verður veruleika gjørt her í landinum. heldur enn í útløndum! Annar idnadur Fað kann heldur ikki siggj ast burtur frá tí heilt ómet aliga stóra týdningi, eitt tí- líkt projekt vil fáa fyri allan relateraða ídnaðin, sum til dømis Eltalvuvirki. Ak umulatorvirkið. Tær hå- og lågtrysthydraulisku fyritøk urnar: - Spøl, kranar. hydi cylindarar og aðrir hydr komponentar. Koli- og Ísol niskar fyritøkut Fyritøkur innan Nautiska útgerð. umframt umbur- og snikkaravirksemi og so framvegis eringste Langtíðar árinið Størsta positiva langtíðar- árinið. ið vil fella Føroyum og foroyingum í lut. vil sjálvandi verða lærdómurin. Talið av skipa- og mask- insmiðjum, sveisarar og verkafólk við serkunnleika vil gerast eitt varandi aktiv. ið tað vil verða stórtørvur á, serliga um vit seriøst hugsa um at gera okkum galdandi innan ein oljuídn- að. ið tað neyvan kann verða nakar ivi um fer at koma. Ein góð iløga Strikast skal undir. at sjálvt ein prísmunur um 20-30 mill. kr. millum eitt føroyskt og eitt útlendskt tilboð er ein lítil upphædd at lata fyri tann lærdóm og tann kunn- leika, ið stendur okkum í boði, lata vit føroyingum upp í hendi, at byggja tað nýggja skipið. Ein skylda Eg kenni tað, sum eina skyldu, at greiða frá og minna á nakað av tí, sum fór fram, seinast vit so glað- beintir lótu norðmonnum upp í hendi at byggja okk- um eitt nýtt vaktar- og bjargingarskip. Somu argumentir nú sum tá Sum víst á, so heyði eg ein lítlan leiklut tá >Tjaldrið< var í umbúna og var latið norskari skipasmiðju at byggja Fyrst skal verða nevnt. at nágreiniliga somu argum- entir, sum í dag verða brúkt til tess. at sannføra ting menn, landsstyri og alm- enningin allan um. at tað einasta rætta er, at lata norð monnum arbeiði. vóru brúkt tá. >Skjótt. gott. bíl igast« - vid ti muni at tå var einki ulbod frå heimsins størstu þjóð: kinesarum! (at hesir soleiðis uttan víðari verða siftir til viks - tað er jú so sjálvsagt! - Teir hava jú ikki uppfunnið krútið! men erliga tala, er tað seri øst hetta tosi um prísin. tå ein reellur prísmunur av umleið somu stødd. ikki tykist hava nakran týdning tá talan er um munin ímill um Noreg og Kina? Avger andi sjálvandi er: >Hvar fáa vit sum mest og best fyri minst møguligu upphædd«? Norsk undirbjóðing Minnist eg rætt so bjóðaði eitt Gilla nokk existerandi) verft sær, at byggja okkum eitt nytt »Tjaldur« fyri 13.2 mill. kr. Spurningurin tå og nú: »Var tað undirbjóðing talan var um<? Landsstýrið tók av hesum tilboði. sjálvt um undirritaði og fleiri við mær, haríblant Langsten. vístu á, at skuldi eitt nýtiligt skip spyrjast burtur úr ætlanini, so var neyðugt brúka um 18 mill. kr. Hvussu við leveringsgaranti Hvar er garantiurin fyri, at søgan, so sum hon víðari verður søgd, ikki fer at end- urtaka seg? Tí - hvorom alting er - Skipasmiðjan fór av knór- anum og ivaleyst hevur ver- ið neyðgut at brúka 18 mill. kr. fyri at skipið skuldi kunna sigla heim til Føroy- ar. Best gjørdist verst Nýggja skipið var so illa smíðja, at neyðugt var við stórum og kostnaðarmikl- um åbøtum, áðrenn skipið kundi fara í holt við tær uppgávur tað var ætlað til. Handverkið var vánaligt, sveisi- og plátuarbeiði var burturúr vón og viti! John Smith, skipasmiðjur, ávarar í hesi viðmerkingini landsstýri ímóti at lata vaktarskipið byggja í Noregi Tað verður skjótast, best og biligast bygt í Forovum, sigur hann So vánaligt. at eg í grein í samband við komu skips ins, á fyrsta sinni í foroyska havn, skrivaði soleiðis >Lukkutíð var tað kjafts- vart í mjørka tá hendan illa sveisaða buglan stevndi vánna inn<. Tyrlupallur? Nú havi eg ikki sæð nakra arrangementstekning av ætlaða nýggja skipinum, men eg helt. at tyrlupall verður tað so ikki talan um. at vilja >offra<. Finnist mær logið, at eitt so annars ambiøst projekt verður so munandi skert tá man í forhond útilokar eitt nú inntøkur frá einari kom- andi offshorevinnu. Tí, neyvan fara vit at megna. at fáa flótandi flytbarar tyrl- upallar, uttan í smb. við tílík almenn projektir. Privat verður tað neyvan nakrantíð gjørt. Funktionalistiskt gott Verandi >Tjaldur< bleiv við åbøtum og kostnaðarmikl- um broytingum til eitt funk- tionalistiskt sæð, gott skip. Men neyðugt var, at rede- signa (umtekna) alt gene- ralarrangementi - ei undur í - at umsitingin og ætlaða manningin ikki var nøgd við tilboðsprojektið - so sum tað var - »profilurin« ella síðumyndin (siluettin) var so »tamur ella tom«, at skipið meira var at líkna við eitt fitt stuttleikaskip, ætlað til Miðjarahavið - heldur enn eitt agressivt vaktar- og bjargingarskip. Eitt gott skip Sum sagt: Ex. »Tjaldur« bleiv vid ábótum. broyting um og meirkostnað til eitt funktionalistiskt sæð. gott skip. og tað er Foroya land og fólk. ið uttan nakran iva. eigur oll rættindi í samb. við ex. »Tjaldri« Henda ogn átti at komið projekunum ollum ulgóðar Saman við einum meiri luta í tí (samfelags) tjak bólkinum eg eri partur av. fari eg at skjóta upp soljóð- andi: Latið nýggja skipið »byggja« á royndirnar og »formin« av Tjaldrinum Uppdimensionerað ex. >Tjaldri< til tey høvudsmåt (LOAxBxD) sum VÆ&B hevur ætlanir um at geva nyggja skipinum. Peningur verður spardur so tað munar og >klassa- tekningssetti« skuldi tað við einum góðum vilja verið gjørligt at fingið til vega sum >Upprættingsarbeiði sum bygt< ímeðan bygging- in fer fram. Royndirnar - góðar sum ringar koma okkum ollum til góðar. Og søgan í hesum førinum lærir okkum at vita eiga ikki at lata noråmonn- um eitt slikt projekt uppi hendi. Vit duga nógv betri sjálvir. Gera vit sum her skotið upp vita vit í forhond hvat tað er fyri eitt skip vit fáa. Tað verður skjótt, gott og bíligast bygt i Føroyum. J. Smith Skjótast, best og biligast i Noregi Birgir Enni, sum he var Latið e guni upp fyri havsins rikidømi hjá mongum førovingum og útlendingum Her vísir hann umboðum fyri fiskivinnuna, hvussu man eigur at opa eina ødu og hvussu stórur leskibiti liggur inni í Mynd Jan Miller Vilja varðveita gamlar matsiðir I dag og í morgin verður verkætl- anin »Traditionsmat« vidgjørd á fundum í Havn. Umboð úr Noregi, Islandi, Stóra Bretlandi og Foroy- um hittast fyri at gera vart við verkætlanina og gera upp úrslit og royndir higartil. Verkætlanin hevur JAN MÚLLER Í løtuni er sera stórur å- hugi í Norðurløndum at finna aftur á gamlar mat- vanar. Hetta er bæði fyri at vísa á eyðkenni hjá teimum ymisku okjunum., men eisini áhugin fyri øk- ologiskum matvørum framleiddar upp á gamla mátan hevur tydning i umrøddu verkætlan. Ætlanin er síðani, at úrsl- itini skulu kunna brúkast nýtt í ferðavinnuni og sum grundarlag fyri smá- vinnu á plássum, har lítið annað er møguligt. Traditionsfisk Ein tílík verkætlan er norska verkætlanin >Traditionsfisk<. Henda var í fjør víðkað til eisini at umfata Føroyar, Ísland og Grønland, ikki bert við fiski men eisini aðrari sjofødi. I Føroyum er Fiski- vinnuskúlin í Vestmanna komin upp í verkætlan- ina, og hava fólkini aft- anfyri tiltakini eisini fing- ið samband við Birgir fingið stuðul frá Norronum Atlants- samstarvi, NORA. Enni. sum umborð á Norðlýsinum hevur víst á nógvar mátar at nyla tå góðu fødina úr havinum Í dag og í morgin verða fundir á Hotel Tórshavn. har ikki færri enn 25 norðmenn. 17 íslendingar og 2 onglendingar eru við. Fundirnir eru annars almennir. I dag klokkan 14 halda næmingar á Fiskivinnu- skúlanum í Vestmanna fyrilestur um serliga ræst- an mat og klokkan 19 verður borðreitt við yms- um føroyskum mati úr havinum í Millers pakk- húsi. Fríggjadagin kl. 9 verð- ur almennur fyrilestur á Hotel Tórshavn um norsku verkætlanina >Traditionsfisk<. KI. 10.30 verður almennur fyrilestur um ensku verk- ætlanina í Northumber- land. Kl. 11 verður fyri- lestur um íslendsku verk- ætlanina „Fornmatur“. Nærri fæst at vita um tiltøkini við at ringja til NORA, 314028. Lis Hammer.