mikudagur 21. apríl 1999síða 10

10 tíðindablaðið Nr. 74 — 21. APRÍL 1999 Neyðugt við eini undan olltlettins un vónandi ikki ov langa tíð fara undir olju- CR (I vskum myndu: 5 Í OK orðið % kh ) elø V N » þa AR N L Uu KNU 0 KK C Q i » so. H e N IN r S S o DK kk oe ØM stødum. Tad -— % k > nvø 3 < < ein ee ið í 8 st 1 k o ISKOLII k yo OS o (SSEV ) agdu ØTVISI + K K l € ta Ø stig se KSC Son mk erkæ } bólk d OSP AR k g S ila sum løgtingið o Sé YKtI 25. október í fjør O og sk ) Við tað at ilmælini javnan og da dagførd orsakað a k STOR e ou S ð Ho skiiagot ilt STIK M eglur verða åsettar í kunn 9 un gerð. so vit skjótt kunnu 2 du m eftir tilråding erða gjør Fle } Frá danskari síðu skir stovnar taka lut hevur verið nevnt. at einki N um, soleiðis at: eigur at vera til hindurs fyri, k tar t umboð fyri føroyskar els fyn at umhvørvismyndugleikar gk gal taka lut saman við teimum kon I OSPAR-samstarvinum M gg stand: Meiri orka til umsiting hvørvisvidur Landsstýrismaðurin vísti á, } Jur at 120 tíverrri helst er rætt gar á atsiga, at vit ikki hava lagt at menna okkara umhvorvislóggávu »g okkara umhvørvisfyrisit- Okkara krøv ing. Hann metti, at tad er neyðugt at seta meiri orku TIL S8LU eði lands stórvegis dent á —— , 405 GTX DIESEL på Mercedes 300 DIESEL 87 Toyota Hi Ace 2400 van, seragóður = 88 Mitsubishi Pajero 4x4 D persónbilur 86 Ford Thunderbird v/ skada 89 Chevrolet Monza 1,8 89 Toyota Camry 1800 GL 86 Nissan Sunny 1,4L 87 HV S TE! AT] Figging kann utvegast Bilfridkan Velbastaðvegur 110 Tórshavn Tlf. 317300 - 284700 tlé ggja uppskotið fram, ti leikum neyðugu heimildirnar frá þarimalhum segði Eyðun Elttør, undir viðgerðini av havum- UMNVØTVINS O VI cer um c av ta ( ku sita í hvussu er tann partin vumhvørvinum. sum hevur við eina kor A olj t gera, ti umráðandi við og harvið fiski vinn sum minst. -Sum frá r haldi eg tað elsini vera rætt. at vit gera okkara á virkan galdandi í ymsum al ða fora, tí vit kenna svið an av árinunum frá ídnað arlondunum fyri sunnan. soleiðis sum t.d. PCB-kann- ingarnar hava víst. At stríð ast móti dálkingini frá ídn- iðarlondunum er eisini eitt mál. sum samgongan hevur tikið við í samgonguskjalið Tilbúgving Kapittul 11 í uppskotinum snýr seg um tlbúgving í sambandi við møguliga olju- og kemikaliudålking Landsstýrsimaðurin segði. eisini her hava utlitini fyri eini komandi oljuvinnu ver- ið ein katalysatorur fyri at fáa gongd á eitt arbeiðið, sum kortini átti at verið gjørt fyri langari tíð síðani. Í vinnumálastýrinum varð í fjør settur skjøtil á eina verkætlan um at gera eina avumhvørvislog Eyðun El num hjå Saga Petroleum, unum, ttør tilbugvingarætlan fyri Før- oyar. Fyrst verdur dentur lagdur á at greiða ábyrgd- arbytid, gera mannagongdir v.m., men seinni verður helst eisini hugt at, hvørjari útgerð t.d. Vaktar- og Bjarg- ingartænastuni tørvar fyri til fulnar at kunna basa møgu- ligari havdálking. Oljulógin heimilar okkum annars at krevja av oljufeløgum, at tey hava neyðuga útgerð ella atgongd til útgerð fyri at avmarka dålking, um eitt hvert óhapp skuldi hent. Eyðun Elttør vísti á, at umhvørvismål hava seinnu årini fingid alsamt størri tydning i tilvitanini hjå fólki. Samstundis sæst á teirri ørgrynnu av altjóða sáttmálum, sum snúgva seg tað ver- biodiversitet, havdålking, burdardygga nýtslu av tilfeingi, vaksu arhusgass ella annað — at heimurin sær út til at hava ásannað, at skal nakað mun- agott spyrjast burturúr, so må samstarvast tvørtur um landamark. Fyri okkum føroyingar, hvors tilvera er so tætt knýtt at lívinum í sjónum, haldi eg tað sum nevnt verða um ráðandi. at vit sum minsta- mál koma okkum uppí tann partin av altjóða Samstarv- inum, sum hevur við hav- dálking at gera. Eg ætli mær um stutta tíð at seta eitt um- hvørvisråd við umboðum fyri lands- og kommunalar myndugleikar, vinnu- og á- um umhvørvismål 10 seg um landsstýrismaður við oljumálum, her avmyndaður saman við leitistjóra- I: rjá Hagevang. Saga er nettupp eitt av teimum olju-feløg- sum leggur alstóran dent á reint umhvørvi hugafeløg o.s.fr., soleiðis at vit fáa sett okkara umhvorv- islóggávu í perspektiv og eyna til nøkur tilmæli, sum kunnu gerast grundarlagið undir einum framtíðar heildarpolitikki á umhvørv- isøkinum segði Eyðun Elt- tør, landsstýrismaður m.a. tå havumhvørivslølgin varð til viðgerðar á tingi. Tingmenn tóku sum heild undir við at seta í gildi donsku lógina við umrøddu broytingunum. Víst varð á, at tað hevur stóran tydning, at vit fáa greið og skipað viðurskifti á hesum so týð- andi øki, áðrenn ein olju- leiting tekur seg upp í før- oyskum sjógvi. Málið fór í Trivnaðar- nevndina til viðgerðar. Føroyar fáa skjótt sína egnu havumhvørvislog Føroyskir myndugleikar fáa við eini nýggjari havumhvørvisløg nú ábyrgdina av øllum havumhvórvinum innan fyri føroyska fiskimarkid og fara harvið at lúka treytir í aljóða konventiónum so sum OSPAR. Løgtingid viðgjórdi herfyri upp- skot til havumhvórvislóg, sum eisini fær stóran týdning fyri komandi oljuvirk- semi við Føroyar JAN MULLER I farna mánað varð uppskot „Uppskot til ríkislógar- tilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar »anordning om i- krafttræden for Færøerne af lov om beskyttelse af hav- miljøet« lagt fyri løgtingið. Eftir viðgerðina á tingi fór málið í nevnd og fer í næst- um at koma til 2. og 3. og harvið endaliga viðgerð í tinginum. Tað var Eyðun Elttør, landsstýrismaður í olju- og umhvørvismålum, sum legði uppskotið fyri tingið. Í viðmerkingunum stendur m.a. at tað í lógini frá 1993 um leiting eftir olju og gassi á føroyskum øki varð álagt, at arbeiðssetningurin hjá oljurådleggingarnevndini eisini skuldi vera at gera uppskot til lóg og kunngerð- ir viðvíkjandi oljudálking av havumhvørvinum. Olju- rådleggingarnevndin bod- aði í 1996 frå , at hon metti, at havdålking frå boripall- um og umsiting av um- hvørvisreglum fyri útleið- ing frá boripallum átti ikki at verða vidgjørt í oljuhøpi einans, tí slík mál eru tvør- gangangandi og hoyra av røttum heima í umhvørvis- lóggávuni hjá umhvørvis- myndugleikunum. Lands- stýrið tok undir við hesum sjónarmiði og setti ein ar- beiðsbólk. Arbeiðsbólkurin hevur síðani arbeitt við at laga donsku havumhvørvis- lógina til føroysk viður- skifti, soleiðis at landsstýrið í størsta møguligan mun hevur ábyrgdina fyri hav- umhvørvinum innan før- oyska fiskimarkið, herundir útleiðingarloyvum frå bori- virksemi, dumping ol. Tá nýggja havumhvørv- islógin er komin í gildi er føroyska lóggávan innan havumhvørvid samsvarandi tí donsku. Føroyar kunnu tå lúka treytirnar í konventión- um, sum Danmark hevur ratifiserað, t.d. OSPAR. Tað verður Heilsufrødi- liga Starvsstovan, sum kemur at umsita nýggju havumhvørivslégina saman við Vaktar- og Bjargingar- tænastuni. Neyðugt verður at økja um manningina á Heilsufrødiliga Starvsstov- uni og verður neyðugt við uppaftur stórri orku, tá ið oljuleiting kemur at fara fram. Hjá Vaktar- og Bjarg- ingartænastuni er neyðugt at betra um m6ttøkuna av fråbodanum, betra um eft- irlitið vid føroyska havøki- num, betra um útgerðina til tilbúgving og upptøku av oljudálkingum, betra um upplæringina av manning- um og at fáa játtan til keyp av meiri útgerð. Roknast má sostatt við, at umsiting av nýggju lógini fer at krevja økta orku komandi árini. Flokkarnir á tingi tóku sum heild undir við at seta donsku lógina við broyting- um í gildi.