fríggjadagur 23. apríl 1999síða 9

Nr. 76 — 23. APRÍL 1999 hana. Og tí havi eg einki givið út síðani 1992. Okk- urt arbeiði eg fleiri ferðir igjøgnum, skrivi um aftur og umaftur. Síðani 1979 havi eg arbeitt við einum savni, 10 eg ætlaði skuldi verða mitt høvudsverk. men enn eri eg ikki liðug ur við tað Tad er rættiliga nógv og ymiskt, ið kveikir hug in at yrkja. Okkurt eg lesi. siggi, ella onkur mynd innan í mær. Ofta arbeiði eg í tørnum. Tað kann liggja væl fyri eina viku. men so als ikki vikuna eftir I 1977 fekk Alexandur Kristiansen M. A. Jacob sens bókmentavirðislon. og í 1983 Barnabókavirð- isløn Tórshavnar býráðs. Og tær hava havt stóran týdning fyri hann sum skald. - Tað er hugaligt og stuttligt at fáa eitt slíkt herðaklapp. Eg skal ikki kæra mína neyð. Eri lærari og yrki í frítíðini. og tað passar mær fint. At yrkja burtur av, heyði eg ikki kunnað. Rithøvundar og skøld, tey. sum fola tað sum eitt kall og leggja alla sína orku í skrivingina, áttu at havt betri umstødur at virka undir. - Alt ov líuð verður ummælt. Sum heild havi eg verið væl móttikin. Mær dámar væl at fáa kritikk. hann er neyðugur. og eg havi tíkið hann til eftirtektar, um eg foli. at hann er rættur. Eg havi onkuntíð fingið rættiliga negativan kritikk. Í sjeyti árunum fekk eg eitt um mæli frá einum av okkara fremstu ummælarum. sum fanst at mínum yrkingum. ið høvdu eitt sosialt med vit. Kanska var ummælið ein orsøk til. at eg helt uppat at skriva slikar yrk ingar. Tá var eg kanska meiri sárur Týðingarmeistari Seinnu árini hevur týðing- ararbeiði Alexandur Krist tansens vundið meiri uppá seg. og síðstu trý árini hevur hann flutt ikki færri enn 300 eldri europeiskar yrkingar í føroyskt. Tað besta sum finst av klass- iskum skaldskapi í Eur- opa. Yrkingar efur Homer, Shakespeare. Gøthe og onnur fornaldarskøld. Hedin M. Klein hevur i einum ummæli sagt, at Alexandur Kristiansen er ein týðingarmeistari. - I 90-unum havi eg kastað meg út yvir at týða skaldskap. serliga klass- iskan norðurlendskan og europeiskan skaldskap Upp ígjógnum árini havi eg týtt yrkingar av og á. hevði savnað eitt stórt úrval. og helt tað vera eina roynd vert at halda fram Eg fann út av, at tað lå væl fyri. Vit hava átt ov lítið av klassískum bókmentum á føroyskum. Janus Djur huus, Pol F. og Christian Matras hava tytt nakad. Eg havi so roynt at koma við mínum íkasti. og vit eiga nú eitt fjølbroytt úrval av klassískum yrkingum á føroyskum. Sjálvur fái eg nógv burtur úr at týða. tí eg fái góða venjing í at arbeiða við bundna forminum. Vit hava ikki áður átt sonettir á føroyskum. Eg havi týtt uml. hálvt hundrað sonett ir, tær kendastu hjá teim stóru yrkjarunum. og í dag eiga vit eitt stórt úrval. At týða sonettir sigst vera tað torførasta. - Eg vil eins og Janus Djurhuus á sinni progva, at føroyska málið kann brukast til nakað so ser ligt. og at føroyskt er so mikið vakurt og liðiligt. at tað kann brúkast i sonett formi. Janus Djurhuus gjørdi eitt stórt týðara- bragd. tá ið hann týddi lllionskvæðið. Tað er helst størsta avrikid í foroysku »okmentasøguni. - Føroyskt kann brúkast til alt. Tað er ikki á nakran nátt ein forðing fyri at tosa. skriva ella yrkja. Eg avi livad meg inn í málið við at hava lisið og skriv- að nógv, og eg haldi tað er ætt og flótandi mál. Kanska skal ein hava tað í »einagrindini. Ikki so nógv lesa yrkingar, og skal ein skriva tungt og ófatiligt. sum onkur yrkj ari ger. vera tey upp aftur færri. sum lesa yrkingar Skilja tey einki. tíma tey ikki at lesa [20 er ymiskt. hvussu týðingararbeiðið verður lagt til rættis. - Onkuntid dvølji eg yvir eini yrking ella bók í langa tíð. áðrenn eg seti meg at týða, meðan tað aðrar tíðir kemur meiri spontant. Tá ið eg hevði givið savnið Lógvalestur út 1996. setti eg meg at týða og sat eina viku út í eitt og týddi einar 25-30 yrkingar. Týðing er enduryrking At týða er fyri ein stóran part at enduryrkja. og tað er tað, eg geri. Taki tíðindablaðið Ve rýða er fyri ein stóran part at enduryrkja, og tað er tað, eg geri. Taki eg eitt nú eina yrking hjá Shakespeare og lesi meg inn í hana. endurgevi eg hana á foroyskum. Ti meti eg týðingarnar hjá mær sum mínar egnu Mexandur Kristiansen eg eitt nu eina yrking hjá Shakespeare og lesi meg inn í hana, endurgevi eg hana á føroyskum. Tí meti eg týðingarnar hjá mær sum mínar egnu yrkingar. Kortini eri eg trúgvur ímóti upprunanum. tí eg brúki sama form og inni- haldið er tað sama. ze havi lisið nógv av ti sum er týtt í Norðurløndum. og eg haldi ikki. at mitt stendur aftanfyri At týða klassískar yrkingar er ógvuliga krevjandi. Tað tekur langa tíð at:fáa alt at sita. Eg leggi meg ikki eftir at fåa týðingarnar inn í ein mål- búna. sum speglar tíðina sum var. Alt eg týði er tidarleyst, og tað ber væl til at lesa tær sum yrking- ar, ið eru skrivaðar í dag Høvudsparturin er kær- leiksyrkingar, og tað letur til. at kærleiki hevur ligið frammalaga í huganum hjá øllum klassískum skøld- um. Nakrar eftir William Blake eru atfinnandi. Hes- in er kanska tann torførasti at týða. og tað kemst av. at hann er so ópoetiskur. Ax teim gomlu er John Keats tann besti poeturin. Hann fær form og innihald at renna saman í eina hægri eind. - Nógvir yrkjarar siga. at bara innihaldið er gott. er yrkingin góð. og at búnin og stílurin hava einki at siga. Men eftir mínum tykki eru formurin og málbúnin eins líka týdningarmiklir. Tað eigur at vera musikalitetur, ið streymar igjøgnum alla yrkingina, frá fyrstu til síðstu reglu Bókadeild Foroya Lær- arafelags hevur ofta vent sær til Alexandur Kristian sen, tá ið barnabøkur, ið bera uppá rím. skulu týð ast til foroyskt. Og í vikuni kom ein barnabók út við týðing Alexandurs. Bítsk tol. ið ber uppá rím. og ein er í væntu, ið eitur Bítskir litir. Fleiri hava gjørt løg til yrkingar eftir Alexandur Kristiansen. EplaPetur kom út fyri stuttum við løgum eftir Palla Hansen Í væntu er Mánadags- Mortan. ið eru barnarímur frá 1990. Jens Mortan Mortensen hevur gjørt løg til. Floga er á veg við barnarímunum í savninum GrísaflísaPætur frá 1992 við logum eftir Knút Ol- sen. Fuglfirðingar heiðra Alexanduri Í sambandi við. at Alexand- ur Kristiansen verður fimti år i dag, verdur samkoma I fimleikahollini i Fuglafjarð- ar skúla í kveld kl. 20.00 við sangi, framløgum og kvødum. Signar á Brúnni. lands stýrismaður í mentamálum. ber kvødu til Alexandur. Fyrsti flokkur í Fuglafjarðar skúla syngur barnasangir av Alexanduri undir leiðslu av Marthu á Lakjuni. Stein- bjørn B. Jacobsen. rithøv- undur frå Rithøvundafelag Føroya, heldur rødu um skaldskapin hjå Alexanduri. Marita Øre og Jensa Tofte í yrkingar hjá Alexanduri. Jóhan Heri Jo ensen. formaður í menta- målanevndini í Fuglafjarðar kommunu. handar Alexand- uri heiðursgávu. Gentukór- ið yngra undir leiðslu av gaard lesa Jens Mortan Mortensen. syngur úr Mánadags Mort- an - yrkingar eftir Alexand- ur, sum Jens Mortan hevur sett lag til. Undir leiðslu av Frits Johannesen. syngur Fuglafjarðar sangkór Lat blóma várt hjarta eftir Lud- vig Holstein og Jørgen Sør- ensen. Alexandur hevur tytt. Gentur úr Fuglafjarðar gentukóri undir leiðslu av Eyðuni á Lakjuni syngja Páskaljóð eftir Alexandur og Jógvan á Lakjuni. Fugl- afjarðar manskór undir leiðslu av Heðini Kambsdal syngur Nú andar sunnan eftir Inga T. Lárusson og Jónas Hallgrímsson. Alex- andur týddi úr íslendskum. At enda syngur fjórði flokk- ur í Fuglafjarðar skúla sang- ir. ið Alexandur hevur yrkt, undir leiðslu av Marthu á Lakjuni. 7 yrKIn gar, Sigur Ritverk Alexandurs Nón, yrkingar 1968 Assa, yrkingar 1969 Jomfrú við ongum bróstum, yrkingar 1972 Við fjøll og bláan fjørð, 1972 Málið er mítt øki, yrkingar, 1975 Kannubjølluvisur, barnarimur 1977 Vårt dagliga liv, yrkingar 1979 Barnabros, barnarimur 1983 Utskot, yrkingar 1983 Havnarliv, yrkingar 1984 Kærleiki min, yrkingar 1984 Månageitin, barnarimur 1989 Månadags Mortan, barnarimur 1990 Staksteinar, yrkingar 1990 Odysseus í hjartanum, yrkingar 1991 GrisaflisaPætur, barnarimur 1992 EplaPetur, barnasangir 1998 Týðingar Tann lítli prinsurin, 1980 Eingin er sum Rosali, 1981 (óprentað) Toffi og Andrea, 1983 (óprentað) Andrea + 7 cm. Toffi + 6 cm, 1983 (óprentað) Ulo min, ulo mín, 1987 Teir trampa, 1989 Hver eri eg, 1989 Allir mínir dunnuungar, 1991 Ribbaldurin Bibbi. 1992 Ein vættur fór at ferðast, 1992 Ævintýrið um vøttin, 1993 Bembil býr í búkinum, 1993 Bembla kemur heima, 1995 Lógvalestur, 1996 Anadyomena, 1997