týsdagur 4. mai 1999síða 2

Internet: www.sosialurin.fo Spennandi - áhuga- verd ráðstevna Oddagrein I farnu viku varð skipað fyri eini bæði spenn- andi og åhugaverdari rådstevnu í Norður- landahúsinum undir heitinum „Smátjóðir“. Endamálið við ráðstevnuni var m.a. at lýsa, hvussu aðrar smátjóðir í heiminum hava skip- að og klárað seg - og við hesum sum grund- arlag at líta at okkara egnu tjóð Føroyar, ið sannliga eisini má koma undir heitið „Smá- og at tjakast verður um okkara egna leiklut sum so - uttan mun til, hvar ein beinleiðis hoyrir heima politiskt. Ti ein ráðstevna við fleiri framstandandi serfroðingum eigur at geva okkum ollum íblástur á fleiri okjum. Hvat enn sambandsmenn ella javnaðarfólk halda um fullveldisætlaninar hjá hesum landsstýr- inum, so kann tað bara vera gott, at orða- skiftið um storri sjálvstýri ella fullveldi fær okkum føroyingar til at taka spurningar um eitt meira fjoltáttað og professionelt vinnuliv og umsitingina av samfelagnum annars upp til seriøsa og sakliga umrødu. Tí vit vita tað oll somul - líka mikið hvorjum „leiri“ vit so eru - at vit langt frá eru rokkin á mál hvorki vinnuliga, politiskt, mentanarliga, umsitingar- liga osfr. Tað skulu vit heldur ikki, tí talan er um eina prosess, sum alla tíðina broytist. Tí vil eisini sjálvt málið broytast við tíðini. Men vit eiga og kunnu í storri mun læra av mistøk- um, og vit kunnu taka við læru av ødr- um.Lyklaorðini eru: dugnaskapur, vilji og dia- logur. VONANDI fara vit í kjalarvørrinum á ráð- stevnuni í Norðurlandahúsinum at hoyra, hvat politikarar, embætisfólk, vinnulívsfólk oo. hava fingið burtur úr og hvat tey meina ráð- stevnan kann brúkast til. Eftir okkara tykki er tað umráðandi, at vit oll hava eitt opið sinni og ikki leggja fótonglar fyri hvor annan, út frá hvar vit standa politiskt. Tíðin er komin hartil, at vit foroyingar í storri mun hugsa tvorpolitiskt - at vit brúka tær fáu men góðu kreftir, ið eru í hesum landi - til nakað konstruktivt og upp- byggjandi. At vit gevast við at tosa í yvir- skriftum - í slogans - í herrópum. Men tosa og tjakast við hvor annan sum vóru vit oll eitt og sama fólk, sum eisini er opið fyri tí skila- góða,ið kemur uttanífrá. Latið okkum viðgera tað, sum „serfroðingarnir“ løgdu fram, uttan at seta hvor annan í bás ella grava skotgrovir. Og her kann nevnast, at eitt sunnari og meira fjøltåttad vinnuliv kann bera okkum langt á sjálvstýrisleið. Eisini kann nevnast tað, ið sagt varð um fólkaatkvoðurnar komandi: at tað skal meira enn vanligur meiriluti til at avgera fram- tíðar lagnu okkara. Ahugavert, tí tað stríðir beinleiðis ímóti tí, ið løgmadur og varaløg- maður hava úttalað. Tí er tað eisini nakað, sum vit eiga at viðgera við teimum fremm- andu eygunum. Og læra av. Sosialurin Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov Marknaðardeild: Jan Møller Jonhard Hammer Dagbjørt S. Hansen Blaðstjóri: Blaðfólk: Aki Bertholdsen, Turið Kjølbro Dagfinn Olsen John Johannessen Sveinur Tróndarson ítróttarskrivari: Emil L. Jacobsen Myndamenn: Jens Kristian Vang Alvur Haraldsen Útgevari, uppseting og prent: Sp/f Sosialurin Bústaður: Argjavegur 26, Argir Bi Postadr: Postsmoga 76, | 110 Torshavn | — Telefon: 311820 | — Telefax. 314720 | email: | — postØsosialurin.fo Viðmerking: Búskaparbólkurin: samfelagið skal skrúvast niður á lægri stig? A miðdegi mikudagin t 28.4. bar útvarpið tey tíð indi, at formaðurin í ser- frødingabolkinum, sum skal kanna buskaparligu fyri- treytirnar fyri fullveldisætl anini hjá landsstýrinum, longu hevur framlagt fyri bils niðurstøður av kanning ararbeiðinum. Hetta var gjørt á rådstevnuni í Norð urlandahúsinum um smá tóðir Rong tíðindi í útvarpinum M.a. segði utvarpsmadurin, at búskaparneyndin "mæli til — stjórnarskipanarligar broytingar" til tess at fáa fult ræði á búskapinum. Nú so heppin. at eg hevdi eitt eintak av ti skjalinum, som varð framlagt í Nord urlandahúsinum. Og tað Váttar at útvarpið bar rong tíðindi. Tað verður ikki við einum orði mælt til stjórn- arskipanarligar broytingar. Fvørturim6ti åvisir bú skaparnevndin, “at før- oysku myndugleikarnir høvdu og framvegis hava ræði á sterkum búskapar- var eg politiskum amboðum". men at teir hava ikki evnad at brúkt hest amboðini nóg væl, m.a. av alstórum ko ordinationstrupulleikum (2). Og hetta mælir nevndin til at bóta um við skipanar ligum reformum, tvs. inn lendskum reformum. Onki verdur sagt um, hvat hetta skal verða. Men tað er hvussu er nakað hetlt annað enn at rógva uppundir, at stjórnarskipanarligar ella ríkisrættarligar broytingar, fullveldi e.t.. skal verða ein fyritreyt fyri at fáa ræði yvir búskapinum Eg ringdi til útvarpið og greiddi frá. at tað var ikki rætt. sum teir søgdu í tid indunum. Men tíverri hava teir ikki hildið tað verða neyðugt at rætta seg sjálvan sum Ld Ikki faklig men politisk nidurstøda Annars kemur formaðurin i búskaparneyndini í sama skjali við einari víðgang- andi politiskari niðurstøðu. sum eg ikki kann annað enn undrast á. Hann sigur, at av ti at tað er ein øgilig óvissa um ríkisveitingarnar (?), so “eigur innlendski eftir- spurningurin ikki at verða tillagaður til hvat íð føroy ingar hava ráð til her og nú. við teirra egnu framleiðslu og ríkisveitingunum, men á einum lægri stigi ("on a lower plan") har man tekur hædd fyri møguligum sker) ingum í rikisveitingunum.” Altso. innlendski eftir spurningurin - tað er t.d lønarinntøkurnar, almanna verkið. heilsuverkið. undir- vísingarverkið. samferðslan skal skrúvast niður á eitt lægri stig ! Hetta er jú em rættiliga víðgangandi politisk - og ikki faklig - niðurstøða at koma við longu nú. Og kann ikki annað enn elva til at man setir spurnartekin við fakliga autoritetin hjá formanninum í búskap arnevndini. Ti tann forhastaða niður stødan tykist at verða hans ara verk. Fleiri av búskap- arfrødingunum, sum sita í hesi góðu búskaparnevnd. siga seg onki kenna til slíka niðurstøðu. Teir vita onki o.m.a. um at nakar fundur hevur verið, har slík nidurstøda er V iðgjørd Tað verður eisini sagt. at frágreiðingin frá búskapar- nevndini skal handast landsstýrinum nú 10. maí Men politikkarar úr and støduni og almenningurin annars mugu so pent bíða. inntil tann setti redaktørurin á hvítbókini hevur gjørt sítt arbeiði. og vit tann 10. juni sleppa at síggja. hvat man er komin fram til. Vónandi var tann forhastaða niður- støðan hjá nevndarfor manninum ikki nøkur frå- boðan men bert ein óætlað- ur bummari. Hans Pauli Strøm, løgtingsmadur Sjey fingu dugna- skapar- progv Mikudagin í síðstu viku fingu sjey fólk dugnaskap- arprógv á Foroya Sjómans- skúla. Undirvísingin er tilboð gjøgnum Tórshavnar Kvold- og Ungdómsskúla. Tað sermerkta við skeið- num hesaferð var, at av teimum sjey, sum fingu prógv. vóru triggjar kvinnur. Aftast frá vinstru: Doreta Bloch, Súsanna Martinsdóttir, Olaf Nielsen, Kári Olsen, John Arnfinn Reynstind, Asa Róin og Eydna Sigurstein. Fremstir sita Napoleon Nólsoy, leiðari í Tórshavnar Kvøld og Ungdómsskúla og lærararnir á Sjómansskúla- num, Petur Hans Dahl og Christian Poulsen Krevja 15 kr meira í løn JAN MULLER Føroya Arbeiðarafelag og Havnar Arbeiðskvinnufelag hava nú spælt alment út við sínum lønarkravi, sum er 15 kr. oman å vanligu tima- lønina. I brævi til Føroya Ar- beidsgevarafelag siga fel- øgini, at lønarkravid er grundað á, at limir teirra síðani 1992 hava verið fyri eini áhaldandi reallønar- lækking. Lønarkravid svar- ar í krónum til ta lækking, sum lønarbólkar innan fyri hálv almennar stovnar hava fingið í sambandi við sáttmálasamráðingarnar í ár. Víðari verður sagt, at áður hevur ikki verið óvanligt, at lønarhækkingarnar = vórðu ásettar í prosentum, men henda gongd førdi við sær, at limirnir, ið frammanund- an hoyrdu til lægsta lønar- bólk í landinum, dragnaðu enn meira í mun til aðrar lønarb6lkar, og slíka gongd kunnu feløgini sjálvandi ikki góðtaka. Víst verður á, at fægstu av limunum hava fulla ar- beiðsviku, og ti er årslønin hjá stórum parti av limunum ikki stórt meira enn 100.000 kr. Tí sigur tað seg sjálvt, at hesir limir og familja teirra hava ilt við at klára seg fíggjarliga siga forkvinnunar báðar. Arbeidarafeløgini vísa eis- ini á, at virkini hava flest øll seinnu árini havt framgongd, og tí skuldi verið rúmd fyri at latið arbeiðsfólkinum eina lønarhækking, serliga tá hugsað verður um, at tað eru hesi somu arbeiðsfólk, sum hava verið við at leggja lunnar undir henda framburð hjá virkjunum, við í áravís at hava góðtikið eina reallønarlækking.