hósdagur 20. mai 1999síða 11

Nr. 93 — 20. MAI 1999 sum báðir á ungum árum høvdu gingið á Sorø og tik ið studentsprågv haðani Eins og Sigurd og Hans hevði Karl stóran áhuga fyri målningalistini, og byrjaði tíðliga at ogna sær máln ingar - Eftir, at Hans Niclasen var ellismerktur, var tað Karl sum í nógv ár umsat handilin og umhvorvið rundan um hann. Karl var morgunmaður sum fáur. Mong av teim eldru minn- ast, hvussu tíðliga bóka- handilin var opin. Tey, ið vóru tíðliga á fótum. fingu tey feskastu blødini at lesa Týðandi útgevari av bókum Utgávuvirksemið hjá H. N Jacobsens bókahandli hevur frá fyrstan tíð verið sera fjølbroytt. Malan Marners- dóttir, limur í nevndini fyri grunnin, greiddi frá útgáv- uvirkseminum UÚtgávuvirksemið tykist at vera byrjað í 1870. Tá gav H. N. Jacobsen Brúðarvís- una út á fyrsta sinni. Tað varð áðrenn hann sjálvur hevði fingið prentsmiðjuna upp at standa, og eisini áðr- enn Færð Amtstidende fekk sína prentsmiðju. Tí er brúðarvísan prentað í Keyp- mannahavn, og síðani er hon komin í óteljandi broyttum og víðkaðum út- gávum. - H. N. Jacobsen gav út eitt tað seigasta tíðarritið í Føroyum Gudmundur Bruun fór undir at geva Færøsk Kirketidene út og árið eftir, í 1891, yvirtók bókahandilin sjálva útgáv- una, fyrst í tvey ár. So kom steðgur í, sambært tí John Davidsen skrivar í 100-ára minningarritinum um H. N Jacobsen. Sonur H. N. Jac- obsen, dr. Jakob Jakobsen, vildi sleppa at geva eitt stórri og meira alment upp- lýsandi tíðarrit út, gott og imyndingarrikt, sum sømdi ritstjøranum, og Heimdalur var ætlanin, at tíðarritið skuldi eita. Men tað varð av ongum, og tí tók H. N. Jac- obsen útgávuna av Færøsk Kirketidende uppaftur. Tíð- arritið skifti í 1956 navn til Kirkjutíðindi. - Bókahandilin hevur giv- ið fleiri bøkur hjá dr. Jak- obsen út. Fyrst Færøsk Sagnhistorie í 1904 og í 1907 saman við Vilhelm Prior, kongliga Hofbóka- handlinum í Keypmanna- havn Diplomatarium Færo- ense, tað er Føroyskt fodn- brævasavn. Færøske Folk- esagn og Æventyr kom fyrst út í Keypmannahavn. Tað var Samfundet til Udgivelse af gammel nordisk Littera- tur, sum gav tað stóra savnið út frá 1898 til 1901. Seinni yvirtók H. N. Jakobsen hesa útgávuna. Og í 1957 gav bókahandilin Greinir og rit- gerðir hjá dr. Jakobsen út við inngangi eftir Chr. Matr- as. Gamli bókahandil hevur á henda hátt verið ein sera týðandi útgevari av bókum. sum hava vísindaligan týdn- ing Songbókin og Almanakkin Millum fyrstu føroysku bókaútgávurnar vóru læru- bókurnar ein stórur partur Bókahandilin gav í hvussu er stavingar- og lesibøkur- nar út, eftir at føroyskt var blivið rættilig lærugrein og undirvísingarmál í skúla- num eftir 1938. Pisubókina og Harubókina hjá Evensen og Barnabókina í 1923 hjá Hans Andriasi Djurhuus kenna mong av okkum sum eru í fjørutunum og eldri frå fyrstu skúlaárunum. Gamli Bókahandil gav eisini yrk- ingasøvnini hjá „fólkakær- asta skaldi“ okkara, H. Á Djurhuus, út og seinni tey sjey Ritsavn-bindini. Utgåvuvirksemid hjá Gamla Bókahandli hevur á henda hátt fyrst av øllum verið fólksligt so at siga. Lesibøkurnar, sagnirnar og ævintýrini eru fólkaogn og Songbók Føroya Fólks ikki minni. - Fyrsta føroyska song- bókin var Føriskar vysur, sum kom út í Keypmanna- havn í 1892. Í henni standa sangir, sum studentarnir høvdu yrkt til føstulåvinst- veitslurnar á Garði í Keyp- mannahavn síðan 1876. Longu í 1899 kom ein nýgg songbók við Songum og sálmum. Ur hesum báðum songbókum reis Songbók Føroya Folks, sum kom út tíðindablaðið Asa Winther og Marsanna Debes, á fyrsta sinni í 1913. Tá gav eitt bókmentafelag, Hitt før oyska bókmentafelagið, bókina út. Tað vóru Kristin í Geil og Rasmus Rasmus- sen sum greiddu hana til prentingar. Frá tí at Song bók Føroya Fólks kom út í 1920 og til niggjunda útgáv - an kom í fjør summar, hevur H. N. Jacobsens Bókahandil verið útgevari. Hetta er sangbókin, har tjóðskapar ligi samleiki okkara savn aður. Í sangunum hjá Jó- annesi Paturssyni, Hans Andriasi Djurhuus, Mikkj- ali á Ryggi, Frændum, Kára P. og mongum ødrum finna vit lýsingar av, hvat tað merkir at vera føroyingur Er Songbók Foroya Fólks eitt flaggskip hjá bók- ahandlinum, so er Alman- akkin tað ikki minni - henda bók við tí koptiska navni- num sum býtir árið sundur í mánaðir. vikur og dagar, og umfatar nógvar upplýs- ingar av astronomiskum og jarðbundnum slag - Gamli Bókahandil hev- ur á henda hátt serliga givið afturvendandi rit út. Og til fyri fáum árum síðani hevði bókahandilin sína egnu prentsmiðju. og tí lá tað so væl fyri at geva slíkar bøkur út. Prentarayrkið er nógv ”roytt og er fyri ein stóran art vorðið digitalt. Hesi seinastu árini eru hesar báð- ar høvudsutgåvurnar hjá »okahandlinum digitaliser- aðar, so at tað er uppaftur ættari enn fyrr at skipa fyri endurskodadum og dag- ørdum útgávum. - Sum smågenta gekk eg inn til Helga Justinussen i Fransabrekkuni og hugdi at bókum og keypti iva leyst eisini onkrar skúla- bókur har. Seinni var Nýggi Bókahandil komin á Glade Hjørn, og meðan eg gekk i studentaskula var tað øgiliga smart at keypa bøkur har, men ólíka meira spennandi at ganga og sneyta í Gamla Bóka handli, segði Malan Marnersdóttir Frá vinstru Óli Jákup Christoffersen, nevndarformadur í partafelagnum fyri H. N Martin Thomsen, prentari á prenstmiðjuni hjá H. N. Jacobsens Bókahandli. Martir Jacobsens Bókhandil, og tey trý í neyndini i Grunni H. N. Jacobsens Bókhandil, Mal rekur nú sjálvur gomlu prentsmiðjuna, sum hann leigar frá Bókahandlinun an Marnersdóttir, Jóhan K. Joensen og Halgir W Poulsen