mikudagur 2. juni 1999síða 3

Nr. 101 — 2. JUNI 1999 tíðindablaðið 3 Arvagransking í Norðurlandahúsinum: Menniskja ella handilsvøra Skal eitt gitid, niðurfryst egg hava pass ella tollpappir? Formaðurin i danska Etiska Ráðnum legði út vit djúpum spurningum, sum ivaleyst fara at volda mongum manni høvudbryggj, nú arvagranskingin er komin fyri at vera EDVARD JOENSEN Spurningurin er, um eitt git- ið egg er ein handilsvøra ella eitt barn. Stórur spurningur, sum ivaleyst fer at volda mong- um manni høvudbryggj. Men hetta var stødid, lagt varð í fyrsta fyrilestrinum á arvagranskingarstevnuni í Norðurlandahúsinum í gjár. Formaðurin í Etisk Rád í Danmark, Linda Nielsen, legði hart út. Í fyrsta fyrilestri sínum tosaði hon um etisku av- bjóðingarnar innan biotek- nologi. Og tað er ikki bara sum at siga tað at fara undir slíka gransking sum hesa, umrødd varð í Norðurlanda- húsinum. Tað eru nógvir spurning- ar, sum stinga seg upp. tá farast skal inn í tað innasta hjá menniskjanum. Hvat kunnu vit brúka slíka gransking til? Skulu vit bara lata hvønn sum helst sleppa fram at teimum upplýsingum, vit fáa? Hvor Linda Nielsen, formaður í Etiska Ráðnum í Danmark, setti spurningin, hvórt eitt gitið egg skal hava pass sum eitt barn, ella tollpappír sum ein handilsvøra (Mynd: Jens Kristian Vang) Seglskip í Hoyvík De stolte skutene eitur málningaframsýning, sum letur upp í framsýningar- hólunum hjá Fóroya Fornminnissavni í dag. Sýndir verða málningar av gomlum, norskum seglskipum Gomlu seglskipini er við at koma aftur til heiður og æru. Ikki soleiðis at skilja, at tey aftur fara at pløga heimshøvini sum í gomlum døgum. Tann tíðin er farin. Nú er tað á ymsum veggj- um víða um í heimi, at tey síggjast. Ikki bara á reiðara- skrivstovum og siglifeløg- um. Men eisini heima hjå vanligum fólki er tað vorð- ið alsamt vanligari at síggja málningar av gomlum segl- skipum á vegginum Eisini aðrastaðni eru tey vorðin heilt vanlig. Á mat- stovum, kaféum, skrivstov- um og í vanligum handlum síggja vit tey. Og hóast hesir málningarnir mangan hava verið hildnir at havt minni virði, enn aðrir mætir máln- ingar, síggjast teir aftur og aftur. Klokkan 15 seinnapartin letur ein ferðaframsýning við 23 seglskipsmálningum upp í framsyningarhølunum í Brekkutúni 6 í Hoyvík. Tað er Stavanger Sjøfarts- FOA Tað vekir minnir hjá mongum, sum hava upplivað tíðina, tá eitt skip så út sum eitt skal ráða yvir tí, sum kemur fram í slíkum kanningum? O.s.fr., o.s.fr. Eitt øgiliga stórt og við- hvamt evni, sum tað skal meira enn ein eindagsráð stevna í Norðurlandahúsi num til at avgreiða. Linda Nielsen nam við ymsar møguleikar, sum longu nú eru til staðar. Eitt nú at seta gitin egg inn aftur í kvinnuna. Hesi egg, sum verða tikin út og fryst til seinni nýtslu. Hvussu skulu vit viðgera tey? Hvussu skal kvinnan bera seg at, um hon til dømis ætlar sær til Týsklands at fáa viðgerðina framda? Skal hon so biða um pass til egg- ið, tí tað er eitt komandi barn? Ella skal hon biða tollvaldið um neyðugu toll- skjølini, tí talan er um eina vanliga vøru, sum flutt verður millum londini? Stórir spurningar, sum ivaleyst geva fleiri nógv at hugsa um. Annars fegnaðist Linda Nielsen um, at so nógv ung- fólk vóru at síggja millum áhoyrararnar. >Tað er hugaligt, tí gen- teknologi hoyrir komandi ættaliði til<, sum hon tók til. Við opnum eygum Helena Dam á Neystabø, landsstýrismaður í Al- manna- og heilsumálum, setti stevnuna. Hon beyð 28. på skip, og sjómansskapurin enn ikki var avloystur av teldunum museum, sum eigur teir 23 málningarnar, sum verða at síggja á framsýningini. Í samband við, at latið verður upp, heldur Harald Hamre, leiðari á Stavanger Sjøfartsmuseum, fyrilestur við ljóðmyndum. har hann lýsir skipamálningar sum list og søgukeldu. Ring og hoyr meira! farið verður av Havnini månadag komið verður fyri hvenn 515900 teimum ymsu fyrilestra- haldarunum vælkomnum, og segði samstundis eitt sindur um gongdina í máli- num higartil Helena Dam á Neystabø segði, at tað er neyðugt at móta teirri avbj6ding, arva- gransking er, við opnum eygum >Tað er neyðugt, at vit vita, hvat vit gera. Og at tað, vit gera, kemur føroyingum til góðar.< Orðaskifti neyðugt Helena Dam á Neystabø segði, at tað var um árs- skiftið, at málið um arva- gransking tók seg upp Landsstýrið heitti tá á Løgtingid um at játta pening til eina verkætlan, sum skuldi fremjast í samstarvi við íslendingar. Men Løgtingid metti ikki, at tíðin var búgvin til itøki- liga verkætlan longu tá Mett varð, at fyrst átti málið at verða vidgjørt við einum orðaskifti, har fleiri meiningar sluppu framat Og tað var hetta orða- skifti, sum var á almennu rådstevnuni í Norðurlanda- húsinum í gjár Fyrilestrarnir verða lagdir út á Internetið og kunnu les- ast á heimasíðuni hjá Al- manna og Heilsumálastýri- num: www.ahs.fo