týsdagur 15. juni 1999síða 4

4 tíðindablaðið S03/272 7 110 -15. JUNI 1999 Tað nýggja vágaskipið fekk eina syndarliga byrjan: West Freezer hevur bara fiskað fyri 3 mið. higartil Mest umstrídda fiskiskip í For- ovum í nýggjari tíð hevur verið rakt av eini rød av tekniskum trupulleikum, um- framt vánaligum fiskiskapi, líka síðani tað kom til landið yptu ein av trystilinubátun Noregi. Frøyanes Tað. sum serliga loypti ødi í, var, at politiski mynd- ugleikin hevdi loyvt Frøya- nes at koma i føroyska fiski- flotan fyri triggjar útróðr- rbátar og tí sjálvur fór í bólk saman við útróðrarbát- um, hóast hann er fleiri 100 tons til støddar Men midvingar høvdu alt sítt uppá tað turra og teir duldu ongantíð fyri, at tað var ein stórur dagur, tá ið #01 LEE) #11! I Tad var ein stórur dagur í Miðvági, tá ið West Freezer stevndi flaggskryddur inn d Miðvág fyri kortum. Men fyribils varð gleðin stokkut, tí flaggskipið hjá miðvingum hevur roynst avbera illa síðani hann kom og nú er hann rýmdur undir Ísland at fiska KGIVA hetta stóra, stásiliga línu- skipið, stevndi inn á Mið- vág Og síðani tá hevur friður valdað um skipið og hann tykist at hava funnið sítt pláss í flotanum akkurát sum allir aðrir. Lítið hevur verið at sæð til hann og ongin hevur følt seg traðk- aðan á tærnar av honum. Men tíverri fyri miðving- ar må åsannast, at vónirnar til skipið hava alt annað enn hildið. Tí tað hevur milt sagt gingið á skriðuni til, síðani West Freezer fór fyrsta túrin tann 4. mars. Og reiðarin, Tummas Jac- ob á Løgmansbø ger einki fyri at dylja vónrotið. — Tað hevur gingið á skriðuni til við skipinum, sigur hann. Hann sigur, at skipið hevur riggað sera illa og teir hava ferð eftir ferð verið noyddir at koma inn við tekniskum trupulleikum av øllum møguligum slag. Talan er um ymsar stýr- ingar, umframt alt møguligt elektriskt, sum hevur virkað stak illa. Harafturat hava skipasýn- iskrøvini verið nógv stórri og nógv dýrari enn væntað. Allir hesir trupulleikarnir, hava fyribils kostað teimum næstan eina hálva millión, umframt mista fiskitíð. Av tí sama hevur fiski- skapurin verið sera óeffekt- ivur. Hann dylur ikki fyri, at hesir teknisku trupulleikar- nir koma óvart á teir, tí bát- urin er nýliga ístandgjørdur og skuldi eftir øllum at dóma verið í sera góðum standi. Og omaná alt er fiski- skapurin nógv versnaður, so hetta var kanska tann ring- ast hugsandi tíðin hjá West Freezer at koma í flotan. Tummas Pauli á Log- mansbø sigur, at tað er bara at vóna, at fiskiskapurin fer at batna aftur undir Føroy- um. Tó viðgongur hann, at hann hevur ringar vónir, ti hann sigur frå kønum monnum, at gongdin tosk inum viðvíkjandi er akku- rát tann sama, sum tá ið hann at kalla hvarv fyri nøkrum árum síðani. Tó sigur Tummas Jacob á Løgmansbø, at tað er ong- in vandi fyri bátinum. Men tað er altíð eitt bakk- kast, tá ið sjálv byrjanin verður so nógv truplari og dýrari, enn væntað, sigur hann. Gongur tað ikki undir Føroyum, alla teir at fara út á opið hav at royna. Selt fyri 3 milliónir Higartil sær samlaða rokni- stykkið hjá West Freezer soleiðis út, at hann hevur verið tveir túrar undir Før- oyum. Hann hevur fiskað heilt uttarliga, eitt nú hevur hann roynt nógv á Føroya Banka. — Tann fyrra túrin fekk hann 130 tons og henda seinna túrin fekk hann 70 tons. Øll vektin er gjørd upp í avhøvdadum fiski. Allur fiskurin er seldur á uppiboði í Føroyum. Tilsamans hevur West Freezer selt fyri tríggjar milliónir. - Høvdu vit ikki havt all- ar teir teknisku trupulleik- arnar, so vit kundu fiska eff- ektivt, heyði tað ikki verið av leið at vit høvdu havt selt fyri eina, kanska tvær milli ónir afturat, sigur Tummas Jacob á Løgmansbø. I miðal hevur prísurin verið um 15 krónur fyri kilo av avhøvdadum fiski. Skal tað gerast um til runda vekt. sigur Tummas Jacob á Løg- mansbø, at 20% skulu leggjast afturat. Sostatt svarar hetta til einar 18 krónur fyri kilo í rundari vekt. Og tað heldur hann vera á einari leið, hóast hann við- gongur, at prísurin er heldur lægri, enn teir høvdu vænt- að. Tó hava teir fingið at vita frá keyparunum, at fiskurin er avbera góður. Av tí, at fiskiskapurin undir Fóroyum hevur verið so vánaligur, er West Freez- er nú farin undir Íslands at fiska kalva. Teir komu ikki á fiskileið fyrrenn sunnudagin, so enn ber onki til at siga um fiski- skapin. 16 mans eru við West Freezer. Teir seinastu tvær vik- urnar bjargaðu túrinum Vesturvón fekk 522 tons av flaki í fýra mánaðir og tað er brúkiligt, sigur reiðarin Vesturvón her flaggskrýddur við bryggju. Síðani hann kom fyri 12 árum síðani. hevur hann verið I . lands, er ein av teimum heilt frægu føroysku fiskiskipuum og fiskurin, teir føra til víðagitin fyri dygd. Henda túrin hóvdu teir 522 tons í flaki AKI BERTHOLDSEN Nú um dagarnar kom Vest- urvón heim av túri í Bar- entshavinum. Men hann er longu farin avstað aftur til Grimsby at selja. Hetta bleiv ein brúkiligur túrur hjá flakatrolaranum í Sørvågi, hóast tað leingi ikki sá út til at blíva nakað serligt, tí fiskiskapurin var so vánaligur, sigur Ólavur Petersen, reiðari. Hann sigur, at prísurin á flaki er hampiliga góður og hartil støðugur. Og haraft- urat hjálpir tað væl uppá støðuna, at enska pundið er so sterkt. Akkurát, hvussu góður prísurin er, vil hann siga. Vesturvón hevði 522 tons av flaki tá ið avtornaði og tað er brúkiligur fiskiskap- ur, sigur hann. Men tað vóru hesir sein- astu 14 dagarnir, sum bjarg- aðu túrinum, tí bara hesa tíðina fingu teir 135 tons av flaki í lastina Annars hava teir verið burtur í fýra mánaðir og alla tað fyrstu tíðin var fiski- skapurin smáligur. Hendan túrin hava teir fiskað í norska partinum av Barentshavinum. Men O- lavur Petersen sigur, at nú er kvotan í norskum sjógvi uppi, so tá ið Vesturvón hevur landað, fara teir tí í russiskan sjógv og upp til Svalbard at fiska, har teir tilsamans hava eina kvotu uppå 1.800 tons av rundum fiski. Tå id tad er uppi, væntar hann, at tad er so mikið langt útliðið, at stórt meiri gerst ikki í ár. Eru lagaligari nú Seinastu tíðina hevur verið nógv frammi um, at føroysk skip føla seg forfylgd av norska fiskiveidieftirlitum Og ikki minst hevur Vest- urvón fingið tað stranga eft- irlitið av følt, tí tað er eitt av teimum føroysku skip- unum, sum hevur eina ring- astu royndir av norðmonn- um í so máta. Fyrst í mai mánaða var Vesturvón nevniliga tikin fyri ólógligan fiskiskap. Vesturvón hevur eina kvotu uppá yvir 200 tons av hýsu í norska partinum av Barentshavinum. Tó mátti hon í mesta lagi hava 49% av hýsu í hvørj- um háli. Men norsku fiskivinnu- myndugleikarnir funnu út- av, at hon hevði brotið hesa reglu í fimm fórum. Og í teimum fimm hál- unum heyði hon havt til- samans 959,5 kilo ov nógv av hýsu. Afturfyri fekk Vesturvón eitt sektaruppskot uppá til- samans 160.000 kr. Skip- arin fekk 30.000 kr. í bót, reiðarin fekk 120.000 kr. í bót og harafturat skuldu 10.000 kr. betalast í sak- armálskostnaði. Vildu teir ikki taka av uppskotinum, fór málið í rættin. Olavur Petersen, reiðari, sigur, at eftir at hava um- hugað støðuna, gjørdu at enda av at taka av uppskot- inum, fyri at fáa tað av veg- num sum skjótast, tí teir hildu, at tað loysti seg íkki fara í rættin við málinum. Annars heldur Ólavur Petersen, at viðurskiftini við norðmenn eru blivin frægari síðani Vesturvón varð tikin. Hann sigur, at eitt nú hev- ur norska eftirlitið ikki verið so ofta umborð á Versturvón í seinastuni, sum teir vóru í fyrstuni. Sostatt hevur Vesturvón fingið betri frið at fiska í seinastuni, enn teir høvdu í fyrstuni. Tá ið teir eru umborð, fara teir kortini fram sum teir plagdu, tí teir hava sinar reglur at ganga eftir.