fríggjadagur 18. juni 1999síða 6

Stórur ivi er sáddur um kanningina, sum landsfelagið hjá donskum kommunum hevur gjórt um, hvussu leingi bórn eru á stovni um vikuna. Niðurstóðan í kanningini tykist at vera endamáli TURIÐ KJØLBRO Fyri tveimum vikum síðani k sjørdi landsfelagið fyr donsku kommunurnar eina anning, ið tók nógv á bóli Úrslitið av kanningini fór sum eldur um alt kongaríkið og frættist eisini í Føroyum Nidurstødan í kanningini er at seks út av tíggju smá- børnum í Danmark eru í miðal 49 tímar um vikuna á dagstov ni. Men tíðarritið Børn á Unge såar nú iva um kann- ingina. Kanningin varð kunngjørd fyri almenningin um somu tid sum samråd- ingarnar millum landsfel- agið fyri kommunurnar og stjórnina um fíggjarligu støðuna hjá kommununum í framtíðini vóru komnar inn í avgerandi umfarið. Tá ið Mogens Lykketoft, fíggjarmálaráðharri, heldur fast við, at kommunuskatt- urin ikki verður hækkaður meiri enn 0,6 prosent næsta ár, hava kommunurnar í staðin grundgivið fyri, at tær mugu hava møguleika ” biløgd vid einum ávísum fyri at hækka brúkaragjald- ið á dagstovnunum. Serliga hjá teimum foreldrum, sum er stórbrúkarar av dagtil- boðunum. Blaðið Børn&Unge vil vera við, at nógvar villur eru í kanningini, ið verður brúkt sum grundgeving fyri at røkka hesum ynski. Tosað verður beinleiðis um svik og snýt við hagtølum. - Kanningin byggir á eitt ógvuliga óvísindaligt grundarlag. Landsfelagið fyri kommunurnar hevur ikki verið úti á dagstovnu- num og krossað av, tá ið børnini koma og fara. Tey hava heldur ikki spurt for- eldur ella starvsfólk á stovn- unum eftir, hvussu leingi børnini eru á stovninum um dagin. Hinvegin hava tey sent eitt oyðiblað við spurn- ingum út til kommunurnar, sum so hava gjørt eina met- ing - og í einum ftøkiligum føri hevur ein kommuna uppgivið eitt tal, sum í veru- leikanum sigur nakað um, hvussu leingi foreldrini ynskja, at stovnarnir hava tíðindablaðið Stórur tørvur á nåmsfrødingum NR. 113 - 18. JUNI 1999 Ein flokkur av námsfróðingum kemur út av Føroya Læraraskúla vid prógvi á hvórjum ári, men tórvurin á fólki við hesi útbúgving er fleiri ferðir stórri og veksur alsamt TURIÐ KJØLBRO Nógvir pedagogar ella nåmsfrødingar eru klaktir út av Føroya Læraraskúla, ið síðani 1992 hevur havt nåmsfrødiligan lestur. Um- framt hevur hópur av før- oyingum leitað sær til Dan- markar at útbúgva seg og tað gera nógv støðugt. A summum lærustovnum í Danmark er eitt rættiliga fitt tal av føroyingum, ið ætla Dagliga síggjast lýsingar í blødunum, har lýst verður eftir námsfróðingum, men hóast tórvurin er rættiliga stórur, eru ikki útlit til, at Føroya Læraraskúli fer at taka fleiri flokkar inn um árið at verða nåmsfrødingar. Tí umframt, at tað er stórur eft- irspurningur eftir nåmsfrød- ingum, eru umsøkjararnir til Læraraskúlan nógvar ferðir fleiri á hvørjum ári, enn skúlin megnar at taka inn. - Seinastu trý árini hava vit tikið ein flokk við 24 næmingum inn um árið og ein flokkur verður liðugur á hvørjum ári. Vit eru komin í eina fasta legu í so máta. Men tað sigur kortini einki um, hvussu nógv søkja inn á skúlan. Freistin at søkja inn til næsta skúlaár er ikki úti fyrr enn í morgin, men higartil sær út til, at um- søkjararnir verða eitt sindur færri enn í fjør, tá ið 160 søktu, sigur Pauli Nielsen, stjóri á Føroya Læraraskúla. Gjørt vart við støðuna Stjórin á Føroya Lærara- skúla hevur yvir fyri av- varðandi myndugleikum gjørt vart við stóra tørvin á nåmsfrødingum um alt landið. Men skúlin rennur seg í ein trupulleika, um hann skuldi tikið fleiri næmingar inn. Skúlin hevur nevniliga ikki rúm fyri fleiri næmingum soleiðis sum hølisvidurskiftini eru. - Vit hava hvorki pláss fyri fleiri nåmsfrødingum ella lærarum, sigur Pauli Nielsen. Av teimum 620 fólku- num, ið starvast á dagstovn- um, døgnstovnum og ser- stovnum í Føroyum, hevur triðingurin ella 220 útbúgv- ing sum nåmsfrødingur. Og í og við, at tørvurin á dags- tovnum alsamt veksur, veksur eisini tørvurin á nåmsfrødingurin. Samsvar Umsøkjararnir til læraraút- búgvingina á Føroya Lær- araskúla eru eitt sindur fleiri í ár enn í fjør. Talið hevur ligið á umleið 80 umsøkj- arar um árið. - Innan fólkaskúlan er ikki sami eftirspurningurin eftir útbúnum fólki, tað er við at vera fylt upp, men kortini, tey sum koma út av skúlanum fáa størv. Talið av fólki, ið verða liðug, svarar nøkulunda til tørvin, sigur Pauli Nielsen. Umsóknirnir til lærara- og nåmsfrødiligu útbúgv- ingina verða viðgjørdar so skjótt, freistin er úti, og seinast í hesum mánaðinum fáa umsøkjararnir at vita, um teir eru slopnir inn um nálareygað, ella um teir mugu royna eina aðru ferð Sambært kanning, ið danska sosialforskningsinstituttið hevur gjórt, eru tey 3-7 ára gomlu í mesta lagi 7 tímar um dagin á stovni, og ikki 9-10 tímar, sum ein onnur kanning vil vera við opið, sigur Klaus Wilmann, næstformaður í BUPL. Landsfelagið fyri danskar kommunur veit ikki, hvussu nógvar tímar børn eiga at vera á stovni í mesta lagi, staðfestir felagsskapurin Pædagogisk Medhjælper Forbund, sum hevur eftir- kannad umrøddu kanning vid at ringja runt til komm- unurnar. Fleiri av kommun- unum, sum taka lut f kann- ingini, upplýsa, at tað, tær hava svarað uppá, er hvussu leingi stovnarnir hava opið. SFI, ið stendur fyri Soci- alforskningsinstituttið, fær heldur ikki tølini í kann- ingini at passa. Sambært eini nýggjari kanning, sum Savnsmynd hesin granskingarstovnurin hevur gjørt, eru tey 3-7 åra gomlu i midal 7 timar um dagin i barnagardi.