fríggjadagur 25. juni 1999síða 17

fremmandir siglingarmenn kunnu gista í tí. Varðveita tað gamla Endamálið hjá Bátafelag- num Tjaldrinum felagnum er at varðveita gamla for- oyska bátin og ta aldar- gomlu siglingarmentan, sum knýtt er at honum. — Men tað skal ikki gerast við at setabátarnar á savn, hóast tað bara er alt gott at siga um teir bátarnar, sum eru varðveittir á savni. — Hugsjónin er, at tað gerst vest við at brúka bát- arnar. — Vit halda, at skal tann gamla siglingarmentanin varðveitast, er tað neyðugt, at bátarnir verða brúktir og at tey yngru læra at brúka teir og at sigla við teimum, siga teir tríggir neyndarlim- irnir í Naddoddi. — Vit halda, at fyri at rókka endamálinum hjá fel- agnum, hevur tað størsta týdning, at felagið er virkið og at bátarnir verða brúktir so ofta, sum høvid býðst. Teir halda, at hetta er í evstu løtu, at stig verða tikin til at bjarga teimum gomlu bátunum, sum eiga lívið í føroyinginum. — Nógvir hava verið so illa farnir, at tað hevði ikki gingið nógv ár afturat, so vóru allir rotnaðir upp, siga menninir á Naddoddi. --Men umframt mentanar- ligan týdning, halda teir eis- ini, at ein slíkur felagsskap- ur sanniliga eisini hevur ein stóran sosialan týdning. — Vit fáa nógvar løtur at ganga her í felagnum. Naddoddur sjóðar okkum saman í einum felagsskapi og okkurt verri frítíðarítriv kunnu fólk hava. - Tað er í hvussu so er stuttligari og at rógva við Naddoddi enn tað er at rógva út á internetinum, sigur Helgi Enni. Langferðir og har- monikastevna Síðani Naddoddur varð bygdur, hevur felagið skipa fyri fleiri tiltókum. Tey størstu tiltøkini vóru á sumri 1997, tá ið tvøra- menn framdu tað bragd at rógva og sigla við seglum til Noregs og heim aftur á sumri 1997. Annað bragdið varð gjørt, tá báturin við fýra monnum róði til Íslands á sumri 1998. Nadoddur hevur eisini róð kapp á tveimum ólav- søkum- og vunnið báðar ferðir. Teir hava eisini verið norðanfyri nakrar ferðir í øðrum sambandi Tvær ferðir hevur báta- felagið Í Havn ætla sær suð- ur at vitja, men báðu ferðina máttu tey setast aftur fyri veður. Ætlanin er eisini at skipa fyri ymiskum tiltøkum, t.d. siglingarmentanarligum fyrilestrum, undirhaldi 0.ø. I summar er ætlanin at hava harmonikustevnu å Gamla myndin tíðindablaðið = 0S'= Tríggjar av undangongumonnunum í bátafelagnum Naddoddi rundanum kolkomfýrin á loftinum í tí hugnaliga neystinum. F.v. eru teir Poul Laðanberg, Heldi Enni og Jákup Jensen. Trongisvágsfirði eitt vakurt summarkvøld, og tá er ætl- anin at fleiri båtar skulu vera vid. Ætlanin er at fara yvir å Krambatanga at spæla og syngja og hugna sær. Ætlanin er, at fólk skulu hava ein kaffimunn, ein matpakka og Føroya Fólks við. Aftan á verður hugnaløta í neystinum. Teir siga, at fyrr var tað gamalt at tvøraf6lk róði yvir á Lítla Holm til stuttleika. Ætlanin er eisini at skipa fyri fiskikapping. Í summar, beint eftir jóan- søku, fer Naddoddur til Hetlands, har regatta er f summar. Hann ætlar eisini at verða við á eini ferð, saman við Kappróðrarbáturin CATC Um aldarskiftið hava ítrótt- arkappingar verið framma- liga í huganum hjá tvgrá- fólki, og áðrenn verulig gongd er komin á at byggja føroyskan bát til kappróður, sá hesin bátur dagsins ljós. Hann er bygdur uml. 1908- 10 á bátaverkstaðnum hjá Johan og Petur Mohr Mort- ensen (hjá Danjali) á Tvør- oyri. Nevnast kann, at tíggjumannafarið SUÐUR- OYINGUR sum er ein av elstu - um ikki elstur - kapp- róðrarbátum í Føroyum, varð bygdur fyri 60 árum síðani ella fyrst í 1930 tal- inum. Táið v it sum hålvvaksnir dreingir frættu um hendan merkiliga båt sum onkur undir Heygnum átti, varð sagt okkum, at báturin varð bygdur til kappróður, eftir sama sniði sum danskir ella enskir kappróðrarbátar, og at bátaslagið var nevnt »in- rigger<. Báturin er 7 m. langur, 1,18 m. breiður um stokkarnar á miðjuni og 48 cm. djúpur niður á kjølin. Vanligir tollar og hømliu- bond eru ikki til at leggja árarnar í, men áragaflar, hetta helst tí at árin skal grindabátunum í Vági rund- anum suðuroynna. Hetta er ein ferð, sum ætl- andi fer at vara einar tveir dagar, tí meiningin er at leggja inn á ymsum bygd- um á ferðini. Og nú á jóansgku er ætl- anin at sigla við børnum á tvørafjørdi. Teir eru ikki so væl still- aðir vid bjargingarvestum. vendast hålvt umfar hvørja ferð hon verður tíkin upp úr sjónum. Árin er ikki van lig føroysk ár, men lík teim árum, ein sær umboð á bjargingarbátum. Sjálvsagt eru slíkir bátar rankir, og ti lættari fyri at koppa enn vanligi føroyski båturin Um ikki árin varð snarað rætt upp úr sjónum, hendi ofta, at báturin hevði hug at koppa, tá ið góð ferð varð á. Tað var tí neyðugt at læra serliga væl áralagið og at snara árini á upp úr sjónum, áðrenn manningin kundi leggja allar kreftir í. Mann- ingin á bátinum telur bert 5 mans, stýrimaður og 4 rgð- arar, ein til hvørja ár. Ikki sita menn aftanfyri hvønn annan, men úti í hinum borðinum, har árin liggur út frá bátinum. Á fyrru myndini frá 1910- 1912, sæst Petur Berthelsen (Debun) sum stýrimaður, næstur honum frameftir sit- ur bátasmiðjurin og táver- andi eigari Johan Morten- sen (hjá Danjali), síðani Thomas Fr. Thomsen, Rich- ard B. Thomsen og fremstur D. J. Enni. Ikki havi eg frætt um annan bát av hesum slag í Føroyum, og tí heldur ikki um kappróður við slíkum bátaslagi her á landi. Undir seinna krígnum fekk Henning Thomsen vegna Skótaliðið FL.Ø.T.T. loyvi frá eigaranum at brúka bátin, og varð hann nýttur í fleiri ár av ungum dreingj- um úr skótaliðnum, til venj- ingar og til stuttleika. Minna myndin Á seinnu myndini, har bát- urin er á útferð og liggur Nakrar eiga teir, men tað hevði verið gott, um børnini heyði vestar við sjálvi I Nevndini fyri Naddodd eru nú Poul Laðanberg, for- maður, Don Petersen, skriv- ari, Jákup Jensen, kassa- meistari, Sverri Jensen, nevndarlimur og Michael Strøm, nevndarlimur. Til- takslimir eru Helgi Enni og Ernst Petersen vid vestursiduna av Tjalda- víkshólmi, er CATCH mannadur við skótum árið 1944 ella 1945. Fremstur er Kaj Meyer, næstur Mervyn Dimon og Groth Larsen, aftastur Poul Juul Kjær Fimti maður Henning Thomsen er farin í land á hólminum at avmynda bát og dreingir. Í tíðarskeiðinum, tá ið skótarnir høvdu bátin, vóru upp til 4 og 5 manningar ella 20-25 dreingir til eina- ferð seint í 19'fjørutunum. Treytin fyri at ein kundi sleppa at rógva við bátinum var, at tú kundi svimja ikki minni enn 200 metrar, hetta um óhapp skuldi borist á. Vanliga var ikki farið langt út um Høvdan, tó einaferð havi eg í besta summarveðri verið við at rógva suður á Hovsfjórð. Í skótatíðini, meðan vanligir bátar vandu til stevnurnar, høvdu vit til fragd at kappast, og varð skjótt greitt, at båturin vit kundu vinna, var tíggju- mannafarið Suðuroyingur, og hendi tað ikki sjáldan, at CATCH vann á 2000 metra strekkinum. Hví báturin fekk navnið CATCH er ikki heilt greitt, tað er helst eftir enska orð- inum fyri: at fáa fatur á, ella at verða við í (kappingini - leikinum). Hesin i Føroyum sjáld- sami bátur er í varðveitslu hjá Henning Thomsen, Tvøroyri. Áhugavert hevði verið, um hann onkuntíð varð at síggja á stevnuróðri, um ikki annað, so sum óvanligur gestur. Einar Larsen