týsdagur 11. januar 2005síða 2

2 Nr. 6 - 11. januar 2005 UTTAN ÚR HEIMI Sleppa nú heimaftur Sunnudagin samdust stjórnin og uppreistrar- menninir har suðuri í Sudan um at gera enda á tí 21 ára langa borgara- krígnum. Lisa Henry, sum ar- beiðir hjá Neyðhjálp Fólkakirkjunnar í Sudan, sigur, at friðarsáttmálin gevur teimum nógvu suðursudansku flótta- fólkunum møguleikan at venda heimaftur. Teir seinastu seks mánaðar- nar eru nógv flóttafólk komin heimaftur, tí tað hevur verið toliliga frið- arligt, og Lisa Henry væntar, at semjan fer at fáa uppaftur fleiri at venda aftur til heimbygd- irnar. ST heldur, at borgara- kríggið hevur rikið um- leið tvær milliónir suður- sudanar frá húsi og heimi. Skuldin skal strikast Vesturheimurin eigur at strika skuldina hjá teim- um flóðalduraktu lond- unum í Suðurasia, so tey kunnu koma aftur á rættkjøl búskaparliga. Tað heldur í hvussu er forsætisráðharrin í Luks- enburg, Jean-Claude Juncker. Mikudagin fara londini í tí sokallaða París-fe- lagsskapinum at tosa um tað, sum tey eiga til góð- ar hjá londunum í Suður- asia. Í felagsskapinum eru 16 lond í Vesturheim- inum umframt Russland, Japan og Avstralia, men tað er litið, sum bendir á, at londini hava hug at fylgja tilmælinum hjá Jean-Claude Juncker. Eygleiðarar vænta, at londini heldur fara at útseta avdrøgini, sum londini í Suðurasia eiga at gjalda. Franski forsetin, Jacq- urs Chirac, hevur kortini sagt, at eftir hansara tykki er tað ikki nóg mikið at útseta avdrøg ella at frysta skuldina. Sambært Chirac mugu tey bæði fátækastu lond- ini í økinum, Indonesia og Sri Lanka, fáa serliga lagaligar treytir frá láns- veitarunum. Umhugsa drápslið Amerikanska tíðarritið Newsweek vil vera við, at verjumálaráðið í Washington umhugsar at skipa nøkur drápslið í Irak. Uppgáva teirra verður at beina fyri teim- um, sum skipa fyri ófrið- inum har. Blaðið vísir á, at USA hevur roynt hesa framferðina fyrr. Tað var í áttatiárunum, tá Reag- an-stjórnin mannaði fleiri drápslið, sum gjørdu av við vinstra- sinnaðar uppreistrarleið- arar í Miðamerika. Ein ónevnd hernaðar- kelda sigur við News- week, at leiðslan í Penta- gon er komin til ta niður- støðu, at tað er neyðugt at gera eitt ella annað fyri at fáa enda á ófriðinum í Irak. Sambært kelduni viðger verjumálaráðið í løtuni eitt uppskot um at lata kurdar og shiamus- limar manna tey iraksku drápsliðini. Sambært kelduni er tað ikki óhugsandi, at dráps- liðini fara eftir uppreist- rarmonnum, sum halda til í grannalondunum hjá Irak. Sýrialand verður nevnt í hesum sambandi, sjálvt um stjórnin í Damaskus fleiri ferðir hevur avsannað, at landið hýsir irakskum uppreist- rarmonnum. Krógvaði pengar Í Kili hevur ein kann- ingardómari avdúkað, at fyrrverandi einaræðis- harrin Augusto Pinochet flutti nógvar pengar av landinum og krógvaði teir í útlendskum bank- um. Eftir drúgvar kanning- ar er Sergio Munoz, dómari, komin eftir, at Pinochet setti fleiri milliónir krónur á eina loyniliga kontu í Riggs Bank í Washington, og hann er eisini komin fram á loyniligar kontur í bankum í New York, Miami og London. Sam- bært dómaranum komu pengarnir frá kilska her- valdinum, og tilsamans er talan um einar 100 milliónir krónur. Sergio Munoz vil eis- ini vera við, at Pinochet brúkti almennar pengar til at keypa sær ynmsar fornlutir, prýðislutir og innbúgv. Tað var kortini ikki hann, sum keypti vørurnar, tí hann lat altíð umboðsmenn hjá her- valdinum keypa tær fyri seg, tá teir vóru á ferð í útlondum, sigur Sergio Munoz, dómari. Sum væntað vann Mahmoud Abbas palestinska forseta- valið sunnudagin, men hann fær eina torføra uppgávu MIÐEYSTUR Árni Joensen: fartekst@mail.dk Longu áðrenn valhølini lótu aftur sunnukvøldið, var greitt, at Mahmoud Abbas skuldi taka við sum palestinskur forseti eftir Yasser Arafat. Spurnar- kanningar uttan fyri val- hølini vístu, at hann hevði fingið umleið 70 prosent av atkvøðunum, og at tað var meiri enn tríggjar ferðir meiri enn hansara fremsti avbjóðari, Mustafa Barg- houti, hevði fingið. Eygleiðarar í Miðeystri eru á einum máli um, at palestinska forsetaembætið verður ikki nakar dansur á rósum, serliga tí at bæði palestinar og umheimurin krevja nógv av tí nývalda forsetanum. Í fyrsta lagi skal hann fáa skil á palestinska búskapin- um, sum liggur í skeljasori, og ein onnur týðandi upp- gáva verður at fáa ræðið á trygdardeildunum. Hann skal eisini standa fyri sam- ráðingunum við Ísrael um ísraelsku afturtøkuna úr Gaza-geiranum, og hann skal fáa teir víðgongdu palestinsku bólkarnar at leggja vápnini. Sunnukvøldið royndu fleiri palestinskir talsmenn at ávara tey, sum seta nývalda forsetanum stór krøv. – Eg havi varhugan av, at nógvir palestinar eru ov bjartskygdir í hesum døg- um, segði samráðingarleið- arin hjá palestinsku mynd- ugleikunum, Nabil Shaath, við sjónvarpið CNN. Ein av teimum fremstu pale- stinsku viðmerkjarunum, Ghassan Khatib, vænat heldur ikki tær storu broyt- ingarnar í bræði. - Tað avgerandi er, um ísraelska stjórnin vil broyta sína framferð, segði hann sunnukvøldið. Ísrael hevur gjørt greitt, at hon fer at seta nývalda palestinska forsetanum krøv, og tað fyrsta er, at hann skal seta teir víð- gongdu bólkarnar upp á pláss. Ariel Sharon, for- sætisráðharri, hevur gjørt greitt, at tað verða ongar samráðingar um frið, fyrr enn teir víðgongdu bólkar- nir gevast við harðskapin- um. Tann 22 ára gamli indonesin Ari Afrizal skolaði út við flóð- alduni annan jóladag. Nú er hann funnin aftur FLÓÐALDAN Árni Joensen fartekst@mail.dk Ari Afrizal búði í indones- iska landspartinum Aceh, og hann var ein av teimum mongu, sum skolaðu út, tá tann stóra flóðaldan legði fleiri bygdir og býir í lands- partinum undir í sjógvi. Fríggjadagin varð hann funnin aftur, tá eitt farma- skip úr Sameindu Arabisku Emiratunum kom fram á hann, skrivar Reuters. Einki verður sagt um, hvussu hann hevði hildið sær flótandi so leingi. Ari Afrizal er tann triði, sum er funnin á havinum síðani flóðalduna. Tann 30. desember fann eitt skip eina indonesiska kvinnu, sum hevði rikið á havinum síðani annan jóladag, og nakrar dagar seinni fann eitt japanskt skip ein mann, sum hevði sitið á einum træi í Indiska Havinum í átta samdøgur. Hann varð settur í land í Malaysia, og myndugleikarnir har hava nú boðið honum at varandi uppihalds- og arbeiðsloyvi. Í gjár kom ræðsla á fólk í Aceh-landspartinum av einum hørðum eftirskjálvta undir havbotninum vestan fyri Sumatra. Skjálvtin, sum var 6,2 á Richter-stig- anum, var so mikið harður, at hús í býnum Bandar Aceh skulvu, og fólk runnu ræðslusligin í gøtunum, skrivar Reuter. Mahmoud Abbas vann Funnin eftir 14 dagar á havinum Nývaldi palestinski forsetin Mahmoud Abbas Mynd: Reuters