mikudagur 30. juni 1999síða 4

4 tíðindablaðið = alUri NR. 121 - 30. JUNI 1999 Karsten Hansen til reiðar um ferðin í búskapinum heldur fram: - Verður kanska neyðugt at seta tiltøk í verk longu i år Enn er stóðan verri enn so hætt- islig. Men heldur hendan gongdin tað verða neyðugt at seta búskaparlig tiltøk í verk longu seinni í ár, fyri at steðga eini nyggj- ari kreppu í fø0- ingini fram, kann vøksturin t at bremsa 2 yðugt, eri eg eisini til reiðar at seta tiltøk í verk, sigur Karsten Hansen Hinvegin er hann langt frá samdur við formannin- um í ráðgevandi nevndini fyri Føroyar, Arne Larsen, tá ið hesin ávarar ímóti bú- skaparligu gongdini í Før- hann eitt sindur ørkymladur av ti, Í voørturímóti er sum danski v ur Arne Larsen sigur ísmaðurin sig- Í sein- astu búskaparl visen”, at gongdin í Før oyum má tálmast, tí nýtslan avleiðingin av hesum kann blíva ov stórar lønarhækkingar Hann mælir til a er ov stor og ftur rúmd fyri lønarhækk Og eg ngantíð ] il ir sera o D sag ið skerst ta nettupp hetta er skotið okkum í skóg Men hetta rímar ikki við Tað er nógv ferð á Annars ásannar Karsten Hansen, at tað er rættiliga n ferð á búskapinum í løtuni Og hann heldur, at tad er neyðugt at hava eitt ógvu- liga vakið eyga við gongd- ini Men at samanbera gongdina nú við åttatiårini er heilt burturvið. — Eitt nú eru tað ongi milliard-veðhald, ið liggja sum ein bumba undir lands- kassanum nu, eins og i ått- atiårunum --Somuleiðis kann eg vísa á, at í løtuni eru lønarit- gjaldingarnar um 355 milli- ónir um mánaðin. — I 1989 vóru tær um 375 milltónir um mánaðin, sum svarar til 490 milliónir í Somuleiðis hava vit havt ein prisvøkstur uppá eini 3% um árið og tað er heldur einki ræðandi tal, tí í løndunum uttanum okkum er prisvøksturin hægri. Karsten Hansen visur eis- ini å, at vit hava hampiliga stórt avlop á handilsjavn- anum, tvs, at útflutningurin er størrri enn innflutningur- in Somuleiðis er innflutn- ingurin til beinleidis nytslu minkaður eitt vet i seinast- uni. Og at vinnulivid ger íløgur, skuldi helst kastað enn meri av sær aftur seinni, so tað ræðist eg ikki so illa Eitt, sum Arne Larsen serliga heftir seg við, er, at innflutningurin av bilum er , J 394 VAKSIN nel Tad er rætt, I 1øgt tal. Men tað veldst um. at tað er eitt hvørum prosentini verða roknað av. Tí vit skulu hava í huga, at vit frammanundan høvdu eini fimm ár, har at kalla ingin bilur varð inn- fluttur. So veruleikin er, at tað eru nógvir bilar, sum muguu skiftast út nú, tí í Føroyum halda teir ikki so leingi sum áðrastaðni. —Eg haldi ikki, at vanligi føroyingurin hevur ikki tað stóra av pengum. Men tað er blivið lættari at keypa bil og tann møguleikan brúka fólk. — Tó kann ein vansi verða, at bankar og spari- kassar fara at læna ov nógv til beinleiðis nýtslu. Tann vansan vóni eg, at peninga- stovnarnir hava fyri eyga. Tí fara fólk at læna ov nógv til bilar, feriu o.a. kann tað skjótt enda galið, t.d. um rentan hækkar aftur. Karsten Hansen sigur, at ein annar avgerandi munur á búskapinum nú og í áttati- árunum er, at tær almennu iløgurnar eru nógv minni nú, enn tær hava verið og raksturin er lutfalsliga eisini nógv bíligari, samstundis sum skuldin verður niður- goldin Arne Larsen sigur, at tað gongur ikki nóg skjótt at afturgjalda skuldina ? - Tað kann hann hava sína meining um. Men vit halda okkara avtalur um skuldina. Eg kann tó skjótt verða v ferð á foroyska búskapinum og heldur hendan gongdin fram, kann tað t seta tiltøk í verk fyri at tålma vøkstrinum, sigur Karsten Hansen. samdur um, at vit skulu ikki himprast við at betala skuld- ina skjótari niður, enn av- talan sigur Men hóast vit ikki be- tala skuldina aftur, brúka vit ikki peningin til onnur endamál. - Vit hava lagt nógvan pening til síðis og ein stóða kann væl hugsast, har tað loysir seg betri at seta pen- ingin onkustaðni til høga rentu, heldur enn at betala skuldina niður. — Vit hava skyldu til at bera so í bandi, at samfel- agið fær sum mest nyttu burturúr pengunum. Vit gera tað, sum er neyðugt Annars leggur fíggjarmála- ráðharrin áherðslu á, at hann fylgir ógvuliga gjøll- iga við búskaparlig gongd- ini í Føroyum. —Vit eru alla tíðina á varð- haldi. Og verður tað neyð- ugt, fara vit eisini at seta tey neyðugu tiltøkini í verk fyri at tálma gongdini. Fíggjarmálaráðharrin sig- ur, at fyri seg er tað avger- Vanligi fóroyingurin hevur ikki tað stóra av pengum. Men vónandi fara peningastovnarnir ikki at læna ov nógv til beinleiðis nýtslu. heldur vóksturin fram, kann tað verða neyðugt at trakka á bremsurnar, sigur Karsten Hansen andi at tiltók verða sett í verk so tidliga sum gjørligt, um tað skuldi verðið neyð- ugt. — Vit hava havt tey glaðu åttatiårini i Føroyum. Men vit minnast øll, hvussu pínufullir timburmenninir vóru í nitiårunum. - Fyri meg er tað ógvu- liga umráðandi, at vit ikki endurtaka åttatiårini, ti Vit mugu fyri alt í verðini ikki fáa nítiárini aftur. So tað, sum vit hava sett okkum fyri er, at verður tað neyð- ugt, skal broddurin takast av beinanvegin, so at tað ikki merkist so fast. Tí longri vit drála, fastari fara tiltøkini at raka, akkurát sum í åttati- og fyrst í nitiårunum. Karsten Hansen sigur, at politiskt er semja um, at verður tað neyðugt, skulu tiltøk eisini verða sett í verk. Og hann dylir ikki fyri, at sum er, heldur hann, at tað kanska er heldur nógv ferð á búskapinum. -Stødan er ikki hættislig enn. Men heldur hendan gongdin fram, verður tað kanska neyðugt at seta tiltók í verk, kanska longu seinni í ár, fyri at tálma nýtsluna. Hvørji tiltók, talan kann verða um, vil hann ikki siga nakað sum helst um enn. — Men vit arbeiða longu við ymsum uppskotum til búskaparlig tiltók fyri at hava tey klár, beinanvegin, skuldi tað verðið neyðugt. -Eitt nú sigur hann, at eitt av tiltøkunum kundi verið at sett okkurt slag av skyld- bundnari uppsparing í verk, kanska til eftirløn hjá fólki. Annars hevur formaður fólkafloksins á tingi, Óli Breckmann, ferð eftir ferð sagt, at búskaparlig inntriv koma ikki uppá tal, so leingi, fólkaflokkurin er í nánd av Tinganesi, sum hann tók til? --Tað veldst um, hvønn tú roknar sum Fólkaflokkurin. — Tað er bara tann eini, sum hoyrist. Eg ivist ikki í, at fólkafloksins lutur fer ikki at liggja eftir, um tað verður neyðugt at seta tiltók í verk, sigur Karsten Han- sen. Arne Larsen åvarar eisini ímóti at oljupengarnir ikki verða brúktir so at teir seta enn meiri ferð á búskapin? — Hatta er onki nýtt, tí vit vita av, at vit skulu vera varnir og vit arbeiða við málinum. — Men at tosa um upp- hiting av oljupengum nú, er nakað tíðliga. Tí har oljan er nú, hitar hon ongan, sigur Karsten Hansen.