hósdagur 1. juli 1999síða 11

NR. 122 - 1. JULI 1999 tíðindablaðið DVæ næinnmare 24 Norskur borgarstjóri aftaná fimm daga almenna vitjan á Tvøroyri: At síggja Tvøroyri í dag er sum hjá okkum fyri 30 árum síðani --At koma á Tvóroyri, er sum at síggja, hvussu vit í veruleikan- um hóvdu tað fyri 20-30 árum síð- ani. Síðani er oljuvinnan komin til býin og tað hevur havt 6- metaligan týdn- ing. Men á Tvør- oyri skulu tit ikki gera somu mistøk sum vit, sigur borgarstjórin í Sola Kommunu í Noregi AKI BERTHOLDSEN --Vónandi kunnu vit fáa gleði og nyttu av hvørjum øðrum. Við hesum góðynskjun- um hevur tann komandi oljubýurin í Føroyum tikið samstarv upp við ein bý i Noregi, sum longu hevur verið oljubyur í ein lítlan mansaldur. Tað eru Páll Vang, bý- ráðsformaður á Tvøroyri, og Eli Hellestø, býráðsfor- maður í Sola í Noregi, sum nú hava skrivað undir eina vinabýaravtalu Teir báðir borgarstjórarnir góvu hvørjum øðrum sína undirskrift uppá samstarvið í góðveðrinum seinnapartin týsdaginum umborð á ein- um av teimum trimum norsku bátunum, sum týs- dagin løgdu at landi á Tvør- oyri úr Hetlandi á veg til Havnar, har „Stavanger Sjómuseum“ nú skal hava eina framsýning. Tað var aftaná at umboð fyri Tvøroyrar kommunu vitjaðu í Sola fyri tveimum árum síðani, at suðuroying- arnir vendu sær til norsku kommununa og spurdi um áhugi var fyri at taka upp eitt vinabyarsamstarv við Tvøroyri. Påll Vang dylir ikki fyri, at tad er oljan, sum hevur ligið einafremst í huganum, tá ið tey burturúr øllum vendu sær til Sola Komm- unu við hesum fyrispurn- inginum. > A Tvøroyri arbeiða vit av kraft fyri at fyrireika okkum til oljuvinnuna, og vit hava brúk fyri øllum í- blástri og øllum hugskotum, vit kunnu fáa, tí hetta er ein spildurnýggj vinna hjá okk- um, sigur borgarstjórin á Tvøroyri. okkara royndum so at tit ikki gera somu mistøk, sum vit, sigur norski borgarstjórin. Og í so máta er Sola Kommuna funnin frensur hjá tvøraf6lki. Tí Sola er næsti granni hjá norska oljuhøvudsstadn- um, Stavangri og sjálvur hevur Sola verið oljubýur í í nógv ár. Harafturat er Sola hósk- andi í stødd, tí har búgva 18. 500 fólk so tað er tí eitt lutfalsliga lítið samfelag. Og í Sola tók tað ikki langa tíð at viðgera áheit- anina av Tvøroyri. — Vit hildu, at hetta kundi verið ógvuliga læruríkt og spennandi, so vit tóku av beinanvegin, sigur borgar- stjórin í Sola, Eli Hellestø, sum nú hevur verið á al- mennari vitjan á Tvøroyri í fimm dagar rundanum jóan- søkuna, saman við mann- inum Arne Hellestø, bý- ráðsskrivaranum, Ásmund Norheim og konu hansara Turid Norheim. Vinna, ítróttur og mentan Vinabýarsambandið ímill- um báðar kommunurnar kemur at umfata samstarv á mentanar- vinnuliga og ítróttarliga økinum. Endamálið við vinabýar- samstarvinum er at arbeiða fyri at verafólk og fólk í Sola kunnu knýta tætt, per- sónlig sambond fyri at fremja fatanina og samar- beiði ímillum báðar komm- unurnar til frama fyri borg- ararnar. M.a. vísir Eli Hellstø á, at í Sola hava tey annað- hvørt ár eina stóra um- hvørvisrådstevnu fyri børn, sum eitur ENS, Enviro- mental Northern Seas, har børn nógvastaðni frá hittast at viðgera umhvørvismål. --Tað kundi verið væl hugsandi at tvørabørn vóru við á teirru næstu rådstevn- uni, sigur hon. Oysa av okkara roynd- um Men hvørgin borgarstjórin dylir fyri, at tað er ikki minst oljuvinnan, sum hev- ur stóran áhuga í avtaluni ímillum báðar býirnar. Sola hevur verið oljubýur í nógv ár, og veit, hvat tað hevur at siga. Og borgarstjórin í Sola er sinnaður at oysa av teimum royndum, tey hava gjørt av oljuvinnuni. — At koma til Tvøroyri nú, er akkuråt sum at siggja, hvussu vit í veruleikanumn høvdu tað fyri 20-30 árum síðani, segði hon. — I sekstiårunum var Sola ein lítil býur i stórari aft- urgongd, har landbúnaður, fiskivinna og útróður vóru høvudvinnurnar. — Men fiskivinnan var i stórari afturgongd, og lítlir og ongir møguleikarnir vóru at skapa fleiri arbeiðs- pláss. — Tí var tað sera umráð- andi fyri okkum at finna aðrar vinnuvegir, so at býur- in ikki heilt fánaði burtur. Eli Hellestø sigur, at tey vóru so heppin at fáa ein fyrispurning frá stóra olju- felagnum, Phillips, sum spurdi, um møguleikarnar at gera eina oljuhavn í Sola. Hon sigur, at tað skerst ikki burtur, at hendan olju- havnin hevur havt stóran týdning fyri kommununa. --Fólkatalið er trýfaldað, síðani oljuhavnin kom. Og hon sigur, at í Sola Kommunu vóna tey, at tær royndir, sum tey hava av oljuvinnuni, kunnu koma tvøraf6lki til góðar, so vin- arbýuirin í Suðuroy ikki ger somu mistøk, sum tey hava gjørt. M.a. sigur hon, at olju- vinnan hevur givið komm- unukassanum stórar inntøk- ur — Men tíverri eru summar av hesum inntøkum brúktar til fløgur, sum seinni hava víst seg at vera sera óhepn- ar. — Eitt dómi um eina av hesum stóru feilíløgum. var eitt mentanarhús, sum vit bygdu fyri 100 milliónir krónur, og sum kostar 10 milliónir um árið at reka. — Men nú vísir tað seg at vera sera trupult at hava tað opið. Eli Hellestø sigur, at tað skulu sterkar herðar til at bera so stórar inntøkur, sum oljuvinnan førir við sær. — Eg vóni bara, at tey á Tvøroyri ikki gera somu mistøk, sum vit, og brúka oljuinntøkurnar til íløgur í ymisk endamál, sum seinni vísa seg at verða ein kleppur um hálsin á tykkum, sigur hon. --Hon leggur afturat, at sjálvandi førir oljuvinnan ikki bara gott vid sær. — Eitt nú slepst valla und- an, at so stórt virksemi førir príshækkingar og lønartryst við sær. — Men tað hevur sanni- liga eisini positiva ávirkan á mentanina í Sola og á hug- burðin hjá fólki. — Eitt nú er at kalla ongin Bæði Páll Vang og Eli Hellestø, her avmyndað við avtaluni, eru fegin um nýggja samstarv Vit kunnu greiða tykkum frá rasisma í Sola. — Eftir fólkatalinum eru vit tann býurin í Noregi, sum tekur ímóti flest flótta- fólki úr øllum heiminum. — Og tey verða øll mót- tikin við opnum sinni og opnum ørmum. — Hetta kemur av, at vit eru so von við útlendingar við øðrum mentanum, at vit eru nógv meiri opin mót- vegis teimum, enn onnur eru. Stórur gjøgnumtrekk- ur Av teimum 18.500 fólk- unum, sum búgva í Sola, eru tað hvort ár um 1.500, sum flyta til og sum flyta frá. — Tað kemst av, at tað eru so nógv fólk, sum bara Vinabýir Vinabýaravtalan ímill- um Sola og Tvøroyri, er Sola kommune, hvor Norge ble samlet til ett rike í 872-vikingetiden- og Tvøroyrar kommuna, hvor befolkningen er ett- erkommere av norkse vikinger og hvor spráket stár de vestnordiske dial- ektene nær, særlig í Roga- land, vil med denne ven- skapskommune-avtalen formalisera várt samar- beid í fremtiden. Kommunerne vil sam- arbeide innenfor erhverv, kultur og sport m.m. Sola kommune og Tvør- oyrar kommune er av den koma til byin i styttri tidar- skeið at arbeiða við ávísum verkætlanum og tá ið tey eru liðug. so fara tey aftur. - Men tað eru alla tíðina nýggjar verkætlanir, og henda nógva til- og fråflyt- ingin ger, at tad gongur ein ævigur streymur av vitan igjøgnum byin og tad gevur eisini okkum, sum búgva fast nýggjar avbjóðingar, ein veldugan iblåstur Oljuinntøkurnar hava eisini gjørt, at vit hava fing- ið ráð til ein sosialpolitikk, og ein mentapolitikk, har vit geva teimum eldru góð kor at liva undir og teimum ungu góðar skúlar at ganga í. — Vit hava eisini skúlar, sum nýliga hava fingið doktaraheiti og sum arbeiða fram ímóti at fáa universi- tetsheiti. Eli Hellestø sigur, at til- samans eru eini 12.800 ar- beidsplåss i Sola Komm- unu. Av teimum eru 8.000 ar- beiðspláss i oljuvinnuni. — Sostatt er tad greitt, at vit eru Ogvuliga bundin at oljuvinnuni. — Men, hvat skuldu vit havt gjørt uttan hana, leggur hon afturat. Gera tit so nakað fyri at fyrieika tykkum til tann dag- in oljukeldurnar eru tømd- ar? —Ja, tað gera vit. Vit hava hesi árini arbeitt upp eitt ógvuliga høgt kunnleika- stødi og vitanarstøði í kommununi og tað er m.a. nakað, sum vit kunnu selja til onnur lond- m.a. Føroya, og vit hava væl útbúgvin fólk, sum arbeiða víða um í heimi. — Ti nógv av hesari vitan kann brúkast á øðrum økj- um í samfelagnum eisini, m.a. m.a. annað til at byggja brýr, tunlar og annað. — Hetta er ein stór avbjóð- ing, sum vit samstarva við aðrar grannakommunur um at finna framtidarmøguleik- ar. Annars takkar Eli Helle- stø fyri nakrar frálíkar dag- ar á Tvøroyri. Tey hava verið runt í Suð- uroynni og jóansgkan var eitt upplivilsi. Allastaðni, har vit eru komin, hevur blíðskapurin verið óforur, so hetta hevur verið ein sera væleydnað ferð, sigur hon. oppfatning, at de er for- pliktet til á yte bidrag til á fremme respekt og for- sáelse mellem det norske og færgyeske folk. De vil sette deres lit til, at be- boerne í begge kommun- er pá grunnlag av en felles tradisjon vil arbejde for en positiv fremtid í deres hjemland som gode na- boer í et Europa, preget av fred og firhet. I denne ånd blir det gjennem dette dokument sluttet et venskabsforhold mellom Sola kommune og Tvøroyrar kommune, samtidig som det blir av- gitt et løfte, til en hever tid å fremme nære per- sonlige forbindelser for gjensidig forståelse og samarbejd til våre inn- byggeres beste.