hósdagur 1. juli 1999síða 12

12 tíðindablaðið SOS 7 NR. 122 - 1. JULI 1999 Verið errin av progvinum Rødan sum Gardar Joensen helt fyri næmingunum, sum fingu prógv av "ískivinnuskúlanum í Vestmanna rst vil eg ynskja tykkum kk ð úrslitinum, tit ' eið í dag Bæði tykkul sum eru dug við skulagongdina og < í og CISINI kk 5 | ettt ell | g nátt tí máli. 5 erð sé tYKK UT sagt tað K Øs V Sum er € 10 € i } St Cc N € 10 1 SÍ M k el so gen ; , SIC ke SÍUu k er e I viktig ) Ti hevur t eink ella ið fyri nan, er tað so skjótt, líkasælu og tað er IKKI SO gott i kanst enda í Tit kunnu í dag vera errin at tit hava tikið progv á foroyskum fiski- reiður yvir, at ir ikki verið nakar rósum at koma hesa tíðina, tí ið er stórt, og økini sum indekkast skulu eru mong. Búskapur, fiski- ing, mikrobiologi, t Krøvini frá almennu før eru høg til tykkum, v Fiskivinnu- 1akar vil imbodini fyri at út- geva neyð 19 skal kunna verða so góð, sum tað sømir seg Sk nnnutiáð eim I (IV UT FOX sum Ja eg eri lika vid at siga, at roynt hevur verid at leggja fót fyri vidhvørt Alíkavæl, so hevur Fiski vinnuskúlin í Vestmanna í ár 10 ár á baki, og hann liggur her enn. Hann kann eisini spenna bringuna fram úr sær og vísa á nøkur úrslit, hóast umstødurnar og út- gerðin hava verið í so vána- r Altjóða heiðursmerkir, ikki bara eina, men fleiri ferðir Virkisleiðarar leiðarar, góðsku fabriksformenn, sjogv- og smoltalarar eru at finna á ødrumhvørjum virki í Føroyum, meðan nøkur av teimum, sum hava fingið prógv her, eru farin uttan- lands, at nema sær hægri kunnleika innan fiskivinnu ella aling Eg havi altíð hildið og haldi enn, at tað rætta hjá einumhvørjum landi, má verða, at útbúgva ungdómin til tað, sum landið hevur brúk fyri og innanfyri tey náttúruríkisomi, viðkom- andi land ræður yvir Sjálvandi er allur lær- dómur góður, men tað er lítil meining í at skapa for- treytirnar soleiðis, at tú út- flytir ungdómin, og situr eftir við gomlum fólki. Og eg haldi, vit eru væl á veg Eisini vildi tað verið áhugavert at fingið at vita, hvussu fáir næmingar frá Fiskivinnuskúlanum í Vest- manna, enda innan almenna sektorin, sum jú er ríkiliga stórur sum er Næsti spurningurin er so, hver er tað sum skapar for- treytirnar Eg haldi ikki at tað bara er tað almenna, sum ger tað. Tað er okkara mentan. Tað eru vit øll. Mammur, pápar, systkin, vinir - oll. Sjálvandi skulu vit velja at útbúgva okkum innan tað yrki, vit hava áhuga fyri, men hetta verður sum regul ávirkað av landinum, vit búgva í, okkara uppvøkstri og umstødunum rundan um okkum. Eg meini so við, vit kunnu ikki oll læra til politist ella oljuserfrøding ella sølumenn. Ella sagt við ødrum ordum: Vit kunnu ikki øll liva av at klippa hvørjum ødrum. Påpi min, sum hevur ver- ið sjómaður alt sitt liv, heyði eini standandi råd til min »Tu skalt læra til skula- lærara< tað vóru hansara ráð. Teir arbeiða 200 dagar um árið, og dagarnir eru ikki meira 6-8 tímar langir Jógvan á Høvdanum 45 ára starvsdag Í dag hevur Jógvan á Høvdanum arbeitt í 45 ár hjá Klaksvíkar Timburhandli. Hann bleiv settur í starv tann 1. Julí 1954 í krambúðini á Varpinum. Tann 1. Juni 1965 bleiv hann deildarleiðari og seinni bleiv hann settur stjóri, hesa tíðina átti J.F.Kjølbro Timburhandilin. Tann 20. Decembur 1994 keypti Jógvan saman við synunum Timburhandilin frá NyKredit, og nå hann hevur 45 åra starvsdag, hevur hann av gjørt at Timburhandlinum og geva leidsluna til synirnar. Vit hava nógv at takka Jógvan gevast i degnum. å Høvdanum fyri og hevur hann hesa longu tíð verið sera trúgvur ímóti starvi sínum. Hann hevur vegleitt mangan hondverkara í Norðoyggjum og hevur verið sera góður við okkum starvsfólk, sum hava arbeitt framtíðini fer hann at ráðgeva, tå tørvur er á tí, so hann sleppur ikki heilt fakinum, tí tá ein hevur arbeitt so leingi innan sama fak, er vitanin sera stór og ta vitan kann Timburhandilin illa vera fyri uttan. Vit ynskja honum hjartaliga tillukku við undir honum. Í Starvsfólkið í Klaksvíkar Timburhandli og tó kemur lønin fast eina- ferð um mánaðin, segði hann. Eg bleiv ikki skúlalærari, og um eg valdi skeivt, fái eg ongantíð at vita heilt vist, men eg haldi ikki eg gjørdi tað. Hetta at arbeiða fisk, er eitt gamalt hondverk í Før- oyum, men tað er ikki so langt síðani, at tað heilsu- fróðiliga aspektið kom inn í myndina. Tó so, teir gomlu vistu fullvæl, hvussu ein fiskur fekst góður og hvussu teir ikki skuldu gera, men tað var ikki altíð, teir vistu forkláringina uppá, hví tað skuldi gerast soleiðis ella soleiðis. Ein freistast næstan til at halda, at lortur var nógv reinari fyrr, enn hann er tað í dag. So trupult sýnist tað mangan nú. Eg komi í tankar um eina søgu frá einum av teimum fyrstu skeiðunum, um rein- føri og bakteriur, sum var i Havn. Skeiðleiðarin greiddi frá, at bakteriur vóru alla- staðni - allastaðni. Og at tað var sera neyðugt at vaska sær um hendurnar á veg inn og út úr reinskerihøllini, tí hendurnar kundu bera bak- teriurnar runt um alt virkið. Tá spurdi ein eldri maður >kunnu vit ikki bara klappa hendurnar fast saman, nóg ofta, so bakteriurnar doyggja?< Hetta helt skeið- leiðarin ikki vera nakað gott hugskot. Nú mugu tit ikki misskilja meg, sum um at mær ikki dámar tað heilsufrødiliga fyritaksemi. Tvørturim6ti. Tað hevur bøtt munandi um og tað er alneyðugt at vera á varðhaldi og leggja seg eftir teim røttu skipanum, sum varðveita vørurnar í besta standi. Og tað er her tit í ein stór- an mun, eiga at koma inn í myndina, við tí vitan tit hava nomið tykkum her. Fiskari og fiskafram- leiðsla hava altíð verið pregað av afturhaldni. Kanska hevur tað verið eitt sindur frægari í seinastuni, seinastu 20-30 árini, men eg veit t.d. frá gomlum slupp- fiskarum, at tá flekiborðið kom umborð á onkra slupp, og menn kundu standa uppi og flekja, vóru fleiri teirra óðir, at onkur blakaði borð- ið yvir borð, tí tað gamla, sum altíð hevði verið, skuldi ikki broytast. Eisini tá fyrstu hondsnell- urnar komu ístaðin fyri snørid, gingu fleiri år áðr- enn hon var góðtikin av øll- um. Ein mann hoyra vit tó m.a. um í einum av kvæð- um okkara, sum ikki var bangin fyri at brúka nakað annað enn tað, sum var van- ligt í hansara tíð, og tað er Jóanes Niklasson í Bróka- tåtti, sum »egndi kjøt og dryl«. Tað var vist vanligt, tá á døgum, at brúka sil til agn, tá man royndi eftir kalva. Hetta kemur eisini fram í sanginum »So vakrar moyggjar<, > Tá ið piltur fer at fiska síl, í fikku fær hann sær ein lítlan drýl, niðan í dal, hann fara skal, at fáa agn fyri flundru«. Eg haldi, at nakað tað sama afturhaldni, sum eg nevndi frá slupptíðini var galdandi fyri útbúnar næmingar av Fiskivinnuskúlanum fyrstu árini. Føroyska vinnulívið var trekt í fyrstuni at taka hesar næmingar til sín. Tað sýntist, sum at tað var nemmari við eini danskari ella norskari fiskivinnuút- búgving, at fáa starv í Før- oyum. Tíbetur er hetta broytt nú, og sum sagt finnur tú í dag næmingar hiðani, á fleiri og fleiri virkjum, bæði sum millumleiðarar, leiðarar og Næmingar við prógvi frá Fiskivinnuskúlanum í Vestmanna: Jonhild Joensen, Lamba, Sólbjórn Kjærbæk, Sandavágur, Tummas Jacobsen, Kvívík, Jan Mortensen, Tórshavn, og Gunnar Nilsson, Kvívík enntá sum stjórar. Mín fatan er at tað føroyska vinnulívið nú hevur accepterað hesa útbúgvingina og tað er eitt stórt stig á vegnum. Tíðindi á fjølmidlunum herfyri, bera eisini á sama borðið. Hetta átti at skunda undir, og fingið myndugleikar okkara at betra um umstød- urnar her á skúlanum. Til tykkum, sum nú skulu út hiðani vil eg geva hesi ráð, og tað er at dríva á, leggja sær nær, at gera eitt gott arbeiði, so skal úrslitið nokk koma. Tit kunnu gott hava sum mál, at náa leið- arastarvið, men tit eiga at geva tykkum sjálvum ta tíð, sum er neyðug, at náa tað málið. Nú er tað lívsins lærdóm- ur úti í ti føroyska vinnu- lívinum, tit skulu leggja tykkum eftir. Tit skulu ikki verða bang- in fyri at byrja >á gólvin- um«, sum tað verður kallað. Tí sum sagt: gera tit eitt gott arbeiði, so kemur úrslitið fyrr ella seinni. Og eitt aftrat, tað liggur nú ein ábyrgd á tykkum, ein ábyrgd sum sigur, at tit skulu út at tæna tykkara fødilandi, tit skulu vera við til at byggja landið til eitt uppaftur betur land at búgva í, ut skulu brúka tær talent- imar, sum skaparin gav tykkum. Eg vil ynskja tykkum øllum alt tað besta. Hjartaliga tillukku við prógvunum og góða eydnu í framtíðini.