týsdagur 6. juli 1999síða 4

4 tíðindablaðið NR. 125 - 6. JULI 1999 Jóannes Eidesgaard: Oneydugt við búskaparligum tiltókum ímóti óllum føroyingum: Ein roynd at lumpa fólka- trygging inn á føroyingar Tað er fullkomi- liga óneyðugt at seta búskaparlig tiltøk í verk ímóti øllum førovingum yvir ein kamb. Ti vanligi føroving- forbrúks- rúsi. Tvórturímóti stúri eg fyri, at hetta er ein roynd at lumpa tað Ó- solidarisku fólkatryggingina hjá fólkaflokkin- um inn á fÓrov- ingar. heldur Jó- annes Eidesgaard ÁKI BERTHOLDS arflokkinum, ætlar sær ikki upp í kórið, sum hesar sein- astu dagarnar hevur tosað um at seta búskaparlig tiltøk í verk ímóti føroyingum Tað var formaðurin í donsku ráðgevandi nevnd- ini, sum seinasta vikuskiftið legði upp til kjak um at seta buskaparlig tiltøk í verk í Føroyum I samrødu vid eitt danskt blað vikuskiftið helt danski vismadurin, at nú er ov seinasta nógv ferð aftur komin á føroyska búskapin, og at tað er neyðugt at seta tiltøk í verk fyri at tálma vøkstrinum Sidani hevur formadurin í figgjarnevndini, Bjarni Djurholm, mælt til kravda uppsparing til efuriðn og landsbankastjorin nevur eis int mælt til kravda uppspar ing. sun til eft irlør Os fíggjarmálaráðharrin, Karsten Hansen, hevur sagt, at hann fylgir gjølla við gongdini og at F: g g tað kann verða neyðugt við tiltókum r seinni í år, um vøksturin í búskapinum heldur fram við somu ferð sum higartil Og eisini hann nevnir kravda eftirlønaruppsparing sum ein møguleika Men hesum er Jóannes Eidesgaard als ikki samdur Hann sigur, at tað undrar >, at Arne Larsen leggur eftir føroyska buskapinum, bæði ti at hann skal gera eina nyggja frågreiding um føroyska búskapin i summ- ar. Men tað er heldur ikki longri síðani enn í heyst, at hann kunngjørdi, at nú var rúm fyri lønarhækkingum i føroyska samfelagnum. — Ein lønarhækking hevði uttan nakran sum helst iva komi undir øllum umstød- um Men tað er heldur einki at ivast i, at hetta úttalilsi setti skump undir lønar- hækkingina Ojavnt er býtt Formaður javnaðarfloksins er eisini grundleggjandi 6- samdur í, at tað er neyðugt við búskaparligum tiltøk- um Tað er ikki vanligi før- oyingurin, sum brúkar ov v, ella sum setir ov gva ferð á búskapin. Tí vit vita, at vanliga verkafólkið hevur framveg- is ikki ov nógv at rumma við vi n« nos Tey nyggjastu hagtølini visa eisini, at innflutning- urin til beinleidis nytslu er ikki vaksin meiri enn 5% higartil í ár, afturímóti somu tíð í før. Og tað skal góður vilji til at kalla tað „en forbrug ertest” Jóannes Eidesgaard sigur, at hann saknar, at tølini fyri búskapin verða granskað nærri Tí verða tey tað, er tað nógv, sum bendir á, at vøksturin í búskapinum er savnaður um miðstaðarøkið í Føroyum. — Og hyggja eftir, hvat tað er fyri innflutningur, sum er vaksin so nógv, síggja vit somuleiðis, at øksturin í bú- skapinum er savnaður um nøkur heilt ávís oki. Tølini visa, at tað er ikki minst innflutningurin av bilum, sum hevur gjørt eitt satt skarvslop uppeftir - Innflutningurin av bil- um er vaksin yvir 50% í seinastuni. — Men harafturat er tað serliga innflutningurin av maskinum og amboðum og fóðuri til altvinnuna, sum er nógv vaksin. Oneyðugt at raka allar føroyingar Jóannes Eidesgaard heldur tí ikki, at tað er rætt at seta búskaparlig tiltøk í verk, sum raka allar føroyingar yvir ein kamb, tí vanligi løntakarin fær nóg illa endarnar at røkka saman sum er. Tí er hann heldur ikki við uppá, at tað er neyðugt at seta tiltøk í verk sum heild. --Men er tað neyðugt at seta tiltøk í verk, so skal tað gerast, har vøksturin er ov stórur og har trupulleikin tískil er. — Er eitt nú innflutning- urin av bilum ov stórur, ber til at hækka av gjøldini á bil- um, tí so fæst tamarhald á tí trupulleikanum. — Tað kann ikki verða rætt at seta tiltøk í verk, sum raka allar føroyingar, „bara“ fyri at loysa ein ávísan trup- ulleika - ella nakrar heilt fáar. — Skal ein åvisur trupul- leiki loysast, ber til at seta tiltøk i verk, sum loysa tann åvisa trupulleikan, uttan at tað rakar øll onnur eisini. — Tað nýttar lítið at trakka á bremsurnar hjá vanliga løntakaranum, tá ið tað ikki er hann, sum hevur tað stóru nýtsluna. — Tað fyrsta, vit mugu gera, er at kann eftir, hvat tað sum hendir við búskap- inum og, hvar vøksturin er ov stórur, sigur Jóannes Eidesgaard. — Men eg haldi, at tað verður áhugavert at síggja, hvat ein samgonga við fólkaflokkinum á odda, fer at gera fyri at tálma inn- flutninginum av bilum. — Tað verður eisini áhuga- vert at síggja, hvat sam- gongan fer at gera fyri at tálma innflutningin av maskinum til vinnulívið. — Tí innflutningur av maskinum til vinnulívið kann verða ein ábending um eina vinnuliga menning og tað skuldi avgjørt verið eitt positivt tekin. — Men eg sakni, at tað verður kanna, um hesin inn- flutningurin er eitt úrslit av eini veruligari vinnuligari menning, ella um hesar maskinurnar verða brúktar privat, ella til endamál, tær ikki eru ætlaðar til Hann sigur, at tað av tí sama, heldur ikki ber til at seta eina kravda eftirupp- sparing í verk, sum rakar oll líka. — Tí fyri tað fyrsta er tað rættiliga stórur munur á fastløntum og timalæntum. — Men tad er eisini rætt- iliga stórur munur á løn- takarunum úti um landið og so teimum í miðstaðargkin- um. Ikki alt ísenn Annars heldur formaður javnaðarfloksins, at ein máti at stýrt búskapinum, var at gjørt eina neyvari raðfesting av almennu iløgunum. — Hendan samgongna hevur stórar ætlanir. Men tað er ongin sum sigur, at hendan samgongan skal gera allar tær neyðugu fløg- urnar einsamøll. — Eg sakni, at vit fáa eina semju ímillum so stóran part av løgninginum sum gjørligt um at raðfesta tær almennu iløgurnar eini 10 år fram t.d. — Ti at gera Ov nógv í senn ger sanniliga sítt til at bú- skapurin verður ov heitur. Lumpa fólkatrygging- ina inn á føroyingar Jóannes Eidesgaard hevur harafturat illgruna um, at tosið um at seta kravda upp- sparing í verk til eftirløn hevur eitt annað endamál enn at tálma búskapinum. — Eg havi illgruna um, at tá ið Bjarni Djurholm og — Tað er ikki rætt at seta búskaparlig tiltók í verk, sum raka allar fóroyingar yvir ein kamb, ti vanligi løntakarin fær nóg illa endarnar at rókka saman sum er. Men er tað neyðugt at seta tiltók í verk, so skal tað gerast, har tað er ov stórur vøksturin og har trupulleikin er. Er eitt nú innflutning- urin av bilum ov stórur, ber til at hækka avgjøldini á bilum, tí so fæst tamar- hald á tí trupulleikanum, sigur Jóannes Eidesgaard onnur tosa um at seta krav da eftirønaruppspar ing í gildið, er tað ikki so nógv av umsorgan fyri føroyska búskapinum. Eg haldi. at tað man vera líka nógv fyri at spakiliga at slóða fyri kongstankan um hjá fólkaflokkinum um eina fólkatrygging inn á før- oyingar. — Eg havi varhugan av, at endamålid er at seta eina kravda uppsparing i gildi fyri umvegis at fåa ein gongd á fólkatryggingina hjá Fólkaflokkium. Og hann nýtir í hesum sambandi einaferð enn høvi til at ávara ímóti fólkatrygg- ingina hjá fólkaflokkinum, sum hann kallar ósolidar- iska, tí har skal hvør sæta sær. --Hon er ósolidarisk, tí tann, sum forvinnur nógv, skal eisini fáa stóra eftirløn, meðan tey timaløntu skulu verða í einum almennum fátækrakassa. — Fyri okkum hevur tað stóran týdning, at vit varð- veita samhaldsfestið í eftir- lønarskipanina. - Tvs, at vit mæla heldur til at styrkja samhaldsfasta eftirlønargrunnin. — i Samhaldsfasta betala øll eftir evnum, men øll fåa líka nógv útaftur. Men harafturat betala eisini arbeiðsgevarar í Sam- haldsfasta, og tað er tann ábyrgdin, sum fólkaflokk- urin vil sleppa teimum und- an við fólkatryggingini. Tað er avgjørt neyðugt at hava eina samhaldsfasta pensjón, sum er á einum stødi, at tað ber til at liva av henni. - So kann tann, sum hev- ur hug og ráð, stovna sínar egnu skipanir afturat. Tað er onki, sum forðar fyri tí. sigur Jóannes Eidesgaard.