hósdagur 8. juli 1999síða 2

internet: www.sosialurin.fo Enn eitt bragd Oddagrein SO gjørdu teir tað aftur - næmingar á fiskivinnuskúlanum í Vestmanna - vunnu eina stóra altjóða kapping - um ta skila- bestu nýggju fiskivinnuverkætlanina. NÆMINGARNIR vunnu herfyri heimligu kvalifikatiónina um at koma við til enda- kappingina í Italia, har fleiri lond luttóku við hvor sínum verkætlanum. TALAN er um at fáa nýggjar úrdráttir burtur úr verandi fiskatilfeingi og í hesum forinum fiskaskræðu.! veruleikanum snýr hetta seg um at koma við burðardyggum og lønandi hugskotum um, hvussu man kann fåa eina nýggja framleiðslu, sum so aftur kann verða útflutt og harvið skapa nýggjar inn- tokur til landið. Ein kann siga, at her hendir ein samanrenning millum teori og praksis. FØROYSKIR skúlar hava fleiri ferðir áður vunnið kappingina „European Business Games“ og klárt á odda liggur Fiskivinnu- skúlin í Vestmanna. Tað er greitt, at hetta er ikki bara ein kærkomin „gáva“ til næm- ingar og skúla - tað er so sanniliga ein Otrulig reklama fyri Føroyar og foroyska útbúgving. Tá hugsað verður um, hvussu fá vit eru og hvussu nógv fleiri resursir tey hava, sum vit kappast móti, so er hetta einki minni enn eitt bragd. Tað eigur so eisini at geva okkara egnu myndugleikum nakað at hugsa um. Tí hóast Fiskivinnu- skulin í Vestmanna nú hevur virkað í fleiri år, so er tað likasum, at politikarar oo. ikki hava givið sær nóg nógv fær um henda lítla men spírandi skúlan í Vestmanna. SO legið tað ljóðar, so hevur nakað so náttúrligt sum ein fiskivinnuskúli ongantíð vunnið tann frama í Føroyum, sum hann so avgjørt átti. Ti hvat er meira nåtturligt fyri eina fiskivinnutjóð sum okkara at eiga eitt náttúrligt fiskivinnuskúlaumhveorvi!!! VIT útbyggja vatnorkuna, vit byggja undir- sjóvartunlar, vit smíða skip, vit gera ítrótt- arvallir og mangt annað - men tá tað snýr seg um nakað so náttúrligt sum ein fiskivinnuskúla, so er eingin og lítil áhugi. Soleiðis hevur tað í hvussu er verið hig- artil. Kortini hava tey fólk, ið hava verið tilknýtt skúlan í Vestmanna, hildið fast og roynt at virka undir teimum umstødum, sum nú einaferð hava verið. At næmingar frá skúlanum enn einaferð hava vunnið stóru altjóða kappingina er bert ein á- sannan av hvussu stóran | tydning hesi n eiga at prioritera han nægri - ja seta hann å Syn fyri I vit sameina teori Sosialurin Eirikur Lindenskov DOT Abyrgdarblaðstjóri: | Marknaðardeild: Jan Miller | Jonhard Hammer | Dagbjørt S. Hansen Blaðstjóri: | | Blaðfólk: | Áki Bertholdsen, Turið Kjølbro Dagfinn Olsen John Johannessen Sveinur Tróndarson i | ítróttarskrivari: | Emil L. Jacobsen Myndamenn: Jens Kristian Vang Alvur Haraldsen Útgevari, uppseting og prent: | Sp/t Sosialurin Bústaður: Argjavegur 26, Argir Postadr: Postsmoga 76,) 110 Tórshavn Telefon: 311820 Telefax. 314720 | e-mail: | postasosialurin.fo Viðmerking: : Viðmerking til vatn- orkuætlan hjå I samband vid utbygging hjá SEV í Eysturoy, førir el- felagið fram, at teir fáa mest orku burtur úr minstu íløgu, um farið verður eftir vatn- inum, sum rennur í Vestur- dalsá. I hesum sambandi førir SEV eisini fram, at teir koma at taka >bert< eina vatnmongd, sum svarar til 8% av frårenningarøkinum til Fjarðará. Til hetta er at siga, fyri at ongin misskiljing skal verða av teimum, sum ikki kenna til økid fram við Fjarðará, so eru tað tríggjar áir, sum føda Fjarðará við vatni og eru tær Vesturdalsá, sum deilir seg í Funningsfjørð og Skålafjørd, Heltnarå og Oksnagjógv. Hesar áir deila seg soleiðis fram við Fjarð- ará, at ca. 1/3 er ímillum tær oman í sjógv, í Skálafirði. Restin av økinum fram við Fjarðará gevur so at siga onki vatn til ánna, tað eru bert nøkur få smá gil, sum renna oman í ánna, tá ið åarføri er. Sjálvt frårenningarøkid, sum SEV nevnir, uppá 8%, er møguliga rætt, men í samband við at taka vatnið úr Vesturdalsá, er tað ikki rætt, at bert 8% av vatn- inum verður tíkið. Tann rætta mongdin av vatninum, sum verður tikin frá Fjarð- ará, er nærri teimum 25- 30%, tí Vesturdalsá er tann áin, sum rennur drúgvast í Fjarðará. Vesturdalsá er eis- ini tann norðasta áin, enda- áin, sum rennur suður gjøgnum Fjarðará. Fyri at lýsa mongdina av vatninum sum rennur úr Vesturdalslá, er vert at nevna, at p/f Fiskaaling hevur havt hyljast við smolti, nú nidurlagdir, sum føddir vórðu vid vatninum, ið rennur gjøgnum Fjarðará. Hesir hyljar liggja oman móti ósanum í Skálafirði. Viðmerking: Hvort summar, var mað- urin, ið passaði hyljarnar, noyddur at demma fyri Vesturdalsá, so hon íkki rann oman í Funningsfjørd, fyri at fáa nokk av vatni til smoltið, sum svam í hylj- unum, tí Vesturdalsá rann drúgvast í Fjarðará. Til tíðir var tað ikki nokk at demma fyri, so lítið av vatni er í ánni alla summarhálvuna. Við hesum í huga, verða 25- 30% av vatninum tikin frá Fjarðará, so er henni ikki lív laga. Fær SEV loyvi til at taka vatnið úr Vesturdalsá, verð- ur tað ein óbótaligur skaði á náttúruna fram við Fjarð- ará og alt tað lív, sum er eftir í ánni. Ain kemur at liggja sum ein rotin køstur meg- inpartin av árinum, vegna tæðing og øðrum, sum kem- Avsannan Eg vil við hesum avsanna tað sum á forsíðuni á Oyggjatíðindi 7. juli 1999 um, at eg skuldi hava fingið søluna I runden um Tårsvøl Nakað tili 1 antíð Veri: uppá al, eg ikki og fari held hava nakra sølu um Tórs- vøll Sostatt er tað im Oh »Ostatt er tað, sum Oyggj- atíðindi hevur skrivað um meg ósatt úr einum enda í annan. Krøktum dvørgum og ljótt gorrandi ravnaslagi, sum spræna split og lygn, havi eg onga virðing fyri. At eg arbeiði hjá PM- heilsøluni er einasti sann- leikin, sum var at lesa í um- røddu grein í Oyggjatíðindi Gunnar Mohr ur frá fjósunum, ið liggja fram við ánni. Fjósini. eru trý í tali. Fjósini sleppur ein ikki av við, tey eru komin fyri at verða, men ætlanin hjá SEV, hava vit møguleika fyri at steðga, so leingi teir ikki eru byrjaðir at bora, eftir vatninum úr Vesturdali. At steðga SEV í hesum føri, eigur eisini at verða gjørt. Tað er mær ein gáta, hvørjum eygum og hugsan fridingarnevndin fyri Eyst- uroy hevur tikið stóðu útfrá, at geva SEV loyvi at taka vatnið úr viðkomandi á. Eg meti tveir møguleikar verða fyri hesi niðurstøðu. Annar er tann, at teir, sum manna nevndina, ikki kenna øki, eru villleiddir av SEV. SEV hevur villleitt friðing- arnevndina fyri Eysturoy við at siga, at teir komu bert at taka 8% av vatninum, sum rennur í Fjarðará og tí hava tikið stóðu út frá hes- um ókennskapi. Hin møgu- leikin er, at teir eru undan- støkkingar, sum iki tora at standa ímóti ti ágangi, sum neydtøkufelagid SEV frem- ur á náttúru okkara, náttúr- una, sum vit øll eiga. Eg trúgvi, at tann seinri pástandurin er tann rætti, tí í paragraf 5. í né mon så ingarlógini, sum friding nevndin hevur helt se; loyvinum, sum SEV hevur fingið frå fridingarnevndini i Eysturoy, stendur onki um vernd av åum og vøtnum. At taka vatnið úr Vestur- a SEV dalsá, eigur at koma undir paragraf 6 í lógini og átti fridingarnevndin at lisið betur uppá og hugt við teim- um eygum, síðan tikið støðu. Hevði paragraf 6 ver- ið nýtt ístaðin, so trúgvi eg, at tað hevði verið ótrúliga torført — hjá friðingar- neyndini, at givið loyvið. Í hesi løtu, hevur Yvirfrið- ingarnevndin givið neyð- tøkufelagnum SEV, loyvi at fara í gongd við at bora suð- ur í Vesturdal. Yvirfriðing- arnevndin hevur ongar treytir sett SEV í loyvið, ikki so mikið sum treytaðar árinskanningar verða gjørd- ar, áðrenn Farið verður í gongd. Eg fari at heita á lands- stýrismannin í umhvørvis- málum Eyðun Elttør, um at kunna seg við støðuna og at taka tey stig, sum eru neyðug, fyri at steðga hesi neydtøku. Eg vil fegin koma ein gongutúr fram við Fjarðará saman við lands- stýrismanninum, so hann kann taka støðu út frá tí, sum hann sjálvur sær. Neyðtgkufelagið SEV kemur at taka alt tað ferska vatnið á vestursíðuni, sum rennur í Funningsfjørd. I tí sambandi, eru ongar árins- kanningar g gjørdar um, hvat hendir vid fjørdinum, tå alt tað ferska vatnið verður leitt burtur. Tað átti at borið til at funnið út av, hvussu nógv vatn rennur oman í fjørðin og mett um úrslitið, heldur enn at sita hendur í favn og bíða eftir, hvat fer at henda, tá ið tað ferska vatnið er tikið. Er vatnið tikið, er ong- in ivi um, at tå er ov seint, tá vendist ikki aftur. Ein hevur hug at spyrja, hvar Sílaveiðufelagið stend- ur í hesum máli? Ein hoyrir hvorki orð ella eið f'ra hes- um felag, sum átti at havt áhuga í vernd av Fjarðará. Fjarðará hevur áður verið mett upp ímóti eini mørk í jørð í virði, við teimum sil- um, sum svimja í henni. At enda Fær neyðtókufelagið SEV endaligt loyvi at taka vatnið úr Vesturdalsá, verður tað ein av teimum størstu skemdargerðum, ið gjørt verður á náttúruna norður millum Fjarða, sum ongan- tíð rættast aftur. Minnist til, vit eiga øll náttúruna og nýta gott av henni, tí eiga vit at fara væl um hana. Almfinn Jacobsen í Skálafirði