leygardagur 10. juli 1999síða 19

SES —- NR. 129 - 10. JULI 1999 ES 719 1959. Hilmar søkti og fekk starvið. - Eg var so lærari saman við Johan Danbjørg, sum var lógtingsmaður í nógv ár, sigur Hilmar, sum fall væl til í Porkeri, har hann kendi fólkini og umstødurnar. - Gamli skúlin var júst settur í stand. Gomlu borð- ini, ið vóu tá eg var óviti, og har eini 5 - 6 børn sótu við hvort, vóru skift út. Har vóru 2 mans borð komin ístaðin. Skúlin var settur í stand innan, tvær stovur vóru, sum tá eg gekk í skúla, men upprunaliga var bert ein stova í skúlanum, tí skúlin var partvís íbúð, men í 1922, so vóðru tvær stov- ur, tí tá komu tveir lærarar at starvast í Porkeri, greiðir Hilmar frá. - Tá eg kom, so var Dan- bjørg her og hann var til 1966 á heysti, tá hann gavst, tí heilsan bilaði. Hevdi hann hildið á til summarið '67, so heyði hann havt starvast sum lærari í 50 ár, tí hann byrjaði í 1917. Lærari I Vågi hevdi eg g60ar vinir og lærararnir har vegleiddu meg væl f teimum byrjanar- trupulleikum, sum kunnu vera, tí hóast ein hevur út- búgving, so er ein ikki fullbúgvin, tí tað praktiska lívið í skúlanum er nakað annað. Tá skal ein læra at loysa trupulleikarnar, ið kunnu taka seg upp, og ikki hava verið í lestrartíðini, sigur Hilmar, sum millum annað minnist aftur á skúla- stjóran Johan Djurhuus. I Porkeri var Danbjørg fyrstilærari = og hevði drúgvar royndir. - Frá honum fekk eg so eisini = vegleiðing um, hvussu ein átti at fara við børnunum. Tá børnini í Por- keri vóru eini 12-13 ár, so fóru oftast nøkur til Vágs til upptøkuroynd til preliminerskúlan, meðan onnur hildu fram í Porkeri, til tey vóru 14 ár. Tað var ikki so, at í einum flokki var ein árgangur. Tað var sum nú, at okkurt um tveir árgangir vanliga vóru inni saman og onkutíð vóru 3 og 4 árgangir saman, minn- ist Hilmar. - Sjálvsagt er tað nakað annað at hava fleiri árgangir inni, enn bert at hava ein árgang í hverjum flokki, tí børn eru ymisk. Líka so ymisk, sum tey eru í út- sjónd, so eru tey ymisk í sinninum og til at læra. Tá legði skúlin dent á tað bók- liga. Møguleikarnir at gera ymiskt handaligt vóru ikki sum í dag, so høvudsfakini vóru føroyskt, danskt, rokn- ing, skriving, kristni, søga og landalæra, men vit løgdu eisini stóran dent á at syngja, greiðir Hilmar frá. I 1963 kom broyting í, soleiðis, at øll børnini fóru til Vágs, eftir at hava gingið fimm ár í Porkeri. Henda skipan helt á til 1976, tá børnini gingu 7 ár í Porkeri og fóru síðani í 1. real í Vági. Nýggjur skúli - Eftir at Danbjørg gavst, so kom Mortan Weyhe úr Porkeri at starvast sum lærari og tá hann flutti til Danmarkar, kom Eli Fred- eriksen í 1976 sum lærari í Porkeri, og vit vóru so tveir einir í gamla skúlanum, til vit fluttu niðan í nýggja skúlan í 1984. Tó so, ein kona í Porkeri, Judith Mort- ensen, undirvísti í fleiri ár í hondarbeiði og annars hava vikarar verið, tá tørvur hevur verið á tí. Umstødurnar í gamla skúlanum vóru ikki tær, ið tíðin kravdi, og bygdarráð og skúlanevnd vóru positiv fyri hugsanini um at byggja nýggjan skúla. Tey høvdu fleiri ferðir arbeitt við ætlanum um nýggjan skúla, longu í 40'num var hetta frammi, men hetta datt nið- urfyri. Aftur í fimtiårunum var hetta frammi, men tá varð gamli skúlin umvæld- ur. Gamli skúlin var hugna- ligur, men har var trongligt og umstødurnar hjá børn- unum at spæla vóru ikki tær bestu, sigur Hilmar Hilmar minnist, at illa lá fyri at gera stórvegis úti, men í sekstiárunum varð tíðindablaðið - At hava góð minnir hevur nógv at siga, tá ein leggur frá sær farið undir at snøgga økid við skúlan og so gjørdust møguleikar til ymsan ítrótt og fótbólt. - Eg virkaði sum lærari í gamla skúlanum í 25 ár, og havði góð minnir frá tíðini har, men tíðin kravdi nakað annað, og tí var gleðiligt at uppliva at fáa 15 virkin ár í nýggja skúlanum, sum stóð liðugur í 1984, har aðrar umstødur vóru og betri pláss var. Eisini var møgu- leiki fyri fleiri fakum, se- rliga fingu handaligu fakini betri møguleikar, sigur Hil- mar. Í nýggja skúlanum eru góðar umstødur og har er fimleikarhøll, ið verður nógv nýtt. - Tá vit fluttu í nýggja skúlan, gjørdust vit 4 fólk. Tá komu Manbjørn Olsen, ættaður úr Porkeri, og Kirst- in Strøm Bech, ættað úr Vági, at starvast sum lær- arar. Barnatalið er økt nakað og síðani er Súsanna Kross lá komin sum fimti lærarin. Góðar umstødur I 1967 gjørdist Hilmar Bech fyrstilærari i Porkeri. I 1963-64 var hann å årskeidi å Danmarks Lærerhøjskole og í 87 - '88 á ársskeiði í Havn, umframt onnur skeið, hann hevur verið á. Hilmar metir, at bygdar- ráðið altíð hevur víst skúl- anum ans og verið til reiðar at givið skúlanum møgu- leikar, so børnini hava somu møguleikar, sum børn aðra- staðni. Hilmar heldur, at skúlanevndin hevur stuðlað lærararnar væl í arbeiðinum og somuleiðis foreldrini. Hilmar vil fegin takka øll- um hesum fólkum. - Tað hevur verið ein gleði at kunnað virkað her í 40 ár, tað eri eg takksamur fyri, og eg takki Guði fyri, at heilsan hevur verið til tað. Børnini hava yvirhøvur verið góð at fingist vid, og teir lærarar, eg havi sam- starvað við, hava verið lætt- ir at arbeitt saman við, sigur Hilmar, ið er øllum hesum takksamur fyri árini í Porkeri, og nevnir hann eis- ini, at tey eiga tøkk, ið hava vaskað í skúlanum og tey, ið hava hildið hann viðlíka. Eisini ynskir Hilmar at takka Vágs skúla fyri gott samstarv. Hilmar hevur røkt fyrsti- lærarastarv í Porkeri síðani 1967 og heldur, at ein leið- Frá bórnunum í Porkeris skúla fekk Hilmar Bech eina slipsanál, tá hann legði frá sær fríggjadagin 25. juni. Hann ætlar at brúka hana so nógv, hann kann ari eigur at rådføra seg við starvfelagar sínar. - Sum skúlaleiðari kemur ein ofta í ta støðu, at ein skal taka stóðu til ymiskt, men eg havi gjørt tað, at eg havi oftast samráðst við hin- ar lærararnar um tað, ið skal henda, tí ein skúlaleiðari eigur ikki vera einaræðis- harri, men skal kunna sam- skifta við hinar lærararnar og kunna taka við góðum ráðum frá øðrum, so ein fær gott arbeidsumhvørvi. Tað sama við børnunum, ein eigur eisini at lurta eftir teimum og hvat tey halda, og so vítt gjørligt eigur ein at laga seg eftir teimum, uttan at tey fyri tað taka ræðið. Ein eigur at lata tey merkja, at ein virðir tey, lurtar eftir teimum og lata tey merkja, at tey eru týd- ningarmikil partur av skúl- anum. Hilmar heldur, at ein av fyrimununum við einum lítlum bygdaskúla er, at ein kann nýta óvæntaðar støður, ið taka seg upp. Hann nevnir, at var veðrið gott, so varð onkutíð farið at svimja og nógv hevur verið gjørt við at ganga túrar í náttúruni við skulabørn- unum. Eisini hevur verið siður í mong år, at børnini í 6. og 7. flokki fara ein tur norður um fjørð, so tey vitja uttanfyri Suðuroynna, með- an tey ganga í skúlanum Tingmaður Lærarin er ofta týðandi per- sónur í bygdini. Ein, ið heitt verður á og Hilmar hevur verið virkin á mongum økjum. Himar sigur, at so hevur eisini verið í hansara tíð, onkur hevur heitt á hann um ymiskt, td. tá okkurt bræv skuldi skrivast, men sum tíðin er liðin, so eru fólk betri skúlaði, so fólk klára betri sjålvi. - Eg var í kommunu stýrinum í 4 ár, men metti ikki vera skilagott at halda fram, tí eg skuldi liva og virka í bygdini. Kommunalt virksemi hevur ofta tað við sær, at ein kemur fólki nær og er kensluborið og tað kann hava trupulleikar við Hilmar og Kristina avmyndað í hugnaligu stovuni saman við blómum og gávum, ið Hilmar fekk, tá hann fór frá sær, ið hava keðiliga ávir- kan á gerandislívið. Tí valdi eg ikki at stilla uppaftur í 1966, og tað haldi eg var rótt avgerð at taka, sigur Hilmar. -Hilmar Bech sat eisini á tingi fyri Javnaðarflokkin frá 1970 til 1984. - Eg var tingmaður í 14 ár. Og tingarbeiðið var so- leiðis, at tað var frá januar og út á vári. Tá var vikarur fyri meg í skúlanum. Men eg haldi, at tá ein kom aftur í skúlan, eftir at hava verið í tinginum, so var ein so sera væl upplagdur. Eins og ein gleddi seg til frítíðina so gleddi ein seg at byrja aftur. Hevði likasum ladað upp og fingið nýggja orku I 1984 kom eg ikki innaftur 1990 avgjørdi eg. í samráð við lækna, ikki at stilla uppaftur, tí heilsan bil- aði, sigur Hilmar - Eg havi eisini verið deknur í kirkjuni 1967, onkutíð eisini áðrenn og I síðani tað. Tað havi eg havt stóra gleði av og tað hava onnur vónandi eisini, sigur Hilm- ar, ið ikki veit, hvussu leingi hann heldur fram sum deknur, tí eyguni eru ikki so góð longur. Tað kemur til øll her í lívinum, at eina- ferð skal avgerð takast um at gevast, sigur Hilmar, sum eisini hevur verið í val- nevndini í Porkeri í mong ár. Tó tók hann ikki lut í arbeiðinum tey árini, hann sjálvur var uppstillaður. Minnisvarðin Í sekstiárunum fóru menn at práta um at reisa minnis- varða yvir sjólatnar por keningar. Nevnd varð vald og í hana komu Zacharias Miller, Símun Pauli (framhald á næstu síðu)