fríggjadagur 6. august 1999síða 2

Abyrgdarblaðstjóri: | Marknaðardeild: | Dagfinn Olsen Myndamenn: | Postadr: Postsmoga 76, | Jan Múller | Jonhard Hammer | John Johannessen | Jens Kristian Vang | 10 Tórshavn | Fe | Dagbjort S. Hansen | Sveinur Tróndarson Alvur Haraldsen | Telefon: 311820 | Blaóstjóri: | | Eydun Klakkstein | Útgevari, uppseting: | Telefax. 314720. — Eiríkur Lindenskov | Blaðfólk: | Høgni Mohr | Sp/f Sosialurin e-mail: post Qsosialurin.fo internet: www.sosialurin.fo | Áki Bertholdsen, ítróttarskrivari: | Bústaður: Turið Kjølbro Stórir partar av landinum koma at liggja við ongum fiskirættindum — Á sama hátt sum tað er hent í Ís- landi. Tí kann Heini O. Heinesen, formaður í vinnunevndini, ikki taka undir við viðmerkingunum hjá lands- stýrismanninum, í hvussu so er ikki, Emil L. Jacobsen Prent: Dimmalætting Landsstýrið fekk ein dyggan frammaná Oddagrein Landsstýrið fekk ein dyggan frammaná, tå Logtingið vidgjørdi ólavsokuroðu løg- mans týsdagin. Ikki frå einum andstødu- tingmanni, men frá samgongutingmann- inum, Bjarna Djurholm. Formaðurin í figgj- arnevndini fór so harðliga fram ómóti figgj- ar- og búskapðarpolitikkinum hjá lands- stýrinum, at var talan um eitt annað land, so hevði tað fingið avleiðingar, tí so grov var undirmetingin. Atfinningarnar vóru í høvudsheitum tvær: I fyrstu syftu ímóti ti yvirorðnaða fíggj- arpolitikkinum, sum hevur havt við sær, at fíggjarlógin bólgnar so nógv, at tað tekur grundarlagið undan »veruligum« fullveld- ispolitikki. Og í aðru syftu ímóti framferðini hjá landsstýrismanninum i figgjarmålinum fyri ikki at hava arbeitt nóg konstruktivt undan ionarsamráðingunum í vår, sum endaðu við eini stórari lønarhækking. Bjarni Djurholm hevur partvíst rætt í sínum atfinningum. Tað er i andsøgn við alla ætlanina um fullveldi og ætlanina at skerja rikisveitingina í eitt åvist áramál at lata figgjarlogina vaksa so nógv, sum verandi fíggjarlóg, og sum síðani er vaksin við fleiri eykajáttanarlógum. Verða tær fram- roknaðar, hækkar fíggjarlógin einar 180 milliónir krónur. Tað er ikki logið, at Bjarni Djurholm illneitast. Og so langt kunnu nógv verða samd, men tá hann so fer at reksa upp fyritreytirnar fyri fullveldinum - kendu borgarligu ynskini hjá Fólkaflokki- num - fær hann sjálvandi ikki viðhjald úr einum vinstrasinnaðum sjónarhorni. Taka vit málið um lonarsamráðingarnar, so hevur Bjarni Djurholm partvíst rætt í tí, at fíggjarmálaráðharrin kundi havt linkað um lønarkrøvini frá fakfeløgunum. Tað kundi hann havt gjørt við t. d. at lætt skattatrýstið, tikið av oljugjaldið ella diffe- rentierað meirvirðisgjaldið. Slík tiltok høvdu hækkað reallonina hjá føroyska løntakaranum, so keypiorkan gjørdist betri. Og vit høvdu varðveitt tað góða kappingarforið, sum vit hava vunnið sein- astu árini. Tá hetta er sagt, skal kortini einaferð enn slåast fast, at fakfeløgini samráðast ikki um skattalættar ella líkn- andi, men um bøtt lønar- og sáttmálavið- urskifti. Samanumtikið, átti landsstýrið at handfarið sáttmálaspurningin skynsamari, tí oll vóru vitandi um, at krovini fóru at gerast stór. Og rúm hevði verið fyri einum skattalætta, ti inntøkuvøksturin hevur ver- ið metstórur! Hvassar atfinningar - ikki frá andstødu, men frá samgongu. Spurningurin er so, um nakað býr undir, ella talan er um vanligar fólkaflokslótir? Sosialurin tá ið talan er um umseteligheit. For- maðurin hevur sínar egnu viðmerk- ingar í álitinum, sum er óvanligt og óhoyrt OLAvur Í BEITI Eftir 1. viðgerð 3. august varð uppskotið um vinnu- ligan fiskiskap beint i vinn- unevndina, sum 4. august 1999 legði fram álit eftir at nevndin undir viðgerðini heyði havt fund við lands- stýrismannin í fiskivinnu- málum I áliunum verður sagt, at ein samd nevnd tekur undir við málinum, men Jógvan á Lakjuni, Jákup Suni Jo- ensen, Henrik Old, Dan R. Petersen, Alfred Olsen og Jákup Sverri Kass við- merkja, at teir ikki hava tik- ið stóðu til tær viðmerking- arnar, sum landsstýrismað- urin førir fram sum grund- arlag fyri lógaruppskoti- num, við tað at høvi verður til at viðgera hesar spurn- ingar seinni. Viðareiðissemjan Heini O. Heinesen við- merkir, at tá ið lógin um vinnuligan fiskiskap varð broytt frå kvotum til fiski- dagar, varð sagt, at sjálv beinagrindin í lógini skuldi fylgjast, t.v.s. at tað prosent- býti, sum stendur í lógini varð standandi í lógini. — Men vinnunevndin broytti markið ímillum bólk 4 og 5 soleiðis, at markið varð flutt frá 20 niður til 15 tons, og tilsvarandi prosent- partur varð fluttur frá bólki 5 upp til bólk 4. Meiningin hjá nevndini var, at bátarnir niðan fyri 15 tons ikki skuldi koma undir reguler- ingina við fiskidøgum, men skuldi regulerast á annan hátt í tráð við býtið í lógini. — Tá til stykkis kom, bleiv ikki semja um at halda bát- arnar niðan fyri 15 tons utt- an fyri skipanina. Tað, at hesin bólkur kom undir fiskidagaskipanina, hevur skapt teir størstu trupulleik- arnar við skipanini. Hetta stríðið endaði við „viðareið- issemjuni”, har bólkurin fekk tillutað eitt munandi dagatal aftrat. Trupulleikar Og víðari sigur formaðurin í Vinnunevndini, at bátarnir millum 15 og 20 tons blivu fluttir upp í bólk 4. hevur skapt ávísar trupulleikar í skipanin. Tað hevur vist seg, at fiskiloyvini til bátar millum 15 og 20 tons eru nógv fleiri í tali, enn vinnu- nevndin fekk upplýst, tå hetta varð gjørt (31 fiski- loyvi). Bólkur 4 A er í dag tann størsti bólkurin oman fyri 15 tons, við heilum 56 veiðiloyvum og 4461 fiski- døgum, t.v.s. 80 dagar í part um árið. — Um man framroknar nyttar fiskidagar i hesum fiskiårinum, verda 31. aug- ust 2282 nyttir dagar, t.v.s. 51 %, smb. upplýsingum frá skipanarnevndini. Teir, sum siga seg hava teir størstu trupulleikarnar av at hava ov lítið av fiskidøgum, eru teir bátarnir í hesum bólki, sum verða væl riknir og ikki hava íslandsloyvi, sum ger, at teir kunnu vera part av árinum uttan fyri skipanina. Bólkurin fær harumframt tillutað dagar á bankanum, sum teir í nógvum fórum ikki fáa gjørt nýtslu av, tí at nógvir av bátunum eru so smáir. Partar fluttir Heini O. Heinesen kundi hugsað sær, at partur av døgunum á bankanum hjá bólki 4 A vórðu tillutaðir á landgrunninum. — Tað kann undir ongum umstødum vera rætt, at båt- ar við íslandsloyvi skulu hava sama dagatal, sum teir, ið ikki hava slíkt loyvi. Sjálvandi skuldu hesir fing- ið eitt hægri dagatal tillutað. Men hetta kann ikki so væl lata seg gera, soleiðis sum lógin er orðað í dag. Onga meining Og viðvíkjandi umsetilig- heitini, sigur Heini O. Heini O. Heinesen, løgtingsmadur Heinesen, at bátar við ávik- avist 80 og 98 døgum skulu út at keypa sær fiskidagar í sínum egna bólki í kapping við stór effektiv skip, tá mánaðir eru eftir av árinum. Tað gevur yvirhøvur onga meining at tosa um umseti- tu) stórur partur av flotanum ikki er fevndur av fiskidaga- skipanini. Tað hevur alla tíðina verið meinigin frá byrjan av, at fiskirættindi skuldu kunna umsetast, í hvussu so er innan fyri hvønn bólkin sær. — Fara vit nú at selja fisk- idagar frá útróðrarflotanum til stór skip, økja vit mun- andi um veiðutrýstið. Verða hesi rættindi seld til ognar, er stórur vandi fyri, at út- róðrarflotin verður burtur um nøkur få ár. Herafturat kemur, at bólkurin av línu- bátum, sum roynir á føroy- agrunninum, er ivaleysa stórur sum er. Hetta kann bara enda við tí, at ongin av hesum bátunum fær rakst- urin at hanga saman. — Urslitid av hesum verð- ur so tað, at alt endar í teim- um ovaru bólkunum, tá nøkur ár eru farin. Hetta hevur so tað við sær, at stór- ir partar av landinum koma at liggja við ongum fiski- rættindum, á sama hátt sum tað er hent í Íslandi, sigur formaðurin í Vinnunevnd- ini, sum ikki kann taka und- ir við viðmerkingunum hjá landsstýrismanninum. Hjartaliga takka vit ollum tykkum, sum vóru við til at gera silvurbrúdleypsdag okkara tann 22. Juni so hugnaligan. Tøkk fyri morgunsang, gávur, blómur, fjarrit, sangir og talur. Tøkk til kokkar, servetrisur og øllum tykkum, ið á annan hátt hjálptu til. Hjartans tøkk! Sanna og Erland