hósdagur 26. august 1999síða 5

NR. 160 - 26. AUGUST 1999 tíðindablaðið Sum fótur í hosu: Skalafjørdur til oljuhavn JAN MULLER JONHARD HAMMER -Eg haldi ikki tað er av leið at siga, tá tosað verður um eina framtíðar oljuútgerðar- havn í Føroyum, at so pass- ar Skålafjørdurin og økid her inni í Rúnavík sum fótur í hosu til endamálið sigur býráðsformaðurin í Runa- vík, Jákup Lamhauge nú fyritøkur í oynni og Runa- víkar kommuna annars ar- beiða við ymsum ætlanum í sambandi við komandi oljuleiting å føroyska land- grunninum. Runavíkar kommuna er bert ein av fleiri kommun- um kring landið, sum hevur boðið seg fram til at hýsa eini oljuútgerðarhavn. Nú tað nærkast 1. útbjóð- ing eru bæði kommuna og virki í oynni sinnað til at fara undir nakað meira í- tøkiligt. Og tað var eisini í hesum sambandi, at umboð fyri kommununa í Runavík komu á tal við Føroya Kol- vetni, sum síðani hevur á- tikið sær at gera eina kann- ing og eina frágreiðing til eina oljuútgerðarhavn i Runavík. Teir, ið hava gjørt frágreiðingina eru Niels Sørensen og Graham Ste- ward frå Føroya Kolvetni og Alister McCormick, sum tekst við at ráðgeva olju- feløgum um nettupp oljuút- gerðarhavnir. Nidurstødan í fráreiðingini er tann, at økid er sera vælegnað til endamálið, men samtíðis verður mett, at tað er sera avmarkað, hvat verður av virksemi og harvið inntøkum tey mongu fyrstu árini. Men onkunstaðni skal skjøtil setast á, og herfyri stovnaði Føroya Kolvetni smápartafelagið „Atlantic Supply Base“, hvørs enda- mál er at taka sær av fyri- reikingunum til eina stórri verkætlan. Í næstum fara umboð fyri Runavíkar kommunu og nýggja felagið „Atlantic Supply Base“ til Aberdeen at luttaka á olju- messuni har. Tá oljumessan hevur ver- ið verður so farið at stovna eitt partafelag við tí enda- máli at fáa fyritøkur og ein- staklingar allari oynni at seta pening í verkætlanina. Sosialurin skilur, at stórur áhugi er fyri hesi ætlan, og tað er ikki óhugsandi, at flestu av størstu og peninga- sterkastu fyritøkum í oynni fara at vera vid i verkæt- lanini. Føroya besta havn Ein teirra, sum er fegin og spentur um gongdina er sjálvur býráðsformaðurin i Runavík, Jákup Lamhauge. -Vit halda, at Runavík er eitt sera gott stað til olju- útgerðarhavn. Tað liggur væl fyri geografiskt, og tal- an er eisini um eina av Før- oya bestu havnum, ikki minst til veður. Halda olju- feløg tí, at hetta er rætta plássið hjá teimum at brúka, so er tað spell, um vit ikki hava møguleika at hýsa teimum til ta tíð. -Eg havi skilt, at tað er ikki so stórur tørvur á havnagki í sjálvum leiting- arskeiðnum, og sum er hava vit longu ávíst havnagki tókt. Men hinvegin hevur býráðið gjørt greitt, at skal talan verður um at menna og økja virksemið á pláss- inum, so er neyðugt at byggja havnina út. Tí hevur kommunan longu samtykt at fremja eina útbygging, har vaksið verður um havnagkið á landi, og har ein kaisíða við góðum dýpi uppá einar 12 metrar verður bygd. Her verður hugsað um bæði farmaflutning og møguliga oljuvinnu. Býráðsformað- urin ger greitt, at teir - uttan um til eina oljuvinnu - høvdu farið undir eina slíka útbygging. Hon verður at byrja um ikki so langa tíð. I løtuni er hon á tekniborð- inum. Býráðsformaðurin leggur dent á, at sjálvt um eingin oljuvinna verður, so er iløgan ikki farin fyri skeyti kortini. Hann vísir annars á, at um so er at oljuvinna tekur seg upp og vissa er fingin fyri, at havnin har fer at verða brúkt til oljuútgerð- arhavn, so er kommunan sinnað til at byggja eina stóra holl at hýsa olju- virksemi. Talan verður so um eina holl av sama slag, sum kommunan á sinni bygdi til at hýsa virksemi hjá Beta. Tað hevur annars verið víst á, at tann gáttin, sum er við munnan á fjørdinum er ein forðing fyri ávísum oljuvirksemi. Hesum vísir ákup Lamhauge vísir aftur. Eg veit t.d. at tað hevur ver- ið fyrispurningur fyrr um at fáa boripall inn á fjørdin, og tá varð tosað um eitt dýpi uppá 10-12 metrar. Minsta dýpið har gáttin er, er 25 metrar. So her skuldi ikki verið nakar trupulleiki. Hvat hevur býráðsfor- maðurin í Runavík annars at siga til tey, sum halda, at vit eiga at brúka oljuvinn- una til at fremja ,,økismenn- ing“ og at tað frá almennari síðu eigur at verða gjørt av, hvar ein oljuútgerðarhavn skal vera! -Eg ætli mær ikki at leggja meg út eitt politiskt orðaskifti um, hvar ein møgulig oljuútgerðarhavn skal vera. Hetta er nakað, sum má koma heilt náttúr- liga frá vinnuni sjálvari Men tað er ein sannroynd, at júst megingkið liggur væl fyri og hevur nógvar av teimum funktiónum, sum ein oljuvinna uttan iva vil spyrja eftir. Men tað er eis- ini skiljandi, at suðuroying- ar vilja hava oljuútgerðar- havnina har. Hinvegin rokni eg tó við, at oljufeløgini sjálvi vilja sleppa at gera av, hvørja havn tey skulu brúka. Tey fara so at velja tað plássið, ið liggur best fyri í allar mátar. Meta tey, at slík havn liggur best fyri í Suðuroynni, ja, so verða tey har. Suðuroyggin Jákup Lamhauge leggur tó aftrat, at tað er einki duls- mál, at Suðuroyggin liggur nakað malplaserað, tá man sammetir við megingkið. - Høvudsstadurin 5 t.d. altíð vera eitt pláss, sum dregur at sær, tí her liggur gil høv- uðsumsitingin. Vit síggja eisini, at tað er ævmarkad við tænastuvirksemi í Suð- uroynni. Tá er stan Ødr- vísi á td. Skálafjørðinum. Her eru fleii naskinverk- staðir og specialverkstadir av ymsum slag. Eisini er stór skipasmiðja við turr- dokk á fjørðinum. Tá und- irsjóvartunnilin kemur er bara ein tími frá Skálafjørð- inum til flogvøllin. Haraftr- at kemur, at tað er stutt til Havnar. Ein oljuútgerðar- havn í meginøkinum vil tí altíð hava nógvar fyrimunir. NU kr. 12,- Uppå fyrispurning um teir hava hugsað um bústað- arspurningin í økinum, tå ein oljuvinna tekur seg upp. vísir Jákup Lamhauge á, at eisini her eru teir væl fyri, tí tað er so stutt til Runa- víkar úr nógvum bygdum og býum. T.d. tekur tað bara 35 minuttir til at koyra úr Runavík til Gjáar, sum er tað longsti teinurin í Eyst- uroynni úr Runavíkini. Tað tekur bara 20 minuttir til Fuglafjarðar osfr. Við „The Atlantic Supply Base“ í Runavík eru ikki færri enn tríggjar oljuút- gerðarhavn við á oljumess- uni í Aberdeen. Hinar báðar eru Asco Føroyar, sum er samstarv millum skotsku Utsøla 27 aug. Hosutogv å kr. 12,- Økologisk ull vani. prisur kr. 18,- GA — - fyrr kr. 21,50 - * NÚK.15,. Í Umboð fyri útlendska oljuvinnu vitja í Runavík, har býráðsformaðurin vísir á møguleikarnar fyritøkuna Asco og Tórs- havnar Skipasmiðju, og síð- ani Norserv, ið er samstarv millum donsku fyritøkuna Danbor og tvær føroyskar fyritøkur. Tað skilst, at meðan út- lendsk áhugamál eru við í bæði verkætlanini á Sundi og á Drelnesi, so skulu tað bara vera føroyskar fyritøk- ur, sum standa aftanfyri og reka oljubasan í Runavík Eisini aðrar kommunur Føroyum verða við á olju messuni í Aberdeen í næst um. Restir av bummulls- 2 tráða føroyskt - skipstroyggjutogv 100 gr. kr. 10,- 1/ 2 prís Undirklæðir til børn fyri fingering nógv niðursett Flamé, nú kr.9,75 Tógvhandilin IGLOO Sverrisgota 19 Tórshavn TIf. 315264 Fax 319623