fríggjadagur 27. august 1999síða 9

NR. 161 - 27. AUGUST 1999 Les her um sjúkrah tíðindablaðið úsleiðaran, ið hevur skorið ígjógnum og sjúkra- systrafelagið, sum noktar at góðtaka uppskot, og landsstýriskvinnuna, ið situr við máli, ið hon sjálv hevur sagt skal vera loyst í seinasta lagi 1. september NICLAS JOHANNESEN Tey kunnu bara ikki semjast — Serlæknafelagið og Sjúkr- asystrafelagið - um hvussu bygnaðurin á Landssjúkra- húsinum skal vera. Nú er tað heldur ikki uppgávan hjá fakfeløgum at avgera, hvor bygnaðurin á LS skal vera. Tann myndugleikin ligg- ur í dag hjá sjúkrahúsleið- aranum. Men hesin mynd- ugleiki hevur higartil víst seg at hava sítt avmarkaða innihald, tá hart hevur stað- ið í móti hørðum millum læknar og sjúkrasystrar. Og nú er stríðið aftur við at bresta út í í ljósan loga. Maktstríð Stríðið millum læknarnar og sjúkrasystrarnar á LS er gamalt eftirhondini, og royndirnar at loysa málið hava verið mangar. Verður málið kókað nið- ur, so liggur eitt orð eftir í pottinum: Maktstríð. Eitt stríð millum læknar og sjúkrasystrar um, hvor av- ger hvat á teimum fýra deildunum á LS - fyrst og fremst á teimum trimum deildunum; skurðdeildini, medisinsku deild og psyki- atrisku deild. I 1996 avdúkaði frágreið- ing frá danska konsulentfel- agnum Dios, at skilið á LS var syndarligt. Serliga vóru tað læknar og sjúkrasystrar, sum ikki kundu finna út av tí saman. Men frágreiðingin í mió. krónurs klassanum kundi ikki kyrra nakran, og knút- urin bara harnaði heldur enn loysnaði aftan á Dios-frá- greiðingina. Læknarnir vildu hava ein leiðara - ein senturleiðari, ið vanliga er yvirlæknin - at leiða arbeiði á ymsu deildunum. Sjúkrasystrar- nar vildu hava tveir javn- settar leiðarar - eina yvir- sjúkrasystir ið leiðir røktina á jóvnum føti við yvirlækn- an, ið leiðir læknaliga partin - á hvørjari deild. So fundamentalt var kravið frå sjúkrasystrunum, at tær í 1996 fóru í ólógligt verkfall fyri at fáa sín vilja. Táverandi landsstýrismað- urin Axel Nolsge gav eftir tógvið stríð sjúkrasystru- num viðhald og avgjørdi 30. september í 96, at hvor depil á LS skuldi myndast av „tveimum javnsettum leið- arum, við hver sínari fak- ligu bakgrund“. Henda avger er bara ong- antíð førd út í verk. Tá ver- andi sjúkrahússtjórin Høgni Joensen fór beinanvegin til verka og legði uppskot fyri ymsu fakbólkarnar á lands- sjúkrahúsinum. Men hetta lættari sag enn gjørt, tí nú komu aðrir fakbólkar á LS upp í og søgdu bart út at teir kendu seg settar til síðis í stríðnum millum læknar og sjúkrasystrar. Tað stutta av tí langa var, at øll samd- ust um, at søkjast skuldi eft- ir einum sjúkrahúsleiðara. Hesin varð settur í starv 1. mai í fjør. Lýsing súltað Nú 15 mánaðir seini liggja lýsingarnar eftir senturleið- ara og senturvaraleiðara til einstøku deildirnar í Tinga- nesi og bíða eftir at vera sendar út í fjølmidlarnar. Nær tað verður er ikki greitt. Helena Dam á Neyst- abg sigur við Sosialin, at arbeitt verður við málinum. Annars hevur hon onga við- merking. Lýsingarnar, ið liggja nú og bíða eftir at verða al- mannakunngjørdar, = eru bygdar á avgerðina hjá sjúkrahúsleiðaranum Jákup Mørkøre um, at einstøku deplarnir skulu leiðast av einum og ikki tveimum leiðarum. Tað eru hesi størvini, ið skulu lýsast leys. Sostatt er málið aftur á sama staði, har tað byrjaði. Sjúkrahúsleiðarin = hevur gjørt av, at landssjúkrahúsið skal stýrast eftir einum ein- streingjaðum leisti - ein av- gerð, sum Sjúkrasystrafel- agið framvegis ikki vil góð- taka. Tað vísir skriv dagfest 20. juli í ár frá Sjúkrasystra- felag til sjúkrahúsleiðaran Jákup Mørkøre: „Sjúkra- systrafelagið tekur ikki undi við núverandi uppskoti, sum sigur at yvirlæknin er ovasti leiðari fyri deplar- nar.” Royndi at fåa semju Nýggi sjúkrahúsleiðarin, sum var settur í starv 1. mai 1998, hevur roynt ymiskt fyri at fáa semju í lag mill- um læknar og sjúkrasystrar. 30. september í fjør legði Jákup Mørkøre út við upp- skoti um nýggjan leiðslu- bygnað í LS. Fyri at vinna á fundamentala ósemjuni millum Sjúkrasytrafelagið og Serlæknafelagið, kom sjúkrahúsleiðarin við tí upp- skoti, at í fórum har læknar og sjúkrasystrar ikki kundu semjast, so fekk sjúkrahús- leiðarin rættin at taka av- gerð í málinum. Sostatt kundu knútar altíð loysast og soleiðis nýttust ósemjur ikki at enda í avgerðarloysi, var hansara grundgeving fyri uppskotinum. Men hvorki sjúkrasystr- arnar ella læknarnir kundu taka undir við hesi ætlan. Tveir mánaðar seinni - 30. november - royndi sjúkrahúsleiðarin at fáa partarnar aftur til sam- ráðingarborðið. Men nú vildu læknarnir ikki so frægt sum á fund saman við sjúkrasystrunum, og lækn- arnir gjørdu eisini greitt, at teir vaskaðu talvuna reina og vildu ikki brúka brotpart- ar úr semingaruppskoti millum læknar og sjúkra- systrar frá 1997 sum sama- ráðingargrundarlag. Teir vístu eisini á, at teirra fak- felag - danska FAS - ong- antíð hevur góðtikið ta semju, sum tveir læknar og tvær sjúkrasystrar samdust um í 1997. Enn einaferð stóð í botni á LS. Evsta vald til senturleiðaran Nú valdi sjúkrahúsleiðarin at skera í gjøgnum. Turbu- lensurin var undir øllum umstødum so harður, at am- bitiónirnar um eina bleyta lending tóktust vónleysar. 17. mars í ár kom so út- spælið frá sjúkrahúsleiðar- anum: Hvort einstakt sentur verður rikið av einum sent- urleiðara (vanliga ein lækni), og í senturleiðsluni verður eisini ein senturvar- aleiðari (vanliga ein sjúkr- asystir). „Senturleiðarin hevur ábyrgdina av samlaða virkseminum av sentrinum mótvegis sjúkrahúsleiðara- num“ stendur í uppskoti- num. Hetta var ikki til at mis- skilja, og tað gjørdi Sjúkra- systrafelagið sum áður nevnt heldur ikki. Tær mót- mæltu og noktaðu haraftrat í skrivi 22. juli í ár at fara í samráðingar við fíggjarmál- astýrið um løn til ein sent- urvaraleiðara. Almanna á Heilsumála- stýrið ikki vilja lýst eftir hesum størvum fyrr enn av- tala um løn varð fingin í lag A borðinum hjá Helenu Tað stutta av tí langa er, at sjúkrahúsleiðarin = hevur skorið í gjøgnum og brúkt sína heimild at finna nýggj- an leiðslubygnað á LS og hann hevur biðið Almanna á Heilsumálastýrið um at søkja eftir nýggju leiðara- størvunum. Bólturin liggur sostatt í Almanna & Heilsustýri- num. A borðinum hjá Hel- enu Dam á Neystabø, lands- styrismanni. Og bólturin likist mest av øllum eini bumbu. Spurningurin er, um landsstyrismadurin i al- manna á heilsumálum megnar at avmontera, ella um hvøllur brestur aftur fer at senda sjokkbylgjur gjøgnum føroyska heilsu- verkið. Helena Dam á Neystabø hevur áður sagt, at endalig loysn á hesum máli skal finnast áðrenn 1. september. Tað er mikudagin í kom- andi viku.