leygardagur 18. september 1999síða 9

NR. 177 - 18. SEPTEMBER 1999 Heri Mortensen, fyrrverandi stjóri - nú útróðrarmaður: — Vit gloyma = utrodurin JAN MULLER Hann hevur eina rættiliga spennandi og fjølbroytta for- tíð. Frá stoypibransjuni í Danmark til stjórasessin í Tvøroyrar Flakavirki og seinni í Atlantsflogi til nú at vera = útróðrarmaður og kommunalpolitikari. Maður- in vit tosa um og við er Heri Mortensen, tvøramadur við stórum T. Lítið hevur verið at hoyrt til henda annars sera ber- søgna og avgjørda mann, síð- ani hann rættiliga var f brenn- ideplinum. Flestu munnu minnast hansara mongu råm- andi og avgjørdu úttalilsi um føroyskan fiskivinnu- og fiskasølupolitikk ella mangul uppå sama. I dag er Heri Mortensen útróðrarmaður. Men sum kommunalpolitikari fær hann tó innlit í og eisini ávirkan á gongdina á øðrum økjum í samfelagnum. Eitt av teimum málunum, sum Heri Morten- sen er farin at vísa serstakan ans er spurningurin um, hvussu ein komandi olju- vinna kann gagna heimby gd- ini og Suðuroynni annars. Hera dámar væl sjólívið. Men tað er ikki bara at siga tað at vera útróðrarmaður í dag. Hevur tú sett teg í stóra skuld við báti ol. so kann tað vera sera torført at fáa endar- nar at rókka saman. Eitt nú er tað trupult hjá ungum monnum at gerast útróðrar- menn, skulu teir seta seg í skuld. Heri Mortensen gevur myndugleik-unum ein stóran part av skulduni fyri tí ringu stóðu útróðrarmenn eru í. Fyrr var tað so, at útróðrar- maðurin fekk hjálp, um hann ikki fiskaði nóg mikið. Tann møguleikan hevur landsstyr- ið tikið frå útróðrarmonnu- num. Ístaðin fyri eina minst- ulønarskipan fyri útróðrar- menn er komin ein bonus- skipan. Fyri at fáa eitt einasta oyra frá tí almenna skal út- róðrarmaðurin hava fiskað fyri 54.000 kr. í seks mánaðir. Hetta hevur havt við sær, at flestu útróðrarmenn eru farnir úr skipanini, tí fiskaríið hevur verið so lítið í ár. Tí sansar tað í veruleikanum at hjá út- róðrarmonnunum í dag. Meg- inparturin av teimum líða neyð, hava teir ikki konu, sum hevur gott arbeiði. Teir fáa ongan stuðul nakra aðra- staðni. Heri Mortensen sigur, at útróðrarmenn eru tann einasti stættin í øllum landinum, sum einki fær. -Okkurt má gerast fyri at varðveita útróðrarmentanina. Eg ivist ikki í, at leggja pol- itikararnir høvur í blot. so kunnu teir finna fram til eina skipan, sum kann tryggja út- róðrarmannin, tá lítil fiski- skapur er. -Men tosað verður um at fara burtur frá stuðulinum! -Tað er rætt, men so er tað eisini skeivt at loyva trolaru- num at taka fiskin hjá útróðr- armanninum. Útróðrarfiskur bestur Vit spurdu Hera Mortensen, hvussu týdningarmiklan hann metir útróðurin at vera fyri føroyingar í dag? - Nú havi eg bert verið út- róðrarmaður í eini fimm ár, so tað er avmarkað, hvat eg havi innlit i. Men eg í vist ikki tíðindablaðið þv Þa Heri Mortensen á útróðri í, at útróðurin gevur ein tann besta fiskin, sum kem-ur upp- á land í Føroyum. Verður rætt atborið, so hava vit her eina fyrsta floks vøru, sum kann seljast fyri 1. floks pris. Heri Mortensen viðgong- ur, at hyggur man nøkur ár aftur í tíðina, so sóu mangir menn ikki framum sína egnu nøs. Har var bara talan um nøgdir og at selja blokk. Tú legði teg ikki eftir at fáa tað besta burtur úr tí besta fiski- num. Í hesum sambandi vísir hann eisini á, hvussu stór måtstøda var móti konga- fiskavinnuni. -Tå høvdu vit eina sølu i Føroyum, sum Gud havi lov ikki er til meira, og sum gjørdi alt tað hon kundi fyri at forda fyri troyta kongafiskin. Heri Mortensen sigur seg vera sannførdan um, at heyði stuðulin ikki verið tíkin so bráddliga burtur, so hevdi nógv av tí, sum menn fóru undir at byggja upp, verið vælvirkandi vinna í dag. Fyrrverandi flakavirkis- stjórin heldur, at vit føroy- ingar eiga at seta alt inn á at fáa góð sølufélk, ti vit eiga heimsins besta fisk. -Norð- menn hava tikið í egnan barm og ásanna, at teir duga ikki nóg væl. Teir hava tí fingið sær danskar sølumenn. Hetta er nakað, sum vit kanska eis- ini áttu at tikið til eftirtektar. Utjadarin Aftrat hesum mugu vit fara undir at troyta øll fiskasløg. Heri Mortensen heldur vit eiga at hjúkla um útróðurin, tí hann heldur lívið í mongum bygdum og vísir m.a. til Fam- ien, Hest oa. -Tað nyttar ikki, at vit lata trolararnar styggja og taka fiskin, sum útróðrar- menn annars eiga. Tað hevði verið frægari at latið trolar- arnar varðveitt fløgustudulin, heldur enn at koyra teir inn á útróðrarleiðirnar at ræna fisk- in frá hesi vinnuni. Heri Mortensen vísir á, at tá politikarar nú eru farnir undir at tosa um at halda lív í útjaðararnum, so eiga teir av gjørt at taka útróðurin við, tí nógva staðni er tað júst útróðurin, sum er fortreytin fyri varðveiting av búseting- ini. Drelnesbasin stóran tydning fyri Suðuroynna JAN MULLER Er útróðurin ein nýggj verð fyri Hera Mortensen, so er ein komandi oljuvinna tað ikki minni. Sum kommu- nalpolitikari og har serstak- liga sum limur í Vinnu- nevndini hevur Heri Mort- ensen havt møguleika at snodda eitt sindur til hesa nýggju verð. Hann var tí eisini millum teir mongu føroyingar, sum leitaðu sær til Aberdeen á oljumessu herfyri. -Við mínum drúgvu royndum frá fiskivinnuni eri eg sannførdur um, at okkara samfelag eisini hev- ur tørv á íkasti frå onkrari aðrari vinnu. Ein komandi oljuvinna er eitt gott boð í so máta. Heri Mortensen heldur tó, at vit mugu ansa eftir ikki at gloyma fiskivinnuna, hó- ast ein nýggj vinna sum olj- an tekur dik á seg. Fiski- vinnan hevur verið og vil framhaldandi at vera okkara høvudsålit, og tí vil hon altíð vera nr. 1. Men nú olja og gass tykist liggja goymt í føroysku undirgrundini eiga vit eisini at troyta hesi råevni heldur hann. Heri Mortensen nytti høvi at kunna seg um oljuvinnu Heri Mortensen å øljume ssuni i Aberdee mn, Service, sum er vid i Drelnesverkætlanini. Mynd Jan Miiller á altjóða stødi á oljumessuni i Aberdeen. Hann dylur ikki fyri, at hjarta fyrst og fremst brennir fyri eini oljuútgerð- arhavn á Drelnesi. Tí er Heri Mortensen eisini sera fegin um tað arbeiði, sum longu er lagt í eina oljuút- gerðarhavn á Drelnesi, sum hann metir kann fáa alstóran týdning fyri alla oynna. Hann metir eisini, at básurin hjá Norserv (tað er verk- ætlanin fyri Drelnes) vakti stóran ans á oljumessuni. -Tað er einki skeivt í tí at siga, at vit vóna, at ein off- shorebasi verður til veru- 5008 > ET EO leika her å Tvøroyri. Sjålvur haldi eg eisini, at nettupp Drelnes er best egnada plássið til oljuútgerðarhavn. Nógv bendir eisini á, at tað verður við markið norðan fyri bretsku oljukeldurnar, at oljufeløgini fara at bora. Tvs. at tað tí verður stytsta leið at sigla á Tvøroyri. Eis- ini tá talan er um at flyta fólk millum flogvøll og út- gerðarskip. Heri Mortensen vísir eis- ini á, at verður ein olju- dálking á borigkinum, so hevur tað alt at siga at kunna koma skjótt á staðið. Antin her saman við Sten Hansen frá Danbor mást tú hava stytstu leið at sigla, ella mást tú hava skip á staðnum, sum er útgjórt til at taka sær av slíkari dálking. -Vit mugu gera okkum greitt, at oljan uttan iva fer at verða eitt alternativ til fiskivinnuna. Í sambandi við oljumess- una í Aberdeen nýttu um- boð fyri Tvøroyrar Komm- unu høvi til at vitja í Pet- erhead. -Ynskið okkara er at fáa eitt samstarv í lag við býin og serstakliga á fiskivinnuøkinum. MADRASSEN. Madrassan, sum hóskar júst til tin. Hon lagar seg eftir tínum Kroppi. Tá tú velur madrassu, er sera umráðandi, at tú gevur tær góðar stundir at finna fram til ta heilt røttu. Hon må ikki vera ov bleyt, ti so søkkur tå ov langt nidur i hana, men heldur ikki ov hørd, ti tá liggur tú omanå og fær ikki røttu stúttuna. Madrassan skal tí passa til tína vekt og longd. Yvirmadrassan skal vera úr tilfari, sum ikki stjelur hita, men sum alíkavæl "andar". Eisini skal ein góð madrassa kunna reinsast. Vit eru altíð til reiðar at hjálpa tær at finna ta heilt rettu Wonderland- madrassuna til tín. Tú kanst eisini fara á internetið og fáa vegleiðing um, hvat slag av madrassu, tú skalt velja. Adressan er;4 EINAUMBOÐ Í FØROYUM 3?ANDAL Klaksviksvegur 72 * Fo