týsdagur 21. september 1999síða 4

4 tíðindablaðið SS) NR: 178 - 21. SEPTEMBER 1999 Hvítabók er ikki hvít Javnaðarflokkurin ivast í, um Hvítabók í veruleikanum er hvít. Flokkurin grundar hendan iva á, at arbeiðssetningurin í Hvítubók beinleiðis er at finna issu Føroyar kunnu skipast sum fullveldi, í staðin fyri at Ýsa ymsar síð hest bók, so sæs amboð. Í hvussu so er, er Millum annað vísir Javí oks prýðiligt logo vid tekst talan ikki um amboð at = aðarflokkurin á, at stór 0 mum Føroyskt Fullveldi Hetta myndar als ikki fyri k« objektiviteti, tå talan er um ! eina slika Hvitabok, men Skop tær teg heldur at hugsa um 34 ettt søluåtak fyri førovskum nd eidi, € og Y Apotek ar viðmerking n at sé | H »ok og ríkisrætt ap ella okkurt annað Su 5 ødu i ørova vo få li sta evnið á skrár innes Eidesgaard visti Hv OK c eisini á. at tað í veruleika Ja in ein vrst ubók. ec £ di >ok > kunn fo kunnan C heldur held lu. 10 bet lan ir hev onkrari la lærubók 2 Isa Amboðskassin } ouleik Ovik Tá Hvítabók |. september kisræ gu stød alment vard ley sgivin gjørdi Høgni Hoydal greitt, at bók Seluatak skuldi metast sum ein Formað | iðarfloksins amboðskassi. har sam- i, andstøda og oll onn- undu fara niðurí eftir amboðum at byggja nakað upp við. Men sambært Jó annesi Eidesgaard inniheld- ur ambodskassin hjå Høgna byggja nakað upp við. For maður Javnaðarfloksins sig ur, at amboðini í hesum góða amboðskassa eftir hansara tykki eru bittong, sag, vinkulslípari og kú hein Bittongin er vid, fyri at bíta nakað av, sagin, fyri at fáa kappað nakað av, vink- ulslíparin er við, fyri at tað skal bera til at kappa nakað av, ið er ógvuliga hart og at enda er kúbeinið eisini í kassanum, so tað skal bera til at slíta nakað sundur. Uppbyggjandi amboð dugi eg als ikki at síggja í amboðskassanum. Har er einki vaturpass ella nakar rættisnórur, ið kann siga, um hetta er beint ella hetta er skeivt, sigur ein avgørdur formaður i Javnaðarflokki- num Dream Case Javnaðarflokkurin hevur lisið fylgibindið um búskap við stórum áhuga, og nið- urstøda floksins er, at hon als ikki kann nytast sum grundarlag fyri skilagóðum broytingum í ríkisrættarligu semja hevur verið milium teir buskaparfrødingar, ið skrivað hava búskaparfrá greiðingina, og tí inniheldur frágreiðingin onga niður stóðu. Flokkurin vísir á, at ósemjan hevur mikið stór, at endin hevur verið, at teir ymisku bú- skaparfróðingarnir — hava skirvað bókina í brotum, hvor fyri sær. Tí heldur flokkurin tað vera skeivt, tá sagt verður, at bókin byggir á felags hugsanir hjá nøkr- um av okkara fremstu bú- skaparfrødingum. Men hetta er ikki einasti veikleiki, Javnaðarflokkur- in vísir á, í fylgibindinum um búskap verður gingið út frá einum ævigum avlopi á føroysku fíggjarlógini. Tos- að verður um eina skiftistíð á 15 til 20 ár og ein fíggjar- ligan vøkstur á 2 prosent Búskaparbólkurin sigur, at verið so talan er um sokallaðar >Worst case< útrokningar, ið mekir, at allatíðina byggja útrokningarnar á. hvussu stødan í ringasta føri hevdi verið. Menn hetta er Javnaðarflokkurin als ikki Jóannes Eidesgaard heldur, at í hvítubók er talan um ein bílagdan arbeiðssetning og tí er ikki talan um eina hvítubók í orðsins rætta týdningi samdur í, tí eftir hansara tykki er talan um >dream case< útrokningar, ið als ikki kunnu sammetast við veruleikan, men byggj dreymahugsjónir. Javnaðarflokkurin vísir á, at als eingin sensitiv analysa er gjørd í búskaparpartinum av Hvítubók. Høvundarnir hava als ikki einki gjørt vid møguleikan fyri, at figgjar- ligu vidurskiftini broytast, til dømis orskad av svika- Mynd: Jens Kristian Vang ligum fiskiskapi. Samanumtikið heldur Javnaðarflokkurin lítið um Hvítubók, men ásannað verður tó, at broytingar í ríkisrættarligu støduni eru á ætlar Javnaðar- flokkurin at gera sítt til, at samstundis sum hetta verð- ur gjørt, verður eisini hugs- að um vælferð og trivnað hjá tí einstaka føroyingi- num. veg, og isir á iðrum londum, ið at um 20 ár undir einum føroyskum fullveldi er keypiorkan hjá foroysku familjuni mun- vit samanbera okkum við Mynd: Jens Kristian Vang Familjan als ikki við Javnaðarflokkurin fílist á, at Hvítabók als ikki viðgerð stóðuna hjá vanliga føroyska húskinum eftir eina møguliga Jc )HN J ri INNESSEN skygdar og kunnu als ikki væntast at halda kki í góða jørð Fyri at geva eina mynd av støduni hjá vanliga før- 120 I oartiokKinum, elferðin hjá vanligu før oyska húskinum eftir loys- sk uni als ikki er = ing frå Danmark. hevur a H bók ella Javnaðarflokkurin sett sam- nok fyvlgibindun an eitt roknistykki. I hesum e Flokkurin vísir á roknistykki er indextalið tH k ans viðgerð 100 nýtt fyri keypiorkuna isk sum heild hjå vanliga føroyska husk- € ål esar ut inum i dag Verður hetta samanborið við støðuna hjá loysing frá Danmark einum vanligum donskum húski í dag, er talið 112. Javnaðarflokkurin vísir á, at hetta vil siga, at fyri hvørjar 100 krónur ein vanlig før- oysk húsmóðir hevur at keypa fyri, so hevur vanliga danska húsmóðurin 112 krónur Í roknistykkinum hevur Javnaðarflokkurin roknað við einum buskaparvøkstri á 1,7 prosent um árið, og samanber hann støðuna i dag við støðuna um 20 ár. Tá er føroyska indextalið komið upp á 115 krónur meðan tað danska er komið heit upp á 175 krónur. Hetta merkir, at keypiorkan hjá føroysku familjuni veksur lítið og einki í mun til keyp- torkuna hjá »familjen Dan- mark< eftir møguligu loys ingina. Tískil heldur Javn aðarflokkurin tað beinleiðis vera óðamannaverk at leypa upp á fullveldisvognin hjá Tjóðveldisflokkinum. Okt skattatrýst og máttloysi Javnaðarflokurin roknar við einum øktum skattatrýsti, um fullveldisætlarnirnar verða framdar í verki, og væntar hann, at hetta fer at merkja, at føroyingar flyta av landinum í hópatali, eins og teir gjørdu í kreppuár- unum. Og fer hetta at merkja, at næstan bert eldri fólk verða eftir í Føroyum. Javnaðarflokkurin = trýr nevniliga ikki uppá spá- dómarnar hjá Høgna Hoy- dal um, at føroyskt fullveldi fer at birta virkisfysni í Før- oya Fólk, soleiðis, at tey finna uppá nýggjar vinnur. Tvørturim6éti heldur Javn- aðarflokkurin, at minking i føroyska búskapinum og harvið eisini keypiorkuni og ivistødinum hjá føroysku amiljuni fer at merkja mått- Oysi, eins og tað gjørdi í kreppuárunum fyrst í 90'u- num. Sambært Javnaðar- lokkinum er tað vísindaliga rogvad, at tíðarskeið við lægri livistødi als ikki hava við sær okt virkisfysni, men eldur ger fólk bangin fyri at fara í gongd við nýggjar fløgur. Fyri enn einaferð at strika undir, hvussu ovurbjart- skygd Hvítabók er, vísir Javnaðarflokkurin á, at tað á blaðsíðu 102 í Hvítubók verður tosað um tillaginar í fiskivinnuni, ið gera, at tað almenna sleppur undan at rinda mistuløn. Sum Javn- aðarflokkurin skilir hesa orðing, eru bert tveir møgu- lerkar at føra hetta út í verki. Annar er, at mistalønin verður avtikin við lóg, og hin er, at fiskiskapurin verð ur so mikið góður, at als ikki verður neyðugt við minstu løn. Flokkurin vísir á, at um talan er um tað fyrsta, verð- ur fíggjarliga stødan hjá sjó- manninum ring, og at lítil og eingi líkindi eru fyri tí seinna møgulleikanum. Breið semja Løgmaður segði í Sosial- inum leygardagin, at neyð- ugt er við breiðari semju um, hvat skal gerast við- víkjandi ríkisrættarligu stóðu Føroya. Hesum er Javnaðarflokkurin samdur í, men hann vísir á, at um hetta er tað, hann í veru- leikanum vil, eigur hann at taka initiativ, og vísir Jóann- es Eidesgaard á, at Javn- aðarflokkurin altíð er til at fáa samband við. Men Javnaðarflokkurin leggur dent á, at hann ætlar sær at finna eina loysn á ríkisrættarligu støduni inn- an ríkisfelagsskapin. Spurd- ur, um vert er at hugsa um hugtakid Frælsur Felags- skapur, sum er ein av møg- uleikunum úr Hvítubók, svarar Jóannes Eidesgaard, at hetta kanska er ein møg- uleiki, ið átti at verið kann- aður nærri, og vísir hann á, at tað ikki er navnið á hug takinum, men itøkiliga stóð an, ið er avgerandi fyri Javnaðarflokkin