hósdagur 23. september 1999síða 11

NR. 180 - 23. SEPTEMBER 1999 Fóroyska sam- ráðingarupplegg- ið skal ikki bera ósing millum fólk við sær, so mógu- leikin fyri at alt dettur á gólvið ókist. Ti vil løg- maður hava javn- aðarflokkin við, og hann trýr framvegis uppá, at tað ber til JAN MÚLLER Hóast fráboðanirnar hesar síðstu dagarnar kanska ikki hava tykist at borið á tað borðið. so sær Anfinn Kalls berg, løgmaður, framvegis. møguleikar fyri. at semjan millum føroyskar politikar- politiskar flokkar verður breiðari enn bara teir í samgonguni, tå føroyingar fara at samráðast við danir um framtíðar ríkisrættarligu viðurskiftini. Sambandsflokkurin og javnaðarflokkurin hava nú lagt síni sjónarmið um Hvít- ubók á borðið, og teir báðir stóru andstøduflokkarnir hava eisini boðað frá, hvussu teir halda, at fram- tíðar viðurskiftini millum Føroyar og Danmark skulu myndast. A landsfundinum hjá javnaðarflokkinum, sum var í Skopun í vikuskifti- num, var boðskapurin, at Hvítabók kann ikki brúkast sm grundarlag undir við- gerðini av spurninginum, og á fundinum, sum týs- morgunin var á læraraskúl- anum um Hvítubók, og har umboð fyri teir politisku flokkarnar komu við sínum áskoðanum, vóru fáar ella ongar ábendingar um, at møguleiki er fyri, at partar- nir fara at narkast hvørjum øðrum. ar og Semja um málið Anfinn Kallsberg, lógmað- ur, hevur verið staddur í New York, meðan alt hetta hevur gingið fyri seg. Í gjårkvøldid skuldi hann koma aftur til Føroya, og hóast hann ikki í smålutum hevði kunnað seg um alt tað, ið er farið fram hesar fyrstu dagarnar, sum Hvít- abók av álvara hevur verið vidgjørd av øllum teimum politisku flokkunum, so heldur hann ikki, at tað, sum er komið fram, er ein rimm arføst staðfesting av, at tað ikki fer at bera til at fåa ta breidu semjuna, sum løg maður í Sosialinum leyg ardagin segði seg vóna fór at bera til, og sum hann segði seg fara at arbeiða nógv fyri at fáa í lag. Tað snýr seg um heildina Í sínum viðmerkingum til tað, sum stendur í Hvitub6k, undirstrikaði Jóannes Eid- esgaard, formaður javnað- arfloksins bæði á lands- fundinum og á tíðindafund- inum, sum var mánadagin, og hann endurtók tað á fundinum týsmorgunin, at tað er ein sera stórur mangul í Hvítubók, at har verður einki sagt um, hvussu full- veldi og harvið skilnaur í ríkisfelagsskapinum fer at ávirka lívið hjá tí einstaka og familjunum í Føroyum. Hvat sigur hann, sum skal standa á odda í politisku samráðingunum millum føroysku flokkarnar og seinni við danir, til hetta? Anfinn Kallsberg: -Tað er greitt, at oll slik viðurskifti, eisini spurning- urin um, hvussu familjan og húskini verða stødd eftir broytingar í ríkisrættarligu viðurskiftunum, skulu vera við í hesi viðgerðini - pros- essini. Vit fara ikki at gera nakað óðamannaverk. Vit hava m.a. sett okkum fyri , at umstødurnar hjá familj- uni ikki versna. Og tað er sjálvandi ikki fyrr enn tú kemur í eina samráðingar- støðu, at tú beinleiðis kann siga, hvussu tingini verða tíðindablaðið 1 Annfinn sær løgd til rættis og framd. Løgmaður vísir á, at í Hvítubók verður víst á eina rúgvu av kombinatións møguleikum. og hann und irstrikar enn eina ferð tað. sum hann segði í blaðnum leygardagin um, at tað. sum ræður um, er politiskt bæði at finna fram til ein málsetn ing tvs. hvat man vil - og eina metodu, tvs. hvussu tú røkkur målsetninginum. Pakki og eingin turbolensur Løgmaður sigur, at lands- stýrið sjálvandi fer at taka hædd fyri, at allar broyt- ingar verða gjørdar soleiðis, at vit ikki fáa ein øgiligan turbulens í samfelagnum, og harvið er hann av tí á- skoðan, at tað ber ikki til at leggja eina semju við danir fyri fólkið at taka stødu til, sum ber í sær, at livikorini í Føroyum fara at versna. Gera vit tað, so kemur hetta als ikki igjøgnum, og so eru vit líka vítt sum sítt, sigur løgmaður, sum eftir útspælið hjá javnaðarflokk- inum, ið hevur lagt nógva orku í at undirstrika týdn- ingin av livikorunum og harvið frælsinum hjá tí ein- staka føroyinginum, hevur hesar viðmerkingar til javn- aðarflokkin: - Eg eri sera fegin um, at javnaðarflokkurin hevur lagt seg á eina linju, sum miðjar móti sama endamáli sum er málið hjá okkum í samgonguni. Mín uppgáva verður at samansjóva sjón- armiðini, og tað merkir millum annað, at tað skal arbeiðast í samgonguni við at snøgga og skera orðingar um mátan, ið vit kunnu rókkan málinum uppá, so- leiðis at úrslitið verður nak- møguleikar fyri breiðari semju að, sum vit í samgonguni og javnaðarflokkurin kunnu taka undir við og liva við Veist um ríkið Javnaðarflokkurin hevur sagt, at hann gongur bara við til loysnir á ríkisrættar liga spurninginum, sum eru innanfyri karmarnar av rík isfelagsskapinum Tá løgmaður og sam gongan hava sett sær sum mål, at Føroyar longu í hes um valskeiðnum skulu vera eitt fullveldi, so kundi tað sæð út til, at ein roynd at fáa eina breiða semju í lag longu nú er dottin á gólvið, men hetta vil løgmaður ikki ganga við til: - Tað veldst um, hvat tú leggur í hugtakið ríkisfel- agsskapin. Vit skulu eisini í framtíðini hava nøkur fel- ags mál, og tá javnaðar- flokkurin púra greitt sigur, at løgtingid skal vera evsti myndugleikin i Føroyum, so staðfesti eg, at vit standa ikki so langt frá hvørjum ðrum. Spurningurin, sum má loysast, er nú mátin, sum vit fara fram uppá, og so tíðarkarmurin, sum vit skulu arbeiða innanfyri, sig- ur Anfinn Kallsberg, løg- maður, sum ikki leggur so ógvuliga nógvan dent á tað, sum Ole Stavad, næstfor- maðurin í danska javnaðar- flokkinum, í vikuskiftinum segði á landsfundinum hjá føroyska javnaðarflokki- num: — Tá eitt slíkt útspæl ella ein slíkur politiskur boð- skapur verður tíkin burtur úr allari rúgvini, ber til at uppfata tað, sum man vil Eg velji ikki at taka hetta fyri meiri, enn tað er, og latið okkum nú fyrst síggja, hvuss leikur fer. É p JAN MÚLLER Bókin um Føroyar undir Kalda krígnum kom út um sama mundið, sum løgmadur fór til New York. Nú hann er heim- afturkomin hevur hann havt høvid til at lesa bók- ina. Vit spurdu, um hetta er skelkandi lesnaður? -Tað veit ikki. Men tað setir í hvussu er nøkur ting viðurskifti í ein ann- an samanhang. Kanska onkur hevur havt varhug- an av, at so hevur verið, men tað gevur so einum nakað at hugsa um, nevn- iliga at einki til tilvildar ligt heldur ikki í føroysk um politikki Fer løgmadur at Druka SamracIingunium Nvørtubok danir í vetur Tad veit eg ikki. Tað er klárt, at tað í samráð ingunum eru nøkur við urskifti, sum koma fram Eg skal ikki siga, at tað er av teirri orsøk, at vit hava gjørt hesa frágreið ingina. Løgmaður sigur, at inn íhaldið í frågreidingini um Føroyar undir Kalda krígnum vísir okkum, at tað hendir nógv, sum ger, landsstýrið kann koma í eina tvistødu og har valdsbýtið millum dansk- ar og føroyskar myndug- leikar er so ógreitt, at tað er ikki til at liva við. ógmaður um „Svórtubók“: Vit mugu broyta valdsbýtið - og fáa greiði á, hvór hevur av- gerðarrætt og ábyrgd í framtíðini. Tað ber ikki til at liva við teimum dupultstóðum, sum Fóroyar eru í og sum koma so greitt fram í frá- greiðingini um Føroyar undir kalda krígnum sigur lógmaður -Vit eru sambart bók- int ein týðandi brikkur í tí kalda krignum millum stórveldini. Er ikki møg- uleiki fyri, at Føroyar framvegis í dag - uttan at vit eru varug við tað - eru ein týðandi partur av tí „kalda kríggi“ sum framvegis er millum stórveldini? - Soleiðis sum skipanin er í dag, so hava vit ikki avgerðarrættin á tí øki- num. Tað eru aðrir, sum hava bæði avgerðarrættin og ábyrgdina. Tí kemur tú í hesa tvistøduna, og sum tað eisini kemur fram í bókini dupultstødur burtur og at taka tað upp í einum tjaki, soleiðis at hetta ikki end- urtekur seg í framtíðini Verða vit ein sjål stødugur statur, fer Fólkaflokkurin tå at fáa okkum limaskap í Nato? - Fólkaflokkurin hevur einki ímóti limaskapi í Nato, tí tá eru tað vit, sum eru limir sum ein partur av hesum verjufelags- skapi. I dag eru vit ikki limir í Nato, men kortini eru vit ein partur av tí. Vit eru við og hava forplikt- ilsi uttan at vita tað Lesið eisini Sosialin á Internetinum www.sosialurin.fo Tel +298 31 95 40 Fax +298 31 75 41 Alt innan prenthute=