leygardagur 15. januar 2005síða 34

34 Nr. 10 - 15. januar 2005 Biðja børn til hermenn Altjóða barnahjálpar- stovnurin UNICEF vil vera við, at tamilsku uppreistrarmenninir í Sri Lanka hava gjørt sær dælt av, at nógv børn mistu foreldrini í flóð- alduni annan jóladag. Ted Chaiban, sum stendur fyri virksemin- um hjá UNICEF í Sri Lanka, sigur, at stovnur- in hevur fingið prógv fyri, at tamilsku upp- reistrarmenninir royna at fáa tey foreldraleysu børnini at virka sum hermenn í bardaganum ímóti stjórnarherinum. Sambært Ted Chaiban veit UNICEF um trý børn, sum eru endað í einari legu hjá uppreist- rarmonnunum, og nú roynir UNICEF at fáa fatur á teimum. Sam- bært stovninum eru tey trý børnini ættað úr ein- ari bygd har eysturi í landinum. Hetta økið varð serliga meint rakt av flóðalduni. Hetta er ikki fyrstu ferð, at teir tamilsku uppreistrarmenninir brúka børn sum her- menn. Tvørturímóti hava nógv tamilsk børn gjørt hertænastu í tí drúgva borgarakrígnum. Vend komin í Størsti bankin í Dan- mark, Danske Bank, sig- ur í einari frágreiðing, at tað eru fleiri tekin til, at vøkstur er aftur komin í danska búskapin. Bankin vísir á, at nógvar fyritøkur søkja eftir fólki, talið á ar- beiðsleysum minkar, og danir brúka pengar sum ongantíð fyrr. Steen Bocian, búskaparfrøð- ingur hjá Danske Bank, sigur við Politiken, at lýsingarnar eftir fólki eru øktar nógv ta sein- astu tíðina, og hann ivast ikki í, at hendan gongdin fer at halda sær. Dansk Jobindex, sum dagliga heldur eygað við, hvussu nógvar fyri- tøkur søkja eftir fólki, sigur við Politiken, at tað seinasta árið er talið á lýsingum eftir fólki vaksið umleið 20 pro- sent. Vilja hava løn fyri deyðsboð Í Noregi vilja prestarnir ikki ganga við deyðs- boðum longur, uttan at teir fáa samýning fyri tað. Blaðið Vårt Land skrivar, at sambært set- anartreytunum skulu norskir prestar bera fólki deyðsboð uttan samsýn- ing, men nú vilja prest- arnir hava løn afturfyri. Í seinastuni hava fleiri prestar sýtt fyri at fara við deyðsboðum, og tað hevur havt við sær, at í teimum førunum hevur løgreglan fingið upp- gávuna. Men har hava tey lítlan hug at yvirtaka hendan partin av presta- starvinum. Á løgreglu- støðini í Haugaland siga tey við Vårt Land, at prestarnir eru betur egnaðir at ganga við deyðaboðum, og har- afturat hevur løgreglan annað at taka sær av. Norska prestafelagið reisti spurningin um løn fyri at ganga við deyðs- boðum fyri trimum árum síðani, og nú hevur kirkjuleiðslan játtað at taka spurningin upp. Partarnir skulu til sam- ráðingarborðið seinni í mánaðinum. Bob Marley til Etiopia Einkjan eftir reggae- stjørnuna Bob Marley ætlar sær at flyta líkið av manninum úr Jamaica til Etiopia. Rita Marley sigur við tíðindastovuna AP, at bæði kirkjan og mynd- ugleikarnir í Etiopia hava játtað henni at flyta líkið av manninum hag- ar. Hon ætlar at jarða hann í einum býi har suðuri í landinum, og gongst eftir ætlan, verður jarðarferðin eina ferð í næsta mánað. Tá hevði reggae-stjørnan fylt 60 ár, og í Etiopia ætla tey at halda dagin við einum átaki, sum hevur fingið heitið "Africa Unite" eftir ein- um av løgunum hjá Bob Marley. Bob Marley, sum varð borin í heim í Jamaica í 1945, doyði 36 ára gamal av krabbameini í Miami í 1981. Hann varð seinni jarðaður í Jamaica, men Rita Mar- ley sigur við AP, at alt lív hansara snúði seg um Afrika, og at hann tí eigur at verða jarðaður har. UTTAN ÚR HEIMI Egyptisku myndug- leikarnir ávara nú um, at ófriðurin í Irak kann enda í ein- um veruligum borg- arakríggi undan valinum 30. januar. IRAK Árni Joensen fartekst@mail.dk Ávaringin kemur frá egypt- iska forsætisráðharranum, Ahmas Nazif. – Hendir einki til tað betra, er vandi fyri, at ófrið- urin endar í einum veru- ligum borgarakríggi, og at landið verður býtt sundur í fleiri partar, og at tað verða tey átrúnaðarligu viður- skiftini, sum seta markið, segði Ahmad Nazif í gjár, eftir at hann hevði verið í Jordan og tosað við Ab- dullah kong. Sambært BBC hevur egyptiska ávaringin uttan iva samband við tilburðin, tá tveir av næstu medar- beiðarunum hjá shiamusl- imska leiðaranum í Irak, Ali al-Sistani, vórðu myrdir í býnum Najaf mikudagin. Irakska løgreglan heldur, at tað vóru sunnimuslimskir uppreistrarmenn, sum skutu teir í einari roynd at elva til ófrið upp undir valið 30. januar. Hóskvøld- ið doyðu sjey shiamuslimar av einari bumbu uttan fyri eina mosku norðan fyri Bagdad. Umleið 60 prosent av fólkinum í Irak eru shia- muslimar, og teir taka undir við at halda val tann 30. januar, tí valið eftir teirra tykki fer at geva teimum valdið í landinum. Hesum er tann sunnimuslimski minnilutin ímóti. Eingin bati Tað er ikki líkt til, at teir víðgongdu palestinsku bólkarnir leggja stórvegis í áheitanina frá nývalda forsetanum, Mahmoud Abbas, sum hevur biðið teir binda frið. Fyrrakvøldið lupu sjálvmorðsbumbumenn á eina ísraelska herstøð við Gaza-geiran, og seks ísraelsmenn og tríggir palestinar lótu lív. Ikki minni enn tríggir palestinskir bólkar søgdu seg hava skipað fyri álopinum Mynd: Reuters Flóðaldan á jólum kann gera, at umleið tvær milliónir fólk í teimum raktu lond- unum enda í fátækra- dømi FLÓÐALDAN Árni Joensen fartekst@mail.dk Ógvusliga flóðaldan annan jóladag fer ikki at fáa stór- vegis ávirkan á búskapin í Suðurasia, tí aldan rakti ikki nakran av teimum stóru býunum og heldur ikki nakað ídnaðarøki. Har- afturímóti er vandi fyri, at tey lágløntu í teimum raktu økjunum verða uppaftur verri fyri, enn tey vóru frammanundan. Tað sigur asiatiski menn- ingarbankin í einari frá- greiðing. Bankin vísir á, at 1,9 milliard fólk í Asia hava minni enn 12 krónur at liva fyri um dagin, og at hetta talið verður uppaftur størri nú. Bankin væntar, at meini enn ein millión indonesar, 600.000 indarar og 250.000 srilankar koma afturat orsakað av flóðalduni. Londini, sum eiga pengar til góðar hjá teimum flóð- alduraktu londunum, hava boðið sær til at frysta skuldina, men higartil hava bara Indonesia, Sri Lanka og Seychellurnar tikið av tilboðnum. Í Sri Lanka verður roknað við, at tað fer at kosta einar 20 milliardir krónur at bøta um skaðan av flóðalduni. Flóðaldan elvir til størri fátækradømi Vænta borgarakríggj í Irak