týsdagur 28. september 1999síða 12

12 Virðingin fer tá tú verður 67 tíðindablaðið - Tey gomlu eiga at fara frá við virðing. Frá einum degi til annan eru tað knappliga onnur fólk, sum skulu gera av, um tú skalt hava nýggjar brillur, hóast tú hevur fult skil, sigur Elin Johannesen, ið er ein av stigtakarunum til pallborðsfundin hósdagin um viðurskifti hjá gomlum í Fóroyum TURIÐ KJØLBRO scomlu í samfelagnum kki hart upp um vant- "ldraíbúðir ella lítla »ensjon. Verða teirra viður- ti vidgjørd alment, tosa fta onnur vegna tey. Við ti yggju verður ein pall- rðstundur, nú Eldradagar- 999 skrånni seinni í vikuni. Og vid bord- pensjonistar. Fyrireik- vóna, at nógvir poli- tikarar sita millum áhoyrar- arnar, men byrjar aðalorða- skiftid um Hvítubók hósdag- in á Føroya Løgtingi, er tað kki hugsandi - Tað er rættiliga óheppið, ti vandin er jú, at eingin hoyrir okkum. Eisini er tað keðiligt, at pallborðsfundur- in er kveistraður fram um setanina av Eldradøgunum, sigur Elin Johannesen, ein av fyrireikarunum til pall- verða á borðsfundin 67 ár og hvat so? Yvirskriftin fyri pallborðs- fundin er: 67 ár og hvat so? Evnini, ið verða vidgjørd, eru pensjónir og fíggjarlig viðurskifti hjá pensjónist- um, klientgerðan, íbúðar- viðurskifti, samstarv mill- um yngri og eldri, og eldri i fjølmidlunum. - Øll hesi evnini snúgva seg meiri og minni um rad- festing. Raðfesting hjá okk- ara politikarum av vidur- skiftum, ið galda tey gomlu í samfelagnum. Hóast tíð- irnar eru bettar munandi fíggjarliga, eru tey gomlu ikki betur fyri í dag. Heldur tvørtur ímóti, tí tað hevur ongantíð verið so dýrt at liva sum nú. Ístaðin fyri at veita pensjónistum eina stórri pensjón, at byggja eldraíbúðir ella at gera á- bøtur, har tær treingja til, verða stórar iløgur gjørdar í tunnlar, ítróttarvallir og annað. Alt hevur skund at fáa igjøgnum. Í mínum hug- aheimi ein skeiv raðfesting. I 1962 varð pleygudeildin á Landssjúkrahúsinum fyr- ibils bygd til eldri fólk og tuberklastød. Skjótt eru 40 ár síðani og hon er fram- vegis í nýtslu, sigur Elin Johannesen. Orsøkin til, at tey gomlu ikki gera meiri vart við støðu sina alment, er ikki bert, at tey eru eitt tigandi ættarlið. - Vit sleppa rætt og slætt ikki upp í part í almenna kjakinum. Tá ið kjaksend- ingar eru í útvarpi og sjón- varpi, verða gomul fólk ikki biðin sum luttakarar. Er evnið fiskivinnu, verða garvaðir eldri sjómenn ikki spurdir eftir. Og ringir eitt eldri fólk inn til Fimmaran, verður viðkomandi biðin um at gera skjótt av. Tað tippir fólk. Yvirhøvur sakna vit, at tey eldru og Palleba verða spurd meiri eftir, at tey sleppa fram at mikro- fonint í ordaskiftissending- um í loftmiðlunum, sigur Elin Johannesen. - Vit gomlu eru ung, sum bara hava livað eitt sindur longri enn tey ungu og tí hava fleiri royndir. Vit hava livað í 30-unum, tá ið tíðir- nar vóru ógvuliga ringar, í 40-unum, tá ið kríggj var, og í 50-unum, tá ið okkara foreldur settu pengar í Sjó- vinnubankan fyri at bjarga honum. Omynduggjørd Sjålv før Elin Johannesen frå vegna aldur i fjør. Sum hon sjálv sigur úr einum å- litisstarvi til at vera viðskift- NR. 183 - 28. SEPTEMBER 1999 Elin Johannesen, stigtakari til pallborðsfund um vidurskifti teirra eldru afólk hjá Almannastovuni. - Tey gomlu eiga at fara frá við virðing. Frá einum degi til annan eru tað knappliga onnur fólk, sum skulu gera av, um tú skalt hava nýggjar brillur, hóast tú hevur fult skil, og hevur verið við til at bygt hetta landið upp. - Virðingin fyri tí einstaka fer so skjótt viðkomandi verður 67 ár. Tað er ógvu- Mynd: Jens Kristian Vang liga ringt at fara frá so knappliga, og ikki minst at fara frá eini rímiligari løn til eina fólkapensjón. Fólka- pensjónin er alt ov lítil og ikki prístalsviðgjørd í fleiri ár. Landið er so dýrt at liva í, at eigur tú ikki eitt oyra á bók, kanst tú ikki loyva tær nakað. Eg tvist ikki eina løtu í, at nógv hava tað ringt fíggjarliga, sigur Elin Jo- hannesen. Torshavnar kommuna gevur ov lætt upp Tað kann ikki verða meiningin, at Tórshavnar kommuna í hvørjum ein- støkum fóri skal ganga ynskjum hjá øllum borgarum á móti, um hvørjum tey vilja búgva saman við. Hvar enda vit, um vit sjálvi skulu ráða yvir, hvørji okkara grannar eru, sigur Foreldrafelagið í Havn í viðmerking til mótmælini frá argjafólki ímóti ætlaða barnagarði Soljóðandi bræv er sent El- int Lindenskov, forkvinnu í sostalu nevnd í Tórshavnar by ráð I Sosialinum tann 22. sept. 1999 var grein vid yvir- skriftinmi: ”Grannar føtur i spenni ímóti ætlanini hjá Tórshavnar kommunu um at gera ein barnagarð til 30 børn í grannalagnum” A Argjum beint yvira fotboltsvøllinum hjá AB liggja eini stór sethús. Hús- ini verða nýtt til ansing av uml. 20 børnum í dagtimu- num. Tvær dagrektar- mammur halda til í ovaru hæddini, meðan spælistovan fyri dagrøktina heldur til í kjallaranum Husini og økid rundan um eru vælegnað til ansing av børnum og innrættað til end- amálið. Góðir parkerings- møguleikar eru inni á øki- num, so eingin bilur við ør- indum á staðnum stendur nakrantid úti á sjålvum vegnum. Tórshavnar komm- una hevur longu góðkent húsini bæði til dagrøkt og til spælistovu. Eigarafelagið í økinum hevur bæði skrivliga og munnliga hvassliga m6t- mælt at fáa ein barnagarð granna, hóast hann longu hevur hildið til har í sum eitt åramål, bara undir ein- um øðrum heiti nevniliga dagrøkt/spælistova. Argumentini ímóti barn- agarðinum hjá eigarafelag- num á Argjum eru: 1. At okið bert er ætlað til sethus, og 2. At tey ikki vilja hava meira ferðslu inn í økid. Felagið fyri foreldur at børnum undir skúlaaldri, eisini kallað Foreldrafelag- ið, fer ikki at lata hetta mót- mælið fara ósvarað aftur við borðinum. Vit undrast stórliga á, at nakar skal hava nakað ímóti, at børn okkara verða ansað í einum væl hóskandi umhvørvi við frískari luft, vekk frá bilosi og larmi, sum annars er fel- ags fyri nógvar ansingar- stovnar í býnum. Tað kann væl vera, at øk- ið bert er ætlað til sethús, men okkum vitandi liggja allir ansingarstovnar í Tórs- havnar kommunu í sethús- aøki, eisini kallað íbúðar- oki og einki er at ivast í, at ansing av børnum til allar tíðir er farin fram í økjum roknað til sethús. Fyrr var illa um ansingarplåssini skulu leggjast saman við íðnaði ella tungíðnaði. Hvat ferðsluni viðvíkir so er vegurin út til sethúsini bæði breiður, góður, og ikki minst almennur. Eisini eru fleiri dómi eru um, at sethús eru umbygd til stovnar, til stóra gleði fyri allarflestu borgarar i komm- ununi. Foreldarfelagið metir, at Tórshavnar kommuna gev- ur ov lætt upp í hesum mál- inum. Tað kann ikki verða meiningin, at Tórshavnar kommuna í hvørjum ein- støkum fóri skal ganga ynskjum hjá øllum borgar- um á móti, um hvørjum tey vilja búgva saman við ella ikki, tí hvar enda vit so, um vit sjálvi skulu ráða yvir hvørji okkara grannar eru. Vit skilja als ikki, at fyri- sitingin í Tórshavnar kommunu letur henda av- bera góða ansingarstovn frá sær, tí tað er í síðsta enda kommunan sjálv, sum ræð- ur yvir hvat virksemi skal vera í økinum, bara treytir- nar i byggjusamtyktini ætl- aðar til íbúðargkið, verða hildnar. Líknandi mál var í Vági fyri nókrum árðum síðani, har grannar mótmæltu, at eini sethús vóru nýtt til vardar íbúðir. Vágs komm- una tók ikki klaguna til eft- irtektar, men nýtti ístaðin sínar heimildir og fólk við serligum tørvi fluttu inn í vardu íbúðinar. Í dag liva oll í sátt og semju. Fyri ikki so langari tíð síðani varð ætlanin at ansa børnum i sjónleikarhúsi- num slept, tí partarnir ikki kundu einast, hóast táver- andi formaður í sosialu nevnd við hesari loysnini heyði lovað okkum uml. 50 ansingarpláss. Hvørjum skulu vit trúgva um syrgi- liga stødan á ansingarøki- num bert verður nytt sum vælagn við taknemmligum lyftum, sum einki hald er í. Tað verður ein vanlukka fyri borgarar og ikki minst fyri børnini, um Tórshavnar kommuna eisini sleppur hesi ætlanini bert tí, at tað ikki hóvar einstøkum eig- arafeløgum, at grannarnir eru okkara børn við somu rættindum, sum tey sjálvi. 7 Umrøddu sethús á Argjum, ið eftir øllum at dóma kortini ikki verður dagstovnur. Líkt er til, at Tórshavnar kommuna gevur skarvin yvir, hvørja ferð hon hevur eitt sindur av mótvindi, og samanlagt við Sjónleikar- húsinum eru 80 møgulig ansingarpláss mist. Spurningar til Elina Lind- enskov ætlað sum svar- grein: i. Skulu borgarar framyvir sjálvir ráða yvir, hvørjir grannarnir eru. 2. Talarbyggisamtykt- in har omanfyrinevndu set- hús standa beinleiðis ímóti barnaansing í økinum. 3. Hava kommunur heimild til at broyta eina av landsstýrinum góðkenda byggjusamtykt. 4. Hvussu eru byggi- samtyktir og býarskipanir tengdar saman, herundir Mynd: Alvur Haraldsen vega- og byggiviðurskifti, tá ið talan er um ferðslu til og frá omanfyrinevnda gkið 5. Hvørjum reglum eru dagrøktin/spælistovan í set- húsinum á Argjum góðkend eftir. 6. Hvatvið verandi set- húsum, sum er gjørd um til stovnar. Skulu hesir niður- leggjast tí teir liggja í íbúð- arøki ella um ein kæra kemur inn. 7. Skulu børn okkara í framtíðini ansast í økjum roknað sum íðnaðaróki til virkir. 8. Hevur Tórshavnar kommuna nakrar ætlanir um at spyrja foreldur á Argjum, hvat tey halda. Vegna Foreldrafelagið Bryndis á Dunga, forkvinna