mikudagur 29. september 1999síða 11

Nr. 184 - 29. september 1999 tíðindablaðið 11 Viðmerking: Klaksvíkar sjúkrahús hevur livbjargað sær uttan nakra verju 2. partur Læknarnir á Klaksvíkar sjúkrahúsi fáa ikki somu sømdir á åvisum økjum, sum læknarnir å Lands- sjúkrahúsinum. Av og á hevur verið havt á munni, eisini av núverandi landsstýrismanni í heilsu- málum, at tey smáu sjúkra- húsini vóru uppihildin av politiskum stýrum, og sum onkur hevur tikið til, >hetta hevur verið ósunt<. Hvussu hetta hevur verið ósunt, og hverja negativa ávirkan hesi stýri hava havt og eina veruliga grundgev- ing fyri, at tey smærru sjúkrahúsini skulu vera løgd niður, hevur ongantíð verið undirbygd við próvtilfari. Ahugavert - ella kanska rættari sagt krøvini - kundu verið, at mótstøðufólkini >hjá smáu sjúkrahúsunum, komu við fakligum og bú- skaparligum grundgeving- um og samstundis greiddu frá, hvat tey hava at seta ístaðin. - Hetta eru minstu krøv frá Føroya fólki at seta. Gerið so væl og komið við prógvunum Fleiri ferðir hevur verið víst Harry er farin. Hann doyði 8. sept. í ár, 78 ára gamal. Tá eg sigi, at hann var virkin til tað síðsta, so er tað meint við, at hann lut- tók í lívinum, so sum tað nú kann verða, tá ein er komin til árs. Meginpartur av føroyingum kendu »Harry í sjúkrakassa- num<. Eg kom at kenna Harry vegna felags áhuga- mál í frítíðini og kom at kenna ein mann, sum var úr Havn, men hetta var hvorki við lítlum ella stór- um >H<. Hann var góður við Havnina, men honum dámdi væl uttanfyri havn- ina og vóru hansara túrar út á bygd ikki so fáir og serliga væl dámdi honum at ferðast til Suðuroyar at vitja. Harry fylgdi væl við í øllum vidurskiftum her á landi og mangan havi eg siti og lurta eftir, tå Harry og Ingvard Jacobsen, sáli, báðir stillisliga og greitt kundu siga frá, nærum øll- um tú spurdi um, tí teir vistu um øll viðurskifti her á landi. Tá eg í fjør skuldi greiða nøkrum útlendingum frá ávísum filatelistiskum við- urskiftum undir krígnum her heima, viðurskifti ið ikki fyrr var skriva um, var tað ein sjálvfylgja, at venda sær til Harry, sum Harry S. å, uttan at nakar vid tølum reint fakliga hevur m6t- prógvað, at Klaksvíkar Sjúkrahús er ein dyggur tåttur í føroyska samfelagn- um og innan føroyska heilsuverkið. - Hinvegin hava bæði sjúklingar og av varðandi víst tørvin á hesum vælvirkandi sjúkrahúsi. Gerið so væl og komið við próvtilfari. Tað vóru embætisfólkini, ið fingu politikarar at sam- tykkja, heldur enn at hava politiskt valt stýri, at seta eitt sjúkrahúsráð, sum als onga heimild hevur. Eitt ráð, ið av góðum grundum ikki kann geva ráð, men tey sita har, soleiðis at embæt- isfólkið - ið fyri stóran part er flutt av Landssjúkrahús- inum inn í Heilsumálastýrið - skal hava frítt spæl og við einum sikti - eftir mini met- ing - nevniliga »at niður- leggja smáu sjúkrahúsini<. Orsøkin til at medisinski yvirlæknin, ið verið hevdi á Klaksvíkar Sjúkrahúsi í 20 ár rýmdi, var, at hann helt ikki til ágangin úr sentralt stýrdu umsitingini. Tað er tí alla æru vert, at lokala = sjúkrahúsleiðslan hevur fingið annan dugna- gjørdist limur í Føroya Fil- atelist Felag longu í 1942 og var virkin til sín doyggjandi dag. So seint sum á Olavsøku í ár, luttók hann á sín hátt, í tiltakið hjá Filatelistfelagnum. Allir høvdu álit á Harry, sum var grannskoðari felagsins og tá nevndin skuldi vísa á ein lim, sum fyrimynd fyri aðrar, so var tað Harry, ið víst var og hevur hann tí havt fjallstav við silvurmerki á í varð- veitslu sum tekin um hetta álit. Hansara áhugi fyri menniskjum, síggja vit aft- ur í hansara áhugavæli í frímerkjasavning hansara. Hann legði sær til rættis eitt savn >Breyð til heim- in<, har frímerkjaútgávur lýsa hendan tørvin og eitt annað savn, sum lýsir søgu og annað innan >Reyða Kross<. Ikki minni virkin hevur Harry verið innan Reyða Kross Føroya. Nær hann gjørdist limur, veit eg ikki, men í tíðina frå 1953 til 1995, í 42 ár var hann skrivari felagsins, eitt virki, sum hini londini nevna »adalskrivara« og komu vit at sita i nevnd saman í 13 år. Eg havi ofta vent aftur til, hvussu nær lagdur Harry var í sínum virki. Tað var eyðkenni, at ligan medisinskan yvir- lækna hóast sterka mót- stóðu frá sentralum mynd- ugleikum. - Eg kundi hugsa mær, at hann hevur fleiri ferðir - eins og aðrir læknar á Klaksvíkar sjúkrahúsi - fingið tilboð um at koma til Havnar. Byggja uppaftur Hóast henda harða og áhaldandi ágang, er bygd uppaftur ein medisinsk deild, og byrjað er fyri fyrstu ferð eitt medisinskt ambulatorium. Meðan medisinsku lækn- arnir á Landssjúkrahúsinum fáa vaktargjald, fær okkara yvirlækni einki vaktargjald - hvat er endamálið! Hesir = grundleggjandi veruleikar og hesin ágangur fara fram ímóti Klaksvíkar sjúkrahúsi ídag, meðan landsstýrismaðurin er í bæði innlendis- og uttan- lendis fjølmiðlum har hon tosar um Føroyar sum ein heims granskingarmiddepil innan heilsu. Nú eg kortini skrivi, las eg seinasta månadag i Poli- tiken um eina kanning, sum félk undir okkara heilsu- málaráðharra hevur verið Johansen hann altíð tók afturíaftur á einum fundi, hvat tað so var semja um, so eingin misskiljing skuldi verða. Fyri hesa stóru og drúgvu tænastu hevði Harry fing- ið Dansk Rode Kors hæ- derstegn. Harry var eldur, men seinasta heyst kundi hann greiða frá ymiskum fyri- sitingarligum innan Reyða Kross og ringdi aftur nakr- við í, har okkara fiskakeyp- arar fáa at vita, at »eta tit fisk, fyllast tit vid kyksilv- uri«. - Hetta skal eg koma nærri inn á seinni, og tað kundi eisini hent, at bæði Fiskimálastýrið, = Vinnu- málastýrið, Vinnuhúsið og okkara fiskivinna gjørdu sínar viðmerkingar til tað. Tað er hugstoytt og ør- kymlandi fyri bædi starvs- fólk og sjúklingar, at okkara sjúkrahús verður soleiðis viðfarið, og at neyðugt er at lívbjarga sær uttan nakra verju. Jógvan við Keldu, løgtingsmadur og borgarstjóri: ar dagar aftaná, fyri at taka afturíaftur, ikki tað, at hann heyði gloymt nakað, men tí at tíðin gekk undan. Vit eru nógv, sum drýpa høvur og við takksemi minnast Harry og ynskja, at tit, sum sita eftir við sorg eftir missin, skjótt tó gleða tykkum um tað, Harry var fyri so nógv. Súni Mitt í - men væl áveg- is móti fullveldi- num Døkku síður ríkisfelags skapsins hava neyvan verið naknari enn undan farnu vikurnar Serliga hugsi eg um lýsingina av støðu Føroya í kalda krígnum, sum her naðarfrágreiðingin gevur okkum, men afturvaknaði samvavsturin millum før- oyska og danska javnað- arflokkin hevur sanniliga givið okkum føroyingum okkurt til hugsunar, nú vit royna at læra av søguni. Hernaðar- frágreiðingin Føroyar í kalda krignum nevnist hon, og svarti permuliturin er vælhósk- andi karmur um eitt inni- hald sum ikki á nakran hátt hevur tænt gerandis- føroyinginum. Frágreiðingin slær fast: at Føroyar høvdu stóran hernaðarstrategiskan týdning í Kalda krígnum at Danmark nýtti (og nýtir) Føroyar og Grøn- land sum Danskt lima- gjald til NATO at Danmark nýtti Før- oyar sum skjól og sam- stundis fyrsta bumbumál í ríkinum at danir dekoreraðu før- oyskar quislingar við glitrandi bringunipsi at P. M. Dam vendi blinda eyga til Nato virk- semi í Føroyum at fólkapensiónin hjá sama P. M. Dam varð blóðpengar fyri at steðga framgongd Tjóðveldis- floksins og frælsisstremb- an landsins at hvort einasta orð sum Tjóðveldisflokkurin hev- ur borið fram um hetta mál hevur víst seg at vera rætt at allir føroyskir flokkar uttan Tjóðveldisflokkurin og Miðflokkurin eiga sín døkka leiklut í rædusøg- uni »Føroyar i Kalda krig- num«. Hesi fáu orð áttu at sagt Foroya fólki nokk um hvussu vit eru viðfarin í hesum góða ríkisfelags- skapi, men ynskir tú meira av slíkum krimitil- fari so er bara at ogna tær hernaðarfrágreiðingina Føroyar í Kalda krign- um« Leiklutur Javn- adarflokkanna Ikki er tað heilt uttan týdning at samanbera støðu Javnaðarfloksins í fimtiárunum tá teir roynd- ust fremstu skutilssveinar Donsku imperialista, við núverandi støðu Javnað- arfloksins undir fullveld- isstríðnum. Myndin av Trojanska hestinum trok- ar seg framat, hesuferð fyri so vítt innantómur, men kortini fullur av Quislingahjørtum. Og stóri spurningurin er um ikki Javnaðarflokk- urin og leiðsla hansara, uttan um vitanina hjá sín- um gerandisveljara hevur framt landasvik móti før- oya fólki seinastu fimti árini. Tað skal veljarin ikki lastast fyri, men at styðja slíkt harkalið nú veruleikin liggur á borð- inum, átti at fingið javn- aðarfólk at hugsa seg bet- ur um. Tí veruleikin er at bí- løgdu orð og viðmerking- ar Ole Stavads á lands- fundinum í Skopun sein- asta vikuskifti, tæna ein- ans einum endamåli Nevniliga at verra um komandi samráðingar- støðu landsstyrisins móti | donsku stjórnini, og um tað ikki líkist landasviki, ella bara minnir um stød- una í fimtiårunum, so hava vit øll lært ov lítið av søguni. Ei undur í at teir eru so kúrrir um hernadarfrå- greiðingina Páll á Reynatúgvu tjóðveldismaður Lesið eisini Sosialin á Internetinum www.Sosialurin.fo