fríggjadagur 8. oktober 1999síða 2

| Jan Moller þótt | Blaðstjóri Eirikur Lindenskov Internet: www.sosialurin.fo Marknaðardeild: Jonhard Hammer Dagbjørt S. Hansen Blaðfólk: Áki Bertholdsen, Turið Kjølbro Dagfinn Olsen John Johannessen Sveinur Tróndarson Eyðun Klakkstein Hegni Mohr Niclas Johannesen Yngd: Jákup Mork Myndamenn: Postadr: Postsmoga 76, > Jens Kristian Vang 110 Tórshavn | Alvur Haraldsen Telefon: 311820 Út ri, uppseting: Telefax. 314720 Sp Sosialurn e-mail: post & sosialurin.fo | Bústaður: Lýsingar: lysing Øsosialurin.fo | Argjavegur 26, Argir Prent: Sosialurin Raðfestingar og eldrapolitikkur Oddagrein Í hesum døgum verður nógv tosad um kor teirra eldru - og er tað serliga eldraárið, sum hevur sett kikaran á eldraokið. At tosa um eldrapolitikk, familjupolitikk og í heila tikið um kor teirra minni mentu verður av nógvum mett sum >tað bleyta okið< - tað, ið vit altíð kunnu tosa um, men sum vit í veruleikanum íkki gera nakað við. Ikki minst er hetta galdandi í hesum døgum, tá samgonguflokkarnir vilja gera alt fyri at skúgva slík mál til viks - til frama fyri fullveldisætlanunum. Tað tykist alt greiðari, at Tjóðveldisflokkurin vil gera alt fyri at bíða við slíkum málum av ótta fyri at styggja Fólkaflokkin, sum á sosiala okinum als ikki dregur somu línu, sum eitt nú Tjóðveldisflokkurin, Javnað- arflokkurin og Miðflokkurin. Tingmaður Miðfloksins mælti í Krosskasti til at raðfesta oðrvísi. Hann tók konkreta domið um nytt løgtingshus, sum hann helt átti at verið lagt til viks, so vit í staðin kundu bygt eitt roktarheim. Jú, fagur tanki - og kanska lætt at siga av einum and- stoðupolitikara - men als ikki eitt skot við síðuna av! Elin Dahl Johannesen víst á tað, ið pápi hennara, Dr. Dahl sáli, plagdi at siga, at útbyggingin av samfelagnum gekk alt ov skjótt - so skjótt, at vit ikki megna at fylgja við. Dvolja vit við hesi orð - og samstundis hava ætlanir landsstýrissins í huga - so kunnu vit íkki annað enn geva honum rætt. Hetta forir okkum so aftur til spurningin um raðfesting: Hvussu skulu vit útbyggja samfelagið? Skulu vit loypa í tað beinan- vegin - ella skulu vit tryggja umstødurnar áðrenn? | sambandi við fullveldisætlanirnar hevur nógv verið tosað um vælferðarsamfelagið - og fleiri hava víst á, at vit mega venja okkum til storri sparsemi. Tað eru eisini tey, ið meina, at vit eiga bert at liva av tí, ið landið kann geva okkum. Minsta kravið er tí, at fólkið veit, hvussu korini verða í framtíðini. Skulu vit venja okkum við smærri kor, so er at siga fólki tað. Er tað møguligt heldur at menna samfel- agið víðari á sjálvbjargnisleið - uttan at taka fulla stigið til loysingina - so eigur tað eisini at verða lagt fyri fólkið. Hava vit tá betur ráð til ellis- og røktarheim, so eigur fólkið eisini at fáa tað valið! Tá kunnu vit tosa um eldrapolitikk og rað- festingar... Sastkalurin Tøkk til fyrrverandi løgmenn Malinovsky, — sovjettiski verjumálaráðharrin hevði ætlanir um at leypa á Vest- urheimin við ATOMV APN- UM fyrst i 60-unum. Imedan mong av okkum sum nú eru i bestu árum spældu sum børn og bert sóu eina Ospiltan heim og bláa himmal — legði Mal- inovsky verjumálaráðharri heilt itøkiligar ætlanir um at leypa á Vesturheimin við atomvåpnum. Tað hendi ikki, møguliga m.a. orsaka av NATO og tí eisini her- stødini hjá hesum felags- skapi á Sornfelli. Møguliga hevur lurtiútgerðin eisini tænt sínum friðarskapani verjuendamáli. Skjøl hava sýnt, at Mal- inovsky verjumálaráðharri hevði heilt itøkiligar ætlanir um atomálop á vesturheim- in. Tað stóð fyri kortum at lesa í stóru donsku ávísini Jyllandsposten. At tað ikki er nevnt í Føroyum, nú hernaðarfrágreiðingin er lis- in í brotum í Utvarpst6li og Sjónvarpi, fær ein at undr- ast. Hví var hendan grein ikki nevn?. Hon fylti eina keila síðu og sást tí greitt. Og var/er sanniliga áhuga- verd í sambandi við júst eitt breitt orðaskifti um Kalda Kríggið. Hví velur føroysk pressa slíkt frá ? Ikki bert peikaðu altoyð- ileggjandi rakettir ímóti okkum eins og øllum Vest- urheiminum. Men ætlanir vóru hjá hesum sovjettisku gavstrikkum at lata hesar rakettir bresta yvir høvdi- num á okkum, ið fiskaðu smáseið, koyrdu kassabil, heintaðu blómur og líkn- andi. Eins og øllum øðrum. Teir ætlaðu at drepa okkum ætlanirnar vóru lagdar. Tað var bert at trýsta á knøttin. NATO vardi okkum- eins og allan frælsa heimin! At tað ikki hendi, kann bert skyldast, at Vesturheimurin var so sterkur militert m.a. orsaka av NATO felags- skapinum, at teir tíbetur ikki fingu nakran fyrimun av at fara í atomkríggj ímóti okk- um. At NATO verjufelags- skapurin hevur gjørt sína skyldu til fulnar er at glaðast um. Somuleiðis er at glaðast um, at vit, tá ið ástóð høvdu stórar føroyskar og danskar politikkarar, ið tóku stórar og rættar avgerðir. Nevni- liga uttan himpr at lata NATO fáa herstøð her á landi eins og í Grønlandi. Eg eri sera errin av hes- um. Somuleiðis eri er errin av, at Føroyar m.a. við hjálp av NATO og Amerikanskari hernadarstød vórðu við í fremstu rød at verja frælsa vesturheimin ímóti komm- unistiska jarnhælinum. Tøkk, Kristian Djurhuus og Petur M. Dam. Vit eru mong, i minnast tykkum við stórari virðing, serliga í hesum máli, har tit jattaðu demokratiska flæls- isfelagsskapinum NATO innivist í Føroyum. Hvør veit — kanska er tad tykkara skyld, at Vesturheimurin ikki liggur fjaldur undir 6- hugnaligum radioaktivum tåmi har sjålvt skorpiónir ikki kunnu liva. NATO vardi okkum ímóti hesum! Kristian Djurhus, fyrrv. løg- mann „sála og Petur Mohr Dam, fyrrv.løgmann, sála . Eg havi bert eitt at siga við tykkum í hesum máli — eins og nógvir aðrir føroy- ingar: Tekk, stóra tøkk. Marjus Dam, Løgtingsmadur Blóð, sveitta og tår - til onga verðins nyttu Hógni Hoydal roynir at fyrigykla fóroyingum, at til ber at náa málinum um eitt fóroyskt flagg á ST hóvuðsborgini, uttan at tað kostar nakað Tá Winston Churcill tók við sum forsætisráðharri segði hann við bretska fólkið: >Ég havi einki at bjóða tykkum uttan blóð, sveitta og tár<. Hesi boð gav hann, tí landið noyddist út í eitt hart stríð ímóti einum óndsinnaðum og harrendum fígginda. Bretska fólkið mátti gjalda dýrt fyri sigurin á nasismuni og Bretland misti stóðu sína sum heimsveldi, tí landið valdið heldur at verja Europa ímóti Hitleri enn at verja sítt egna heims- veldið. I dag tora politikarar tí- verri ikki at geva fólki sín- um eini greið boð. Hevdi Høgni Hoydal havt vitid og dirvid hjå Chur- chill, høvdu boðini ljóðað nakað soleiðis: >Ég havi einki at bjóða tykkum uttan afturgongd, ótryggleika og Sum nakað nýtt, er ætl- anin, um áhugin verður hald í Eydnuni leygar- kvgldini 13. 20. 27. nov. og 4. des. Á skránni verður fyri ti, at hava jólaborð- ” fráflyting. Men tola tit hesar kvalir, so fara vit at fáa egna umbodan í ST og Artiska Ráðnum og sleppa undan á- virkan úr Danmark. Sum nógv onnur hava víst á, so ber ikki til at fáa fullveldi, uttan at tað kost- ar. Vit vita eisini hvat hend- ir, tá kreppur herja. Føroyar mistu ein stóran part av tí útbúna fólkinum undir kreppuni í 1990-unum. Stórsti partur av hesum fólkum koma ongantíð aft- ur til Føroya. I syðru helvt av Suduroynni hevur ar- beidsloysid ført vid sær, at nærum eingi børn verða fødd longur. Veruleikin er, at vit hava ongan figginda at stridast i- móti. Danir hava virt heimastýrislógina og hava ikki lagt seg út í yvirtikin målsøki seinastu 50 árini. matur, sangur og undir- hald, við almennum dansi aftaná. Kostnaður fyri alt kveldið verður kr. 250. Um tit bert ætla at verða við til borðhaldið, verður Eftir er at bóta um viður- skiftini á ikki yvirtiknum økjum, soleiðis at vit fáa fulla kunning um, hvat danskir stovnar gera Før- oyum viðvíkjandi, og so- leiðis at vit fáa stórri heim- ildir á uttanríkispolitiska økinum. Sjålvt bókin við teimum hvítu lygnunum greiðir frá, hvussu Føroyar kunnu fáa meiri ávirkan á uttanríkis- politiska økinum. Vit kunnu til dømis fáa umboðan í ser- stovnum hjá ST - og longu nú er løgmaður við á aðal- fundinum hjá ST og kann har koma øllum heimsins leiðarum á tal. Vit hava tí einki at vinna, men nógv at missa við at stríðast fyri loysingini. Tá Føroya fólk sær kostnaðin av at stríðast fyri einum máli uttan nakað veruligt Jólaborðhald í Eydnuni kostnaðurin kr. 200. Prís- urin til dansin verður kr. 100. Ahugadi kunnu fáa meira at vita á tlf. 214603 Marna og tlf. 422473 Dan- innihald, fara Føroyar aftur i hålvfemsini - og vera ver- andi har vid fråflyting og neyð. Høgni Hoydal, ver ein maður og sig sum er: Tú bjóðar bert blóð, sveitta og tár til onga verðins nyttu! Heðin Mortensen løgtingsmadur vør, har eisini verður møg- uleiki at tekna seg. Um- ráðandi er, at sagt verður frá og tilmeldað í góðari tíð.