leygardagur 9. oktober 1999síða 23

jast fyri. Ongi røktarheim eru tøk, og langir stjvera besta tiltak her á landi, er í dag spard inn ag um framtidina, og eg kann ikki hugsa mær, at ajsum fara at atkvøda fyri loysing, eru fyri tað mesta røktar- sj iklingar. 8 - Tann dagin vit verða sjúk, er igin hjálp at heinta. Og er tað kkað eg rædist, so er tað at rast sjúk. Børnini búgva oll ra staðni, og vit hava eingi varðandi her. Fyrr var tað ein jálvfylgja, at øll hjálptu hvor rum, og at børnini tóku sær av mum gomlu. Gomul fólk i dag va tað í felag, at tey vilja ikki roa til strid. Flyta gomul inn til 2. verða tey ungu noydd at taka Kur serlig atlit, og tað kann ða strævið, sigur Jóhanna annesen. Gomul fólk vilja hava ávirkan vørja hjálp, tey fáa, men ofta Ja tey ikki eftirspurd. Eg eri ) fyri hvønn morgun eg vakni, yri hvønn dag, sum hevur 21ð væl. Ikki fyrr enn tú hevur ð sjúk og illa fyri, veitst tú, su umráðandi tað er at hava i góða heilsu, og í dag leggi tóran dent á ansa væl eftir r sjálvari. At eygu og oyru i taki eg púra natúrliga. Tað rir bara við, tá ið tú eldist. sigur Gott tiltak Hóast Jóhanna hevur tikið seg burtur úr øllum arbeiði, hevur hon framvegis stóran áhuga fyri tí, ið rørist rundan um hana. Fyri sjey árum síðani tók hon stig til at seta á stovn tilhald fyri eldri fólk í Vestmanna. - Meðan Maria Hansen var bygdaráðsforkvinna, royndi hon at útvega okkum eitt tilhald, men gavst so á hendur, tí hon maktaði tað ikki. Eg havi havt nógv at gera við Almannastovuna í síni tíð, og tí helt eg meg vita um ein grunn, haðani vit kundu fáa stuðul til eitt tilhald. Tí beyð eg mær til at fara á Almannastovuna og kanna málið. Hetta gekk væl, vit skuldu seta saman eina ætlan yvir, hvussu nógv Tilhaldið fór at kosta, og so varð gjørt. Almanna- stovan rindar húsaleiguna og fyri, at tvær kvinnur gera ein drekkamunn. Sjálvan drekkamunnin rinda vit sjálvi fyri, og eg taki mær av roknskapinum fyri einki, sigur Jóhanna. Upp ímóti 30 fólk koma saman eina ferð um vikuna í Tilhaldinum, sjálv eru Jóhanna og maðurin við hvørja ferð. spæla kort, kúluspæl, binda, øll práta og hugna sær same an. - Vit gomlu eiga ikki at taka til takkar vid støduna sum hon er. men royna at fåa hana betri. Ti eiga vit at streingja á at fáa røktarheim og búpláss til eldri fólk. Eingin tekur stig til nakað. Fólk, sum eru 50-60 ár í dag, halda seg hava góða tíð til tey gerast gomul, men tað hava tey ikki. Tað eru tey, sum mugu taka stigið og fáa nakað gjøgnumført. Vestmanna kommuna hevur keypt eitt grundøki til sambýli. men so hendir íkki meiri. og tað kemst kanska av, at tað eru yngri fólk. Tad skal tekur sær av málinum burturav 1ð sita í bygdaráðnum vera onkur. sum Mugu gera vart við okkum Seinasta kvoldsetan í sambandi við Eldraárið í Føroyum var í Vestmanna fyri tveimum vikum síðani. og millum luttakararnar vóru bygdaráðsforkvinnan í Vestmanna og landsstýriskvinnan í almanna- og heilsumálum Eg varð rættiliga skuffað av. at eigir menn frá bygdaráðnum høvdu hug at taka lut. Mær hevur dámað væl tiltøkini í sambandi at tað hevur sett eitthvort í gongd í politikarum og embæt-isfólki Eingin eldrapolitikkur er í Føroyum, og tað verður eitt framstig, um ein slíkur spyrst burturúr. Sjålv vænti eg ikki okkum báðum nakað meir Eg kundi hugsað mær. at kommunan veitti eldri fólki við sukursjúku eitt tilskot, so tey hava ráð at fara til fotarøkt. Hetta snýr seg ikki um nógvar pengar, men hevur stóran týdning fyri tey gomlu. Eg havi áður heitt á kommununa um at fáa tilskot til hetta endamálið, men tað eydnaðist ikki. Eg fari tó at royna enn eina ferð Gera vit gomlu ikki vart við okkara tørv, hendir einki. Og tað er ikki so logið, tí tey yngru kunnu ikki vita, hvat vit ynskja. Gomul fólk rópa ikki upp um, hvat tey hava brúk fyri. Vit hava livað í teimum tíðum, tá ið alt var so fátæksligt. Tað er hugsandi. at tey ungu í dag, fara at rópa harðari, tá ið tey gerast gomul. við eldraårid, og eg vóni. Gomul fíggjarliga illa sperd Skulu gomul fólk í dag hava møguleikan at varðveita egnan bústað, tå ið tey verða einsamøll, má fólkapensjónin hækkast munandi. - Pensjónin, soleiðis sum hon er í dag, er alt ov lítil, til at vit kunnu klára okkum, verða vit einsamøll. Og tað nyttar lítið at hækka ymsar vidbøtir í pensjón- - Sum gomul lærir tú at laga teg so hvert tú eldist og viknar. Tað er gott at eiga eina tíð, har tú kanst gera tað, sum tú ikki hevði tíð til í tínum virkna lívi, at koma út til eldraarbeiði, pensjónistafelgg, eldratilhald og annað. Ikki at gloyma ommu- og langommubernini. Tað er altíð nóg mikið at takast við og gleðast um, og við tí leggja vit okkum øll og Føroya land i Harrans hendur, sigur Jóhanna Johannesen. Mynd: Jens Kristian Vang Nú er útbúgving til heimahjálp komin á tingborð og stórt stríð sjálvsagt um tað, tí spurmingurin er, hvar skúlin skal vera. Í mínum hugaheimi eigur hann at vera í Havn. har samstarv kann vera við Sjúkra- systraskúlan og røktarheimini. Verður ikki skjótt borið at, fer eingin at hætta sær undir at taka á á seg ábyrgdar- fulla arbeiðið. sum tað er at vera heimahjálp. im, soleingi grundupphæddin ikki verður hækkað. Vit eru nógv. sum bert fáa grundupphæddina. Maður min lær minstu krigspensjón MIKIð, at vit hava lítið meiri "fur, um vit bert fingu vanli folkapensjonina Tad hevdi ver fólk kundu havt leikan at flutt í minni eldraíbúðir 30 eru tey altíð nær fólki. skapar tryggleika og ið gott o um eldri møgu tað trivna miligt, at pensjonin er so låg. Øll hava fingið meiri í løn, ikki minst politikararnir, meðan fólka pensjónin er undir alt lágmark Teir kunnu saktans rópa upp um loysing, tí teir hava onga neyð Vit gomlu tola ikki at fáa tað Verri. og stórur vandi fyri tí, um loysingin verður veruleiki Tað er skam tað er Døpur framtíð Hóast Jóhanna roynir at hava eina vón um dagin í morein. heldur tað kann ikki tigast burtur. í fólki eldra hon. at at ein vissur ótti er framtíðina. folkinum Síðani seinasta løgtingsval, um serliga tí hava oll kappast um meiri løn men tey gomlu hava enn einki fingið. Blokkurin hevur gjørt. at pensjónin ikki er hóast allir prísir eru farnir upp Sostatt er minni í part hjá okkum pristalsvidgjørd, omiu 1 dag Tað órógvar nó hvu nogv po tikarar to intro hjå Fø 1 } COðU SLØFVU ) GQ eftiri, I H er | ð ) R minni mentu, som k erða spard burtur. Og tex veik Orka Ikki at mótmæla. Hóast vit eldri hava fylgt VIð í Kjákinun um Hvítubók. er ringt at skilja Vit fáa betri kor her á landi. tá ið Vit hava fingið fullveldi. Landið má útbyggjast nógv meiri. Tað nyttar ikki at løgtingid játtar at seta ymiskt i SOngd. uttan at hugsa um pening og hvadani hann skal koma. Sum stødan er 1 Vera tað samfela dag gnum ir Johanna í viðtali at atkv IKKI tey sjúk 8) u £ gomui ða I y I