týsdagur 12. oktober 1999síða 8

8 tíðindablaðið Oddafólk i Texaco- samtaki a vitjan Góðar vónir um olju á føroyska land- grunninum - útthýsa ikki møguleika fyri at lata annað oljufelag uppí bólk- In JAN MÚLLER Í vi boð fyri eitt ge stóru oljusan í} s u | c el OA Texac bolk si z H ou i | Og í Mu R ; } % | På } hk: eik ekið. Síðan kið Ii m låss € ga NOEV oljult bygningin å Debesartrød at hitta umboð fyri føroyskar oljumyndugleikar Millum folkini, ið fara it stokka inn á golvid í Olju e Hann var vertur fyrr málaráðharranum og umleið 50 føroyingum á fornaldarborgini Drum Castle á skotska hålandi num, tå oljumessa varð hildin í Aberdeen herfyri hitti hann á oljuráðstevnuni í Aberdeen. William Maloney, sum fyri fyrstu ferð vitjar í For- oyum, sigur, at tey trý fel- Sostalurin samtakinum eru rættiliga bjartskygd. tá tað ræður um møguleikarnar at finna olju við Føroyar. Nú tað nærkast eini útbjóðing øgini í vil hann tó ikki fara út í smálutir við nøkrum, ti tal an verður jú um eina kapp- ing um tey bestu økini Hann er annars sera fegin um, at føroyingar hava lagt eina meira neyva tidarætlan fyri fyrstu útbjóðing. "This is good news" - hetta eru góð tíðindi - sigur hann og dylur ikki fyri. at tey try oljufeløgini í samtakinum ætla at vera við í útbjóð- ingini. Men sjálvandi veldst tað eisini um treytirnar Nú markið er komið uppá pláss heldur Maloney fyri, Nr. 193 - 12. oktober 1999 at tað skal vera áhugavert at fara undir víðari kanning- ar og til endans boring á landgrunninum. Ein orsøkin til at hann er rættiliga bjart- skygdur er tann, at Hvita okið, sum nu lutvist er før oyskt, er oljuøki. Tad er prógvað, at olja finst í hes um stora økinum. Her sipar hann til oljufundini, sum longu eru gjørda å bretskum oki. Jarðfroðiligu løgini, sum goyma olju í sær har, ganga víðari inn á føroyskt oki tað vit vita um. Pláss fyri felag aftrat Nú tað henda so stórar broytingar í oljuheiminum og hetta eisini sæst aftur í teimum ymsu bólkunum við Føroyar spurdu vit Wil- liam Maloney, um tað er plåss fyri oljufelag aftrat i teirra bólki! -Tað er ein møguleiki, men hetta er ikki neyðugt. Eg haldi tey trý feløgini, sum longu eru í bólkinum, útgera ein sterkan bólk. Vit fara seriøst at meta um ein annan partnara, sum hevur nakað at lata bólkinum, men hetta er tó ikki avgerandi neyðugt. I dag arbeiðir Texaco saman við nógvum øðrum felogum kring heimin. Eitt teirra er danska Mærsk Olie og Gas. Texaco og Mærsk hava sera tætt samarbeiði í danska partinum av Norð- sjónum. Umboð fyri tey try feløgini Teaco, Cono og Murphey her vertir fyri oljumáaráðahrranum og 50 ødrum fóroyingum á Drum Castle í Skotlandi Um eitt slíkt samstarv ikki kundi verið ført víðari til Føroyaøkid eisini vil Ma- loney kortini íkki siga nakað um. Leitingarstjórin í Texaco vísir kortini ikki aftur, at samstarv við Mærsk Olie og Gas i Føroy- um er ein møguleiki, men hann leggur tó dent á, at ongar samráðingar hava verið um nakað slíkt sam- starv í Føroyum. Eingin ivi er um, at tað eru feløg, sum vilja sleppa upp í tey meira etableraðu samtøkini sum eitt nú tað við Texaco, Conoco og Murphey. I dag eru nevni- liga fleiri feløg, sum leita sær eftir partnarum á For oyaøkinum. Eitt teirra er Mærsk. Onnur feløg, sum ikki eru við í stórum sam- tókum, eru t.d. tað italska Agip og tað bretska British Gas. Og síðani koma tey feløgini, ið hava verið part- ur av samtøkum, ið meira ella minni eru farin í upp- loysn. Eitt av hesum er sam- takið har Statoil er í. Fíggjarmálastýrið vísir aftur atfinningum: Ikki stór hol í kolvetnisskattalóg Fíggjarmálastýrið sigur í viðmerking til samrødu, sum Sosialurin hevur havt við Jóhannus Egholm Hansen, advokat, at tað er beinleiðis skeivt at siga, at "stør hol eru í kolvetnisskattalógini'. Viðvíkjandi kolvetnisskatting eru ymisk við- urskifti, har endalig stóða ikki er tikin, men víst verður á oll hesi viðurskifti í viðmerkingunum til kolvetnisskattalóg- int Vidmerking ur Figgjar- målastyrinum til grein i Sosialinum 6. oktober 1999 Sosialurin skrivaði 6. ok tober 1999 við stórari yvir erkingar frá Jóhannus Egholm Hansen, advokati. Grundgevingarnar fyri hví stór hol skuldu verið í kolvetnisskattalógini vóru 1. Kolvetnisskattalógin við- ger ikki skattligu avleiðing- arnar av avtøkukostnadi (abandonment costs) 2. Kolvetnisskattafyrisiting arlóg vantar 3. Avgerð er ikki tíkin um møguligan serskatt + Rætt er at onki stendur i kolvetnisskattalógini um skattligu avleiðingarnar av vtøkukostnadi. Hetta er tó kki tí at ikki hevur verið gjølla hugsað um hetta, men tí at hetta verður mett at liggja so langt úti í fram- tíðini, at hetta hevur ikki týdning nú. Sagt verður í viðmerkingunum til kol- vetnisskattalógina Í lógaruppskotinum verður ikki tíkin stóða til skattligu viðgerðina í sam bandi við, at hildið verður uppat við skattskyldugum virksemi. Í tí sambandi kann m.a. verða talan um stórar útreiðslur til at beina burtur framleiðsluútbúnað, sum kann hava við sær, at skattgjaldarin í sínum sein- asta ári við skattaskyldu kemur at sita eftir við stór- um útreiðslum uttan at hava samsvarandi stórar inntøk- ur. Samstundis kann skatt- gjaldarin hava goldið stóran skatt árini frammunundan, at hildið verður uppat. Ein loysn kundi verið, at tað í slíkum ført verður loyvt at regulera sjålvuppgåvuna í til dømis 4 ár fyri árið, tå hildið verður uppat, soleiðis at møguleiki verður at aft urføra avtøkukostnadin (carry back) Væntandi leikar ikki å at halda uppat vid kolvetnis- virksemi tey fyrstu årini, ti verður ikki bráðneyðugt beinanvegin at nøkta tørvin á reglum hesum viðvíkj- andi. Viðurskiftini eiga kortini at fáast í rættlag í góðari tíð, áðrenn avtøka kann gerast veruleiki, og annars hava oljufeløgini sjålvandi ein åhuga i at kenna reglurnar skjótast til ber. Arbeitt verður tí longu nú við at meta um ymsar møguleikar.“ Leggjast skal til merkis, at avtøkukostnadir hava ikki ein gang tydning tá tað fyrsta feltid verdur avtikid, men hesin spurningur fær ikki tydning fyrr enn før- oysk oljuframleidsla sum heild fer at verða avtikin. Hetta tí, at um gingið verður út frá, at hvort felag eigur ella eigur í fleiri framleið- andi feltum, so kunnu av- tókukostnaðirnir jú dragast frá verandi inntøku. Trupul- leikin kemur ikki til sjóndar fyrr enn ongar verandi inn- tókur eru at draga avtøku- kostnaðin frá í. Um ein olju- vinna kemur at vera í Før- oyum, so kann lættliga roknast vid, at hon fer at vara i hvussu so er eini 30 år. Sagt verður í greinini í Sosialinum 6. oktober, at oljufeløg vilja krevja, at hesin spurningur verður av- greiddur, áðrenn tey vilja seta stórar verkætlanir í gongd. Um nútíðarvirðið av slíkum avtøkukostnadi verður roknað, so er víst, at hesir kostnaðir hava lítla og onga ávirkan á burðardygg- leikan hjá einari verkætlan. Tí kann ikki sigast at hetta hevur ávirkan á atferðina hjá einum rationellum olju- felagi. Viðmerkjast kann at fleiri onnur lond nær við hjá okk- um hava havt eina olju- vinnu rættiliga nógv ár ikki hava nakrar reglur fyri skattligari viðgerð av av- tøkukostnadi Ad. 2. Hetta at ein kolvetnisskatta- fyrisitingarlóg vantar, kann ikki sigast at vera eitt hol í kolvetnisskattalógini, m.a. ti víst varð á tørvin á slikari lóg í sjálvum viðmerking unum til kolvetnisskattalóg. Harafturat skal sigast at fyrireikingarnar at gera hesa fyrisitingarlóg eru nærum lidnar, og at eitt uppskot verður skjótt lagt fyri ting. Ad. 3 Møguleikin fyri serskatti verður eisini nevndur í við- merkingunum til kolvetnis- skattalógina. Sagt verður at ein avgerð viðvíkjandi ser- skatti verður tikin, áðrenn fyrsta útbjóðingarumfar let- ur upp. Hetta verður sam- bært oljumálaráðharranum fyrst í 2000. Sagt verður eisini: I aðru syftu skal ein kol- vetnisskattalóg verða við til at áseta alt skattastigið fyri sjálvt virksemið í sambandi við at framleiða og selja kolvetni. Endaliga skatta- sugið má kortini ásetast við stødi í nógvum øðrum við- urskiftum, sum íkki eru endaliga greidd enn. Tí má verða gjørt greitt, at við lógaruppskotinum er stóða ikki endaliga tikin til, á hvørjum stigi heildarskatt- ingin skal vera.“ Sum sagt í viðmerking- unum, so má endaliga av- gerðin viðv. serskatti takast í samsvari við allar hinar loyvistreytirnar til fyrsta út- bjóðingarumfar. Fíggjar- málastýrið arbeiðir saman við Oljumálastýrinum við spurninginum um serskatt, og kann våtta, at endalig avgerð verður tikin, áðrenn fyrsta útbjóðingarumfar let- ur upp. Við hesum grundgeving- um metir Fíggjarmálastýrið at tað er beinleiðis skeivt at siga at "stor hol eru í kol- vetnisskattalógini“. Viðvíkj- andi kolvetnisskatting eru ymisk viðurskifti har enda- lig stóða ikki er tíkin, men sum omanfyri nevnt, verður víst á oll hesi viðurskifti í viðmerkingunum til kol- vetnisskattalógini. Fíggjarmálastýrið