hósdagur 14. oktober 1999síða 14

14 SAFIVaC oo laot fil og lag KÆTTIS Magnus Gunnarsson RF Petur William Háberg (1914-1984 Petur W. varð fødur Havn tann 3 eust í 1914. Hann ks upp í H eekk SAÍ - SAL Í K gø Q « «? hk | k N s ne 4 £ ) - Q | = ) fø YNN N elag Je Í rt ða hjá lens iv Reyni í P/F Tór Petur Háberg var skriv- andi maður og skald. Við sínum holla kunnleika i føroyskum máli, saman við einum leikandi løttum penni, var hann ein dygg- ur stuðul í brødrasam- komuni. Fleiri av teimum sálmum og sangum hann hevur yrkt, eru sannir dýr- gripir. og saman við týð- ingum hansara úr ðrum málum av varandi virði. Tað er ikki lítið av skrivligum tilfari, ið ligg- ur eftir hann. Umframt tað, ið Norrøna Forlagið stóð fyrr, er eitt nú ”JOl- astjørnan”, "Liv og læra". “Bíblian í høvuds- Standard Eftir seinna heimsbardaga var stórur eftirspurningur eftir bilum í Bretlandi, tá verksmiðjurnar vendu aft ur til bilaframleiðslu eftir at hava framleitt hernaðar- akfør og flogfør undir krignum Bretska arbeiðarastjórn- in heyði áhuga í bilafram- leiðslu til útflutnings. Bret- ar høvdu tørv á útlendsk- um gjaldoyra at afturgjalda ta stóru uttanlandsskuldina. Politikkurin hjá stjórnini var at eggja ollum bilverk- smiðjum í Bretlandi til at gera í minsta lagi eitt bil- modell, sum var vælegnað til útflutnings. Svand hjå Standard verksmiðjuni í Coventry var Standard Vanguard, uppkalladur eftir einum bretskum slagskipið. Á tíð- indafundi í julí 1947. árið fyri at bilurin kom á marknaðin, John Black. stjóri í fyritókuni, at Vanguard verður fram- leiddur í Bretlandi — men t segði teknaður til allan heimin Háberg heitum" ”Søgur um sangir”, onnur útgáva. P F Dagblaðið gav í 1981 út bókina ”Hugbirting ar”, ið var ein greinarød hjá Peturi Håberg í Dag bók av stórum siØsøgu ) virði. sum honun tt M.A Aislon fyri. Hann var vid í utgåvuni av tøroysku Bibliuni Nu um dagarnar komu bøkurnar Land lyftisins og vit". ið eru ) hann helt i 1968. og “Hugsa um framtíð tína“, ið hann fyrr hevði umsett og nú bleiv endurprentað. Undir krígnum fekk hann hugskotið til barn- ahjálpargrunnin og stovnaði hann saman við Kissa, Ludvík Breck- mann og øðrum. Hetta var eitt av hansara hjart- amálum. Hann var í fleiri nevndum í Havn, so sum likningarnevndini, gøtu- navnanevndini. Seinnu árini arbeiddi hann sum reiðari á fiskivinnufyri- tøkuni Hvalnes. Petur Håberg andadist 25 okt- ober 1984, 70 åra gamal Vanguard Motorurin, ið heyði 4 cyl. og 2088 ccm, varð fram- leiddur av Standard og bletv eisini brúktur til Ferguson traktorar eins og til flein Triumph modell At Vanguard liktist am- erikanskum bilum var ikki so løgid, ti teknarnir hjá Standard verksmiðjuni i Coventry vórðu sendir til London at sneyta og taka myndir av amerikansku bilunum uttan fyri amer- ikansku sendistovurnar, og har heryvirmenninir hildu til. Úrslitið varð ein rúm- ligur bilur, ið var góður at koyra langar túrar við á góðum vegi. Seinni komu station- vognar, vørubilar og pick- up útgávur av Vanguard. Standard høvdu verk- smiðjur í Belgia, Sveits, Australia og India, har teir framleiddu Vanguard bil- arnar. Seinasti Standard Vang- uard var framleiddur í 1963. Jacobsens 1949 "Ísrael tyrrlestrar Í tíðindablaðið út at koyra Nr. 195 - 14. OKTOBER 1999 Standard skuldi Flestu bilar fáast í standard ella luks- us útgávum. Frá síðst í 40-árunum og nakað inn í 60- árini var Standard eitt kent bilmerki her í landinum. Hesir bilar fingu heilt einfalt navnið Standard, tí teir skuldu áseta stand- ardin fyri góðari bilaframleiðslu Standard verksmiðjan varð stovnað í 1903 av Reginald Maudsley í Coventry í Onglandi. Endamál hansara var at gera bilar, ið vóru settir saman av lutum, sum vórðu royndir, kannaðir og góðkendir sum álítandi. Bilarnir fingu heilt einfalt navnið Standard, tí teir skuldu áseta standardin fyri góðari bilaframleiðslu. Reginald Maudsley kom í fíggjarligar trupulleikar í 1907, og ein bilhandlari i London yvirtók fyritøkuna. I 1912 kundi hann keypa fyritøkuna aftur vid hjålp frå góðum vinum. Tey næstu 20 árini vaks fyritøk- an støðugt og flutti í stórri hóli á einari verksmiðju í Canley í útkantinum av Co- ventry, sum hevði gjørt flogfør undir fyrra heims- bardaga. I 1928 varð Standard fyr- Standard Vangiu VU frí Rila UN frá Bilasøluni N ut 19 itókan vvirtiki } Black. ið Var Ver W jam Hillmani fyri bilverksmiðjuna H mann Motor Comp Tá stovnarin av Standard fyritókuni, Reginald Maud sley, doyr í 1934 bleiv John Black stjóri í Standard fyri tøkuni. Undir hansara leiðslu vaks framleiðslan frá 5.000 til 50.000 bilar áðrenn seinni heimsbardagi brast á Hóast Standard ikki fram leiddi sportvognar, høvdu teir samstarv við tvær stórar verksmiðjur. sum fram- leiddu sportvognar. SS Jag uar og Morgan Undir krígnum bleiv lagt um til framleiðslu av hern aðarakforum og øðrum hernaðarligan útbúnað John Black fekk ein riddar akross fyri sín lut undir krígnum Aðrenn krig 3.000 krónur hevði Sir John P. Black hann nú kundi kall seg, gjørt ætlanir fyri fram tíðina. Hann vendi sær til William Lyon hjá SS Jaguar og skjeyt upp fyri honum, at teir gjørdu eina sam- starvsavtalu um framleiðslu av sportvognum John Black var góður handilsmaður, men var ringur at samstarva við. William Lyon var nóg vit- ugur og realistiskur til at síggja, at teir høvdu lítlar møguleikar at samarbeiða. John Black bar seg at å sin eyðkenda hátt og gjørdi av, at hann vildi kappast bein- leiðis við Jaguar bilarnar hjá William Lyon. 1 Standard keypir Triumph John Black så, at hann kundi ikki brúka Standard brlarnar at kappast vid, og áseta standardin Havn. Bilurin varð keyptur Myndaeigari: Poul Gaard Hansen ásannaði, at hann mátti út vega eitt annað "fínt" bil- merki til ein góðan prís Hann keypir Triumph fyri tøkuna, sum eisini var í Coventry. Triumph hevði verið í figgjarligum trupulleikum áðrenn kríggið, og ein verk frødingafyritøka hevdi keypt fyritøkuna i 1939, og i 1940 var hon næstan heilt oydiløgd av tyskarum. Eigarnir høvdu ongan å huga í at framleiða Triumph bilar, og 24. november í 1944 seldu teir fyritøkuna til Standard verksmiðjuna Sum úrslit av góðu hand ilsevnunum hjá John Black. kundi Standard nú hava Tri umph sum eitt meira fint og sportligt bilmerki til biligan pris at kappast við Jaguar Søgan um Triumph Fyritøkan gjørdist offur fyri figgjarligum inntrivum frá bretsku stjórnini í 1961, ið hóvdu við sær ein nógv skerdan eftirspurning av nýggjum bilum Triumph var ein gomul ensk fyritøka, ið var stovnað í 1890 av tveimum týskum tilflytarum, Siegfried Bett- mann og Mauritz Schulte. Teir valdu navnið Triumph, ið merkir sigur ella at sigra, og tað var eitt navn, sum var lætt at skilja á øllum málum í Europa. Triumph byrjaði við at framleiða súkklur, og seinni motorsúkklur. Tann fyrsta Triumph motorsúkklan var framleidd í 1902. Við endan á fyrra heimsbardaga yvir- tók Triumph eina stóra verksmiðju í miðbýnum í Covenrtry og bleiv ein av størstu bretsku mot orsúkkl- uframleiðarum. Ein verksmiðja í Clay Lane varð keypt til bila- framleiðslu. Fyrsti Triumph bilurin var framleiddur 1923, og fyrsti hópfram leiddi bilurin kom á markn- aðin í 1927, tað var ein Tri umph Super Seven, ið var ein bíligur og vælútstýrdur bilur til beinleiðis kapping við Austin Seven. I 1933 kom sportvogn urin Triumph Dolomit Ro adster. Miðskeiðis í 30-árunum kemur Triumph í fíggjarlig- ar trupulleikar, og í 1939 varð bilverksmiðjan seld til ta verkfrødingafelagid, sum i 1944 seldi Triumph til Standard fyritøkuna. Navnid Standard bleiv strikad i 1963 John Black hevdi samar- eiði við Harry Ferguson, traktor framleidaran, og Standard fór undir fram- eiðslu av Ferguson traktor- um í 1946. Í fleiri ár var henda fram- eiðsla tann, ið gav mest av sær. Eftir kríggið byrjaði ramleiðslan av bilum aftur við somu modellum, sum áðrenn, Standard Flying Eight, Twelve og Fourteen, til Standard Vanguard kom á marknaðin í 1948. John Black var sera ráða- ríkur við mátanum, hann rak Standard-Triumph fyri- tøkuna, og á einum fundi í januar 1954 var hann tvung- in til at taka seg aftur. — Almenna søgan var, at hann hevði heilsutrupulleik- ar eftir ein bilsamanstoyt. Eftir hann tók Alick Dick leiðsluna í fyritøkuni tey næstu 7 árini til 1961, tá kenda buss og lastbilaverk- smiðjan Leyland, yvirtók fyritøkuna. Sjålvt um sølan av bilum var hampuliga góð, var figgjarstødan hjá Standard- Triumph minni góð Fyritøkan gjørdist offur fyri figgjarligum inntrivum frá bretsku stjórnini i 1961, ið høvdu við sær ein nógv skerdan eftirspurning av nýggjum bilum. Navnið Standard varð strikad í 1963. og Triumph livdi víðari sum ein partur av British Leyland til 1984, tå teir framleiddu seinasta bilin við Triumph búmerki- num.