fríggjadagur 15. oktober 1999síða 8

100 tíðindablaðið Nr. 196 - 15. OKTOBER 1999 Savnsmynd Dagrøkt líka dyr sum vøggustova Eftir broytingina í kunngerð um gjaldsreglar fyri dagrøkt, er líka dýrt at hava tt Cl } i IE ássið SKUIÍG ekkast. Hækkingin er 3 1 30 & fyri børn yngri enn I kunnger« D nr. 6 frå 25 lir ) 995 um gjaldsreglur stendur, at gjaldið skal Vera tað sama fyri oll børn í eini dagrøktarskipan. Við øðrum itt barn yngri enn 3 år í dagrøkt sum í vóggustovu orðum heyði kommunan, tá ið gav foreldrum at dagrøkt arbørnunum hesi boð, ikki heimild til at áseta ymiskar prísir fyri børnini í dagrøkt- in Í bløðunum í summar hevur kommunan grundgiv ið fyri. hví tey hava valt at áseta ymiskan prís. Víst varð á. at kommunan var kærd hesum viðvíkjandi, men tað var ikki nakar trup ulleiki, tí at hon skuldi fáa allar formalitetir uppá pláss áðrenn 1. okt. Umsókn var send Landsstýrinum um hetta, soleiðis at nýtt pro- sentbýti kundi ásetast. Við afturvirkandi kraft Fyrst í hesum mánaðinum, tann 7. okt. 1999, varð nýggj kunngerð frá lands- stýrinum um gjaldsreglur- nar lýst í Kunngerðarblað- num. Nýggja kunngerðin, sum ásetur, at gjaldið kann vera ymiskt og leggjast eftir veruliga útreiðslustøðinum, hevur gildi frá 1. okt. 1999 Okkum er gjørt kunnugt, at tað stríðir ímóti vanligari rættarvenju, at henda kunn verð er broytt við afturvirk andi kraft. Sambært Juridisk Grundbog, Loven 2 er ikki loyvt at broyta eina kunn gerð uttan at talan er um onnur, meiri álvarsom við urskifti. Í lógbókini stendur soleiðis: „For så vidt angår bebyrdende love bør dette naturligvis kun ske, hvis det er bydende nødvendigt, f. eks. for at undgå en omga- else af loven í .overgangs- tiden” som ikke kan tolor- eres”. Tiskil kundi henda mann- agongd verðið nytt, um tal- an var eitt nú um at hækka avgjøld á bensini, olju. ella líknandi, men ikki í sam- bandi við gjaldi av dagrøkt- arplássum. Eisini í barnaforsorgar- lógini stendur, at landsstýr- iskvinnan kann ikki broyta kunngerðina um gjalds- treytir við afturvirkandi kraft. Vit hava roynt at fing- ið viðmerking frá landsstýr- iskvinnuni um hesi viður skifti, men tað hevur ikki eydnast Eingin munur Nú gjaldið til dagrøktina í Tórshavnar kommunu er farið upp. er nærum eingin munur á prísinum fyri eitt dagrøktarplåss og eitt vøgg- ustovuplássu. Eitt vøggu- stovupláss á stovninum Stellu Maris kostar í dag 2100 kr. Tá fáa børnini ym- iskar ágóðar, so sum mat, grønmeti, frukt og blæur. Hesar ágóðar mugu foreldur at dagrøktarbørnum sjálv rinda fyri. Sambært broyt- ingini i kunngerðini kostar eitt dagrøktarplåss fyri børn yngri enn 3 ár 1573 krónur, men taka við ágóðan við, sum foreldur sjálv rinda fyri, kostar plássið umleið 2028 kr Nidurstødan er tiskil, at dagrøktin fyri børn yngri enn 3 ár, sum upprunaliga skuldi verða eitt bíligari til boð enn eitt stovnspláss í dag, er líka dýr sum ettt vøggustovuplåss Broytingin varð gjørd í samráð við Kommunala starvs- og tænastumannafel agið. Skipanin er vorðin betri fyri báðar partar. Dag- røktarmammurnar skuldu fáa betri arbeidsvidurskifti og betri løn. Tær kunnu nú bert hava 4 børn undir try år, men fáa løn fyri 5. og tað gagnar bæði dagrøktar- mammuni og børnunum. Hinvegin skilji eg væl, at fólk gerast Onøgd við, at dagrøktarplåss kostar lika négv sum eitt vøggustovu- pláss, tí aðrar fortreytir eru galdandi har, sígur Elin Lindenskov, forkvinna í sosialu nevnd í Tórshavnar býráð. Hóast kunngerðin loyvir kommununi at seta prísin á dagrøktini upp eina ferð aft- urat um tað skuldi verið. sigur forkvinnan, at tað kemur ikki uppá tal sum et Spastikarar bíða eftir svari Spastikarafelagið hevur fingið tilboð frá svenskum viðgerðarstovni um samstarv, ið føroyskir læknar viðmæla. Men fyrr enn landsstýriskvinnan í almanna- og heilsumálum hevur tikið stóðu til tilboðið, hendir einki TuriÐKJOLBRO Í vár varð ljóskastarin settur á vantandi venjingar- og vidgerdarmøguleikarnar hjá spastiskum i Føroyum. Lill emor Jernquist, ið er leiðari einum ver earmiddepl Sk I ettt øcungt s ið lepil í eleikar kann i 2. Sambandi VOru TUIK v føroyska heils rkinum. Burtur úr vitjan spurdist tað, at landsstýr almanna- og beiðsbólk sum skuldi kanna møguleikarnar fyr at tisk kunnu fáa venjing | eu áðrenn hesi nina heyði Spastikarafel eið fir samstarv ð ell venjing iØdepil, s ir Move Walk ) i f Hetta merkir, at i fyrsta um- fari kunnu spaskiskir føroy- ingar og fakfólk fara til Svoríkis eina ferð um árið. og sviar koma henda vegin eina ferð um árið, til før- oysku fakfólkini eru nóg væl skikkað til sjálv at taka sær av teim spastisku Læknar å Landssjukra húsinum og læknastjóri hava mælt til at taka av til boðnum úr Svøriki, sigur Jóhanna Johannesen. næst forkvinna í Spastikarafelag num Størri gagn Í okkara grannalondum eru aðrir møguleikar fyri venj- ing hjá spastiskum, eitt nú á deplinum Craighalbert Centre í Skotlandi, ið Lille mor Jernquist rekur. Grund- gevingin hjå Spastikarafel agnum fyri at velja svenska venjingardepilin Move and Walk fram um, er, at har kunnu fleiri spastisk verða hjálpt. meðan bert trý smá børn Kunnu í g a gagn av usunnu vóru fakfólk frå Move and Walk í Føroyum. Tá vórðu 30 føroyingar við spastiteti og vøddasvinni kannaðir, og 29 teirra fingu tilboð um at koma til Svør- íkis. - Vit hava ikki slept skotska venjingardeplinum, men halda, at fleiri fáa gleði av tí svenska Næstforkvinnan í Spast- ikarafelagnum metir, at um 100 føroyingar eru spastik arar og hava vøddasvinn av slagnum faroe syndrom, ið er ein serlig vøddasjúka Bíðað leingi Spastikarafelagið sóknast nú eftir, at Almanna- og heilsumálastýrið viðger til- boðið úr Svøriki. Tey hava sum skilst bíðað í fleiri mánaðir eftir svari, og und anførslan tey fáa haðani er, at arbeiðsbólkurin, ið er settur at viðgera alt økid, ikki er liðugur við sítt ar beiði. Men sambært næs forkvinnuni í Spastikarate agnur »r hastr rha bólkurin ikki farin til verka enn, hóast fleiri mánaðir eru farnir, síðani hann varð sett- ur. Í farna mánaði fekk ar- beiðsbólkurin arbeiðssetn- ingin frá landsstýriskvinn- uni, umframt freistina at gera arbeiðið liðugt til |. des. Tað nýggja er eisini, at umboð fyri Undirvísingar- og mentamálastýrið skal við í bólkin Enn eru eingi fundarboð komin, og vit ivast nú í, um hann yvirhøvur fer til verka Jóhanna Johannesen leggur dent á, at tilboðið úr Svøriki er ikki bert eitt til boð til føroysk rørslutarnad, men eisini fyri fakfólkini, ið dagliga eru um tey. Undir eina millión Í sínum tilmæli til Almanna- og heilsumálastýrið sigur Pál Weihe, læknastjøri, at tilboðið er mett at kosta uml. 750.000 til I million krónur um árið Frá felagnum hava vit mælt til at seta skipanina undir nensun Move and Walk hevur onn- ur tilboð at bjóða føroying- um, eitt nú fólk sum hava parkensonsjúkuna, schler- osu, og afasi. Kom skipanin undir heilsuverkid, kundi økisterapiiin komið í gongd beinanvegin. Í tí sambandi hava MBF, Spastikarafelag- ið. og Ráðið tyri brekad, ið er ráðgevandi neyndin hjá landsstyriskvinnuni, mælt til. at nøkur fólk úr hvørjum oki í Føroyum, verða send til Svørikis við faktolki, og tå ið tey koma heima aftur, tekur økisterapiin yvir, sigur Jóhanna Johannesen Eingin samskipan - Vit sakna samskipan og at fáa møguleikar til tey spastisku, har tey verða lærd at brúka og útbyggja ymsan førleika, tú vanliga brúkar sum spastikari. Fleiri foreldur at spastik- arum hava søkt Happadrátt argrunnin um studul. Happ adråttagrunnurin ræður yy eini peningaunDpnæ søkja um hjálp úr. Av ti at so nógvar familjur søktu, fingu allar noktandi svar. Happadráttargrunnurin gjørdi síðani vart við, at í- staðin fyri at peningurin var býttur so smátt, at tað lítið munaði, vildu tey heldur stuðla tveimum fystotera peutum í Føroyum at fáa útbúgving av Move and Walk Av sínum eintingum hevur aðalstjórin í Al manna- og heilsumálastýri num, Høgni Joensen, sum eisini er formaður í Happa dráttargrunninum, tikið ta avgerð, uttan at spyrja hini í grunninum eftir, at pen- ingurin, tvs. 60.000 krónur, í staðin skal brúkast til ein viðgerðarstovn í Føroyum. Henda framferðarhátt har- mast bæði MBF, Spastikar- afelagið, og hini í grunn inum um, sigur Jóhanna Jo- hannesen