fríggjadagur 26. november 1999síða 7

Nr. 226 - 26. november 1999 tíðindablaðið Vit verða revsað fyri at raðfesta børnini høgt - Tær kommunur, sum hava lænt seg út á sjógv og hava stóra skuld, fáa upp í posa og sekk, nú barnaansingin verður løgd út til kommunurnar at umsita. Meðan vit, sum hava raðfest barnaansingina hógt og lagt doyin á trivnaðin hjá familjum, verða revsad, sigur Annfinn Brekkstein, bygdaráðsformaður í Kirkjubøar kommuna TURIÐ KJØLBRO Umskipanin av barnaans ingarøkinum, sum hon ligg ur í kortunum í løtuni, fer at raka Kirkjubøar komm unu meinast. Hetta er ein av minstu kommununum i landinum við einum ibugv- aratali á umleið 200. Síðani dagstovnur varð settur á stovn í sóknini fyri 8-9 árum síðani, hevur hann verið raðfestur ógvuliga høgt, og nú barnatalið í økinum er í vøkstri, hava ítókiligar = ætlanir verið frammi um at bygt uppí ver- andi stovn. Hesum fer umskipanin av barnaansingargkinum at seta fót fyri. Verður upp- skotið hjá landsstýriskvinn- uni í almanna- og heilsu- málum samtykt í verandi líki, skal kommunan útvega góða hálva millón krónur afturat næsta ár til verandi virksemi, og tá eru alm annaútreiðslurnar mótrokn aðar. Bygdaráðið í Kirkjubøar kommunu er ikki ímóti stórri kommunalum sjálv- ræði, ei heldur er hon ímóti, at kommunurnar yvirtaka barnaansingargkið. Men hon finst at framferðini í júst hesum málinum. - Vit hava raðfest barna- ansingina ógvuliga ovalaga, og vit krógva ikki burtur, at uttan stuðul úr landskass- anum, høvdu vit ikki megn- að tað á forsvarligum stigi. Men vit hava ilt við at skilja logikkin í umskipanini. Einki samband er millum útreiðslur sambært lóg um býti av almannaútreiðslum og inntøkur frá landskass anum av barnaansingini. Í okkara føri verður rokni stykkið ein stórum smeitur, sum fer at merkja, at menn ingin á økinum steðgar og at skipanin fer á eitt avgjørt minstamark, sigur Annfinn Brekkstein, bygdaráðsfor maður í Kirkjubøar komm unu Orættvíst Bygdarådsformadurin Í Kirkjubøar kommunu metir, at tað er ábyrgdarleyst ikki at geva kommunum, sum fáa eina eyka byrða av um- leggingini, eina skiftistíð - Hetta eru greið tekin um dugnaloysi. Landsstýrið raðfestir eitt nú stuðul á átta mió. kr. til Tórsvell hægri enn menning til børnini. Vit Skiftistid ikki uppá tal Einstakar kommunur verða fíggjarliga fyri stórum smeiti, nú barnaansingarøkid eftir øllum at dóma verður lagt út til komm- unurnar at umsita og fíggja. Men tær kunnu ikki vænta at fáa eina skiftistíð at laga seg til broytingina, sigur Anfinn Kallsberg, løg- maður og landsstýrismaður í kommunumálum TURIÐ KJØLBRO Barnaansingarøki0 fevnir eisini inn í målsøkid hjá landsstýrismanninum í kommunumålum, sum er Anfinn Kallsberg. løgmad- ur. Tí er tað hann, sum skal gera av, um kommunur, 10 verða hart spentar figgjar- liga eftir hesa umlegging- ina, fáa eina skiftistíð. - Nakrar kommunur fáa eina eyka utreidslu, tå ið barnaansingin verður løgd út til tær at fíggja. Orsøkin til hetta er, at tær á barna- ansingarøkinum eru út- bygdar langt yvir miðal í mun til hinar kommunurnar í Føroyum. Tað skulu tær sjálvsagt ikki revsast fyri, men tær skulu líkastillast við hinar. Tær kommunur, sum hava raðfest barnaans- ingina høgt, hava fingið lut- falsliga nógv úr landskass- anum. Tí kemur at vanta í. Meðan aðrar, ið ikki hava raðfest barnaansingina lægri, nú fáa møguleikan at raðfesta hana hægri, sigur Anfinn Kallsberg. Av kommununum, sum fáa eina eyka fíggjarbyrðu næsta ár orsakað av um- leggingini, verður Kirkju- bøar kommuna harðast rakt í mun til fíggjarorkuna. Og tað viðgongur Anfinn Kalls- berg. - Endamálið við umlegg- ingini er at gera ein greiðan skilna millum land og kommunu, og tí ber ikki til at fara inn í eina skipan, har landið letur endurgjald. Kirkjubøar kommuna er væl fyri figgjarliga annars. Tey eru farin undir eina skúlabygging, sum kostar teimum nógv, og tí verður tungt hjá teimum. Ivaleyst verða tey noydd at hækka skattaprosentið, sum er lut- falsliga lágt. Høg raðfesting av barnaansingini merkir, at kommunurnar hava góð til- boð til allar íbúgvarnar í kommununi at fara út á ar- beiðsmarknaðin og harvið útvega stórri skattagrund- arlag. Og harvið stórri møguleika at gjalda eyka útreiðsluna við. Kommunurnar, sum fáa eina eyka útreiðslu. nú barnaansingarøkid verður lagt út, eru Tórshavnar kommuna, Fuglafjarðar kommuna, Kirkjubøar kommuna, Hósvíkar kommuna, Kvívíkar komm una og Sunda kommuna. Fyri landskassan sær mynd- in soleiðis út eftir umlegg- ingina, at kommunurnar samanlagt fáa eina meir- inntóku, meðan landið missir einar 5-6 mió. krón- ur. Tað kostar pengar at tjena pengar Eins og landsstýrismaðurin í kommunumálum, metir eisini landsstýriskvinnan í almanna- og heilsumálum, at hesar einstøku kommun- urnar fara at megna yvirtøk- una av barnaansingini. - Í itgangsstødinum havi eg ikki læst meg fasta í, at hetta er einasti mátin, vit kunnu umleggja øki0. Men eg eri sannførd um, at hetta er tann mest praktiski mát- in, tí vit samstundis rudda upp í øðrum viðurskiftum eisini. Tað verður stórri gjógnumskygni í virksem- inum. Valdu vit eina aðra loysn, vóru tað kanska aðrar kommunur, sum fingu trup- ulleikar. - Kommunurnar vita, at umlegging er á veg og at fíggjarætlanirnar hjá teim- um skulu taka fyrilit fyri hesum í komandi ári. Metir løgmaður, at tað er rætt at gera eina skiftistíð, havi eg einki ímóti tí. Tann komm- unan, ið kemur at gjalda mest, tá ið umlagt verður, er væl fyri fíggjarliga. Nógvar inntøkur fella í midstadarøkinum, og tað kostar pengar at tjena pengar, sigur Helena Dam á Neystabø. faa ikki pening til skúla bygging sum einasta komn una í landinum nakrantíð Aftur her eru vit fyri vanbýti. Hvar er munurin millum skúlabygging á Vel bastað og Tórsvoll í Havn Hví fær Torsvøllur so dygg- an stuðul, og vit ikki Landsstýrið jagstrar tær kommunur, sum klára seg og sum ikki hava nakra skuld. Vit hava altíð goldið hvørjum sitt, enntá til tær kommunur, sum ikki hava dugað at stýrt sær og víst åbyrgdarloysi, og sum bidda pengar og gráta alment hvørja ferð hevið býðst Umleggingin av barna- ansingarøkinum verður ein fongur hjå teimum kommunum, sum ikki hava raðfest barnaansingargkið. Tað er órættvíst ímóti okk- um. Tað er ikki rætt sum løgmaður sigur, at tær kommunur sum fáa eina Umleggingin av dyrt. Hon måar noydd at j vera sigur barnaansingarøkinum kostar stóðið undan Annfinn okkum teimum íløogunum, vit bygdaráðs eru Brekkstein formaður í Kirkjubøar kommunu eyka byrða liggja í miðal hægri enn miðalkommunan í Føroyum viðvíkjandi dag stovnaplássum. Vit miðal, hinar eru byrjaðar enn eru ikki Kostar okkum dýrt Skattaprosentið í Kirkjubø ar kommunu fer væntandi ikki upp næsta år. Fíggjar- ætlanin javnvigar, tá ið eyka útreiðslurnar eru tiknar við. Ætlanin er at hækka barnafrádráttin. - Vit hava altíð klárað okkum, og fara at gera tað framvegis. Men tað er greitt, at umleggingin ILBOÐ LANGAN LEYGARDAG Vanl. prisut jakki 599.- buksu8599.- > LANGAN LEYGARDAG +50" Vágsbotnur = FO100Tórshayn - Tel. 320840 - Fax 317782 kostar okkum dýrt. Hon måar stød undan teimum ílógum. vit eru noydd at lløgur vit ikki hava gjørt, tí vit ikki hava lænt okkum út á sjógv. Eitt nú er neyðugt við vatnreinsiverki i Kirkjubø og á Velbastað Bygdirnar eru báðar landbúnaðarbygdir burtur av og krevja reint vatn, men umskipanin av barnaansingarøkinum ger, at vit mugu raðfesta ødrvisi, sigur Annfinn Brekkstein gera re ft