mikudagur 10. november 1999síða 12

Oddur bróðir til áminningar... åg s + % % farin um deyðans gátt, mitt i lívsyrki sínum. Umborð á Sancy var lívstráður hansara brádliga kvettur, og á miðari nátt tann 13. oktober vóru vit vakt við um sorgarboðum, at Oddur hevði lagt árarnar 1 fyri seinastu ferð - at livsfjørdur hansara var Spyrjandi drýpa vit høvur, men svar fáa vit onki handan tjaldið valdar tøgnin, deyðans kvirra. Vit, sum eftir eru, standa spyrjandi hvat tað mundi vera, sum gjørdi, at júst hann mátti úr raðnum - hann skuldi jú átt mong góð ár enn eftir í væntu. Mist hava vit ein góðan bróðir og saknurin kennist sárur. Men í stóru sorg okkara fara vit í hvor sínum lagi at taka vid, har hann slepti og bera førningin longur fram á vegin. Oddur var elstur av okkum 8 systkjunum og fór longu sum 14 ára gamal sjóvegin. Fyrsta túrin á sjónum var við Yvonne í 1952, og seinni var hann eisini m.a. við Tummas við Kráir, Leiki og Polar- Við Grønlands ísbardu strendur, undir Is- landi, við Noregs strendur og á føroysku havleid- unum, baldist Oddur ein stóran part av lívi sínum. Arbeiðssamur og við trúfesti røkti hann starv sítt il litar, í kærleika til tey sum hann varðaði av Tidimar tá Oddur var ungur, vóru truplar og hjá sum í nógvum ødrum fiskimannaheimum, t at øll lyfti í felag. Av okkum systkjunum tyngstu tøkini, tá ástóð, ítlláuin sum hann var, ong borg 2? É YSSJU I t at síggja livsdreym sin unleika, men her lagaði lagnan tað so s, at Oddur fekk u ynski sítt. fekk starv á a skipi og ra seinastu ferð sína á sjónum við fari sínum Tá vit umrøddu spurningin at víðka virksemi okk- ara til eisini at umfata fiskavirkið á landi, var Oddur eisini har við áræði sínum og stuðlaði fult út. Tað at skapa fyritreytir og økja um arbeiðspláss í heim- bygdini, var hansara hjartamál og aftur her eydnað- ist okkum í góðum samstarvi at rokka máli okkara, ið stovnsetanina av fiskavirkinum Sancy Seafood. Vit hava tað seinasta árið luttikið í gledisløtum in við Oddur. Í november seinasta ár helt Oddur 4 ag í húsum sínum á Gjogvaråbø hann ómetaliga at síggja so stóra g skyldfólki, ið mett vóru at heilsa i degnum. Og nú aftur í juli í ár, tá 1 saman í hjúnalag og honum ra saman við næstafólki sínum, í At lagnan skuldi laga tað so, at aðir eftir skuldi lívstráður hansara tað grunaði ongin. Men hetta eru ) menniskjum eru tillutaðar i mi arorð um teg kæri tær fyri alt tú vart fyri okkum ast myrk skýggj fjala sólina og ykist at hóma, so vita vit at ein dag n fram aftur í ljósið og lættir sorg okkara nnast teg við takksemi og virðing og takka irini okkum untist at liva og virka saman við Hvíl í friði Systkini tíðindablaðið Nr. 214 - 10. NOVEMBER 1999 Viðmerkina Rættleiding til fýra lestrarvegleiðarar S.okt í år hevdi eg grein í bløðunum um útbúgvingar- politikk og fullveldi. Grein- in, sum var ein roynd at seta hol á kjakið um. hvussu vit føroyingar kunnu fáa breið- ari utbugvingarmøguleikar fyri ungdómin, so hesin í størri mun kann fara út í heim at lesa. Greinin hevur eftir øllum at dóma rakt skeivt, tá fýra lestrarveg- leiðarar kenna seg illa við- farnar í greinini. Hetta kemur til sjóndar í eini grein frå 29. okt, sum tey nevna “Hví fert tú lætt um sann- leikan, Annita á Fríðriks- mørk”. Har siga tey meg hava lopið á tey við at nið- urgera feirra yrki. Tey skriva m.a. í greinini “Tað kennist ikki sørt hugstoytt at vera nidurgjørdur í fjøl- midlum bert av politiskum åvum. Skal tað nú vera dagligur kostur i Førovum, at fakfólk, ið royna at gera sítt arbeiði til lítar mugu ofrast, "ti endamálið halgar gerðini" “ Nú veit eg ikki vid hvørjum brillum, greinin varð lisin. Men hon er bæði spaklig og jarðbundin, og hon loypir als ikki á nakrar lestrarveg- leiðarar heldur enn nakran annan. Hetta var heldur ikki meiningin - hvorki beinleið- is ella óbeinleiðis! Tey sitera meg fyri at siga, at "tað skal vera lætt ari at nema sær útbúgving utan fyri Norðurlond, um Føroyar fáa fullveldi", tað var nú ikki orðarætt soleið is, men tað sum eg hinvegin royni at siga undir teiginum "aljóðagerðing" er, at lond við fullveldi kunnu sjálv- støðugt gera millumtjóða avtalur. Og so endi eg tann teigin við at siga, at "hig- artil hevur hetta ikki verið møguligt, tí slíkar avtalur kunnu bert gerast við Dan- mark" Byrokratiið Tá eg tosi um byrokrati, verður spurt, hvat tað er fyri byrokrati eg hugsi um: "Tú mást meina, at tað at fylla út umsóknarblað er byro- krati, sum vit sleppa undan, um vit fáa fullveldi.". Nei, tað hugsi eg ikki. Men, tað er at fara í so lætt um evnið at siga, at tað einasta, tú skalt kunna og hava kunn- leika til, er at fylla eitt um- sóknarblað út, tá tú fert út í heim at lesa! At koma til annað land, annan heimspart, við fremmandum máli, fremm- andari mentan, øðrum livi- umstødum og hvors skipan- ir eru ymiskar frá landi til land, krevur, at tú útvegar tær ymsar upplýsingar, um tað seta seg niður í tí landi tú fert til. At fara til Dan- markar er ongin trupulleiki í so máta, tí vit hava jú lestr- arvegleiðarar, Ráðgeving- ina í Føroyahusinum og før- oyingarfelog runt um í Dan- mark, umframt okkum øll, sum hava royndir hagani. Vegleiðingin hagar er jú tramur Pengar Eg verið spurd, um eg kenni eina føroyska skipan, sum nevnist USUN. Hana fekk eg m.a. gjøgnumgingna, tá eg fyrst í 90-unum var inni á gólvinum hjá LFU- veg- leiðingini, fyri at skaffa mær upplýsingar um tað at lesa uttan fyri Norðurlond. Og sum forkvinna í MFS tíðarskeiði 94-95, setti eg meg nakað inn í nøkur við- urskifti hasum viðvíkjandi; og tað kom m.a. til góðar, tá vit í MFS við hjálp frá LFU-ráðgevingini, (har hjálpin ikki skortaði), skip- aðu fyri kunningarfundum i Føroyum, um tað at fara út í heim at lesa. So tá tað verður sagt "Tú hevur ong- antíð tosað við okkum, tú hevur ongantíð verið inni á lestrarvegleiðingini á Før- ova Studentaskúla og HF- skeiði, og tú hevur ongantíð verið inni á gólvinum í veg- leiðingini í LFU.Veitst tú yvirhøvur, at vit eru til??? "so er tað ikki heilt rætt, men hevur hinvegin heldur ikki so nógv við málið at gera. Annars var tað gott, at komið var inn á SU og USUN- skipanina í greinini, tí tað eru kanska ikki oll, sum hava tað fyri neyðini, ið kenna hasi viðurskiftini. Umberið meg Tå eg í greinini skrivi, at m.a. pengar seta stopparin fyri hjá vanligu pisuni, sum vil nema sær víðari útbúg ing longur burtur enn í Dan mark, og lestrarvegleiðar- arnir siga, at tað er íkki so, átti eg kanska at tikið orðini í meg aftur! Kjarnin í málinum Um vit nú halda okkum til kjarnina í málinum, so kann hon orðast nakað soleiðis: * hvussu fáa vit útbúgvið ungdómin meiri úti í heimi enn verandi, og * í hvussu stóran mun er hetta ynskiligt fyri vinnu og fyri samfelag? Skilji eg lestrarvegleiðar- arnar rætt, sum eru serkøn á økinum, so verður sagt, at: * byrokratiið hevur onki uppá seg. * peningaliga loysir tað seg líka fram, og + vegleiðingin á økinum er framúr so kann ein spyrja seg sjálv- an: hvat er tað so? Og hvar áttu vit at tikið fatt? Kanska m. a. hesi fakfólk, sum dag- liga arbeiða við evninum, hava eitt boð? Við virðing fyri yrki tykk- ara og við vón um betri samstarv. 04. nov 1999 Blíðar heilsanir Annita á Fridriksmørk Viðmerkingar til samráðingaruppleggið um fullveldi Nú nærkast tíðin til Føroya Landsstýri skal til samráð- ingar við donsku stjórnina um fullveldisætlanina. Málið er einfalt. Foroy- ingar biðja nú um at fáa staðfest ognarrættin til land okkara. Afturfyri bjóða vit dønum, at teir kunnu minka ríkisstuðulin burtur í einki yvir eitt áramál. Meir enn 70% av føroy- ingum vilja taka ræðið av egnum landi, og allarflestu danir hava sambært einari veljarakanning herfyri onki imoti at Føroyar fáa sjálv- stýri. Tað er virðiligt av føroy- ingum at taka ábyrgd, og tað er virðiligt, um danir vilja ganga við til eina skiftistíð, sum ger at Føroya land klár- ar at fóta sær uttan ríkisveit- ing Tað løgna er, at danska stjórnin roynir at gera alt, hon kann, fyri at steðga full veldisætlanini, sjálvt um tað danska fólkið ikki er ímóti føroyskum fullveldi. Hví er danska stjórnin ímóti føroyskum fullveldi? Teir koma í framtíðini at spara eina góða milliard ár- liga, og teir sleppa undan at klandrast við føroyingar um stort og smátt. Tað tykist ongin ivi vera um, at fyri teir hava Føroyar stóran tydning, men hvønn? Tað siga teir onki um. Er tað oljan teir eru úti eftir, ella hava Føroyar í dag og í framtíðini framvegis eitt stórt strategiskt virðið, sum danir framhaldandi skulu hava vinningin av? Eg bara spyrji, okkurt er. Donsk strategi Danska stjórnin hevur lagt ætlanir fyir, hvussu teir skulu forða fyri at føroying- ar fáa fullveldi. Hesar ætl- anir ganga út uppá, at forða fyri at føroyingar nakrantíð koma til samráðingarborðið við fullveldisætlanini. Tí hvussu skulu teir sleppa undan at ganga føroyingum á meti? Vit biðja bara um okkara land, og vit bjóða teimum at minka ríkisveit- ingarnar burtur í onki aftur- fyr. Teirra strategi gongur lut- vist út upp á at ræða føroy- ingar, soleiðis at veljara- kanningar fara at vísa at meirluti ikki er fyir at taka ábyrgd nú. Hesin háttur varð nógv brúktur undir kreppuni. Teir hóttu føroy- ingar til at ganga við til kreppuloysnirnar, m.a. at keypa Føroya Banka. Tá mótparturin setur fram hótt- anir í samráðingum, er tað so at siga altíð klókast, ikki at lata seg ræða, tí tann, ið hóttir, manglar aloftast reell argument fyri sínari mein- ing. Ein annar liður í strategi- ini, er at júka upp í saman, at føroyingar mugu finna eina breiða semju, áðrenn teir koma til samráðingar- borðið. Ein breið semja fæst bara um andstøda og sam- gonga semjast. Danir vita, at um teir klára at lumpa føroyingar, at finna eina breiða semju, so verður full- veldisuppleggið so nógv út- vatnað, at tað ikki er eitt fullveldisupplegg longur. Um danska stjórnin fær sín vilja, so sleppa teir frá at samráðast um fullveldi. Tað gera føroyingar sjålvir, samgonga móti andstøðu. Smart ha? Tá eru danir slopnir úr knípuni, tí tað verður sera trupult fyri teir, um føroy- ingar koma at biðja um sítt egna land, og bjóða dønum eina framtíðarsparing upp á eina góða milliard árliga afturfyri, og teir tá, ikki vilja spæla við. Hvørji argumentir hava teir ímóti, at geva okkum tað vit eiga, okkara land? Hvussu skulu teir greiða umheiminum frá, hví teir ikki vilja lata føroyingum tað, teir eiga? Hvussu skulu teir greiða frá, at teir ikki vilja geva okkum eina hóskandi skift- istid, sum endar við at teir spara eina góða milliard ár- liga? Min åheitan til samgong- una er: Latið tykkum íkki ræða. Farið og samráðist um fullveldi. Tað er eitt rættvísiskrav. Latið and- støðuna sita eftir, um hon ikki vil við. Tá úrslitið fyriliggur fer Føroya fólk at taka undir við tí. Tað fer tíðin at vísa. Atli Gregersen