hósdagur 11. november 1999síða 11

Nr. 215 - 12. november 1999 tíðindablaðið - Eg lumpi ongan Lógmaður heldur ikki, at Jóannes Eidesgaard hevur nakra orsøk til at kenna seg snýttan. Ætlanin er framvegis at finna eina breiða parlame ntariska semju áðrenn samráðingaruppleggið um ríkisrættarligu stóðuna fer í Uttanlands- nevndina JOHN JOHANNESSEN Er Jóannes Eidesgaard lumpaður, so er samgongan eisini lumpað, tí enn havi heldur ikki vidgjørt nakað samráðingarupplegg við samgonguna enn. Eg lumpi heldur ikki Jóan tard, tí í politikki tú livir meira enn ongan og nest idesg krevst, at ein dag Løgmaður heldur framvegis at t arbeiða fyri ema so breiða parla mentariska semju møguligt, og hetta hann at áðrenn málið fer í uttanlandsnevndina Málið er bara ikki komið so mikið langt enn, at tað ber til at fara at tosa við flokk- arnar. sum ætlar gera Seinastu tíðina hava sjón- armið verið frammi í blød- unum um tilknýtið hjá al- mennu fjølmidlunum til politisku myndugleikarnar. Eg havi hug til at leggja nøkur orð afturat orðaskift- inum, tí hóast ásetingarnar í lóggávuni, tykjast ætlanir at verða frammi um meira beinleiðis at gera hesar stovnar til ein part av al- mennu umsitingini. Johan Petersen, fyrrv. for- maður í útvarps- og sjón- varpsnevndini, reisti spurn- ingin herfyri. Hann helt, at nýggi bygnaðurin hjá stovn- unum, sum varð ásettur í kringvarpslógini frá 1998, kann skapa iva um redakti- onella frælsið — ein iva um, at skiftandi landsstýris- menn, sum hava endaligu politisku ábyrgdina av stovnunum, kunnu brúka hetta vald til at ávirka pro- grammvirksemið og tíðind- aflutningin. Øssur Winthereig, tíðind- astjóri í SVF, hevur loftað bóltinum og heldur, at í longdini ber ikki til at vera undir illgruna fyri at velja eftir høvdinum hjá skiftandi landsstýrismonnum í ment- amálum. Tí eigur at vera umhugsað, hvussu almennu fjølmiðlarnir kunnu loysast frá bindingini til landsstýr- ismannin í mentamálum. Nú er tað helst so, at uttan mun til hvønn bygnað al- mennu loftmiðlarnir hava, so verða helst altíð orða- skifti og meiningar um tey val, sum verða gjørd í pro- grammpolitikkinum og tíð- indaflutninginum. Tað verð- Uppleggið liðugt fyrst Løgmaður vísir á, at tað er neyðugt, at samráðingar uppleggið verður liðugt áðr enn farið verður undir at breiðu semjuna, tí annars er ikki nakað at kjakast út frá Sjálvandi skulu vit hava eina viðgerð av | nds stýrið er gera tað li duet il Tad snýr seg nevniliga um at finna ein I VISIT { so storur part pa! ur i andstøduni Sul mørgeui vid ti igt eisini tekur undir Løgmaður sigur, at tað fyrst og fremst er hansara skylda at finna ta breiðu semjuna, talan er um, og tað ætlar hann sær eisini at ar- beiða fyri. Anfinn Kalsberg sigur, at Stødan hjá ur neyvan nakrantíð ødrvisi. Verður rætt atborið, meti eg ikki, at verandi lóggáva skapar serligan vanda fyri politiskari ávirkan frá skift- andi landsstýrismonnum, ið vara av stovnunum. Hinveg- in eru ætlanirnar hjá Fíggj- armálastýrinum um at gera stovnarnar til ein part av almennu fíggjarumsitingini munandi meira prinsipiellar í mínum hugaheimi. Spurningurin um yvir- skipaða bygnaðin hjá út- varpi sjónvarpi fekk gjølliga viðgerð, tá kring- varpslógin varð fyrireikað. Endamálið var at finna eina og javnvág millum tað frælsi, sum stovnar av hesum slag- num skulu hava, og tað eft- irlit sum stovnarnir so ella so eiga at vera undir. Løg- tingið samtykti eina skipan í kringvarpslógini, sum varð sett í gildi í fjør. Umsitingarligt tilknyti Taka vit fyrst tilknytid til landsstyrismannin i menta- málum, so skal hann góð- kenna fíggjarætlan, áseta út- varps- og sjónvarpsgjaldið og hava grannskoðaðan roknskap frá stovninum saman við eini ársfrágreið- ing. Landsstýrismaðurin hevur gjøgnum hesi amboð møguleika fyri at hava fíggj- arligt og umsitingarligt eft- irlit við stovnunum. Halda stovnarnir seg formliga til hetta sambandið við Mentamálastýrið, dugi eg ikki at síggja nakran vanda fyri politiskari åvirk- an á redaktionellar avgerðir. Stovnarnir hava lógina aft- talan helst ikki verður um eitt orðaskifti um samráð ingaruppleggið, tá tað er lið- ugt. Men hann fer á ein ella annan hátt at syrgja fyri at finna teirri parlamentarisku semjuna, sum hann heldur vera neyðuga. Eg vil enn einaferð stað festa, at eg heilt klárt fari at leggja meg eftir at royna at faa so stora parlamentarisk | ndirtøku, sum mogul i Skal i uttan- landsnevndina Samráðingarupp ) sk tó i ulla ndsnevndina men hetta merkir. sambært løgmanni, ikki at tað ikk verður vidgjørt fyrr enn tað er komið í nevndina Sambært stýrisskipan- arlógini, er greitt, at í øllum tíðandi málum. ið hava samband við útlond, skal anfyri seg. Hon tryggjar, at teir skulu kunnu virka 6- heftir. Eg vist eisini stórliga í um ein landsstýrismaður = hevði torað at komið sær í vanda fyri at verið avdúkaður í at leggja seg út í redaktionella frælsið hjá stovnunum. Stovnarnir eru dagliga á annan hátt undir neyvum eftirliti, tí borgararnir kunnu alla tíðina meta um tað, sum verður sent út í luftina. Aðrar reglur eru eisini. Mál um ærumeiðing o.t., etikk góðan pressusið eru skipað eftir revsilógini og fjølmidla- ábyrgdarlógini, tá hon ein- aferð verður sett í gildi í Føroyum. og Figgjarligt tilknyti Taka vit sidan spurningin um figgjarliga tilknytid, so er hann minst lika so prin- sipiellur. Johan Petersen er inni å hesum, tå hann i grein sini sigur: ”At Utvarp Før- oya fíggjarliga er óheft av politisku myndugleikunum gevur sjálvandi UF eitt sera gott grundarlag at føra ein óheftan tidindaflutning”. Í kringvarpslógini er stóða tíkin til, hvussu fíggjarliga tilknýtið til almennu skipanina skal vera. Í lógini er ásett, at tilknýtið til fíggjarlógina og almenna roknskaparverkið skal av- markast til pening, sum møguliga verður játtaður stovnunum beinleiðis úr landskassanum. Utreidslur til virksemi sum verður fíggjað við inntøkum frå landsstýrið rådføra seg við løgtingsins uttanlands nevnd, og tað skal sostatt eisini gerast í hesum føri num Tíðarætlanin heldur ikki Høgni Hoydal og } logmaður ava fyrr ført fram. at málið t byrja os nda mráð mar við donski Men lø tað tekur. Vit verði klárir í ár, men vit royna rupplegs klárt, so skjótt, sum til ber Løgmaður væntar, at upp- leggið verður klárt til orða skiftis einaferð í seinna enda av næstu viku. gera samráðinga a almennu loftmiðlunum inntøkuheimildunum í lóg ini, tvs. gjaldi, spæli og lýs- ingum, skal ikki við á løg- tingsfíggjarlógina. Henda áseting undirstrikar, at stovnarnir ikki skulu vera partur av almennu umsit- ingini. Teir skulu klára seg við tí peningi, ið teir kunnu vinna innan inntøkukarmar- nar, men peningur kann eisini játtast úr landskassa- num til serligar íløgur ella verkætlanir. Hóast hetta hevur Fíggj- armálastýrið boðað frá, at tað næsta ár ætlar, at fíggj- arætlanin hjá stovninum skal takast við á løgtings- fíggjarlógina, og roknskap- urin flytast inn í almennu roknskaparskipanina. Ongin ivi er um, at hetta er ikki ætlanin í kringvarps- lógin. Í viðmerkingunum til lógaruppskotið verður bein- leiðis sagt: "Mælt verður til, at bert hesin parturin av fíggingini (t.e. beinleiðis stuðul úr landskassanum) verður tikin við á løgtingsfiggjarløgini” Henda åsetingin er eisini í samljóð við viðmerking- Eg vil enn einaferð staðf leggja meg eftir at royna at parlamentariska undirtøku, 11 esta, at eg hell Klart fari at faa so stóra sum møguligt, til okkara Here gg, sigur løgmadur avgjørdur arnar til uppskotið til lóg um grannskoðan av almennum roknskapum vm. sum løgtingid samtykti fyrr í ár. Har verður beinleiðis nevnt, at tá tað t.d. við lóg er ásett, at stovnar skulu verða uttanfyri fíggjarlógina og landsroknskapin, er grundarlag fyri at víkja frá meginregluni og einans at taka figgjarstøduna við í landsroknskapin. Saman um tikið eru ætl- anirnar hjá Fíggjarmálastý- rinum eftir míni meting eitt stig á vegnum, til at gera almennu loftmiðlarnar til ein beinleiðis part av al- mennu umsitingini, og hetta kann veruliga skapa grundarlag fyri at spyrja, um stovnarnir kunnu virka óheftuir av myndugleiku- num. Fer Fíggjarmálastýrið víðari við hesum ætlanum, eigur mannagongdin i øll- um føri at vera, at kring- varpslógin verður broytt fyrst Jógvan Jespersen Tridja barnabékin hjá Andras Miðskarð Andras Miðskað í Klaks- vík hevur givið út nýggja barnabók, Hugnaløtur - søgur til børn og vaksin. Andras Miðskarð hevur verið virkin innan Heim- amissiónina í mong át aárum ungu< kom út í 1989, >Bráð er barna- lundin< í 1966, og nú kemur bókin >Hugna- løtur«. Hesar bøkurnar eru æt- Jaðar til undirvising i Eitt nú hevur hann sein» . heimum, skúlum og sunn- astu 16 árini verið legue;; leiðari á barna- og summ- Tað var serliga gjøgn- um sunnudagsskúlaar- beiðið, at Andras skjótt fann útav, at tilfar á før- oyskum til børnini innan tað kristna gkið ikki var nøktandi, og tí fór hann sjálvur at skriva smásøgur til bórnini, sum hann tók við sær í sunnudagsskúl- an, og tær, ið børnunum dámdu, vóru góðtiknar. Hesar eru nú savnaðar í trimum bókum: »Å barn- „adagsskúlum, sigur rit- høvundurin. Nýggja bókin »Hugna- løtur« er prýdd við tekn- ingum til søgurnar. Tekn- ingarnar hava Erik Han- sen og Archibald Blach gjørt. Niels í Horni hevur prýtt kápumyndina. Fyrst í bókini eru søgur til børn, síðani koma søgur til ung og vaksin. Men sjey av søgunum eru at rokna sum sólasegur. Bókin er 157 blaðsíður, kostar 150 krónur og kemur út á egn- um forlag.