leygardagur 13. november 1999síða 19

| Nr. 217 — 13. november 1999 2000. Hon eitur William um- mælir fagrar listir. William Heinesen skrivaði, sum oll vita, bøkur sínar á donskum, men hann hevur skrivað fleiri greinir á føroyskum - um tónlist og myndlist, skaldskap og kór- framførslur. Tann elsta greinin er frá 1924 og tann yngsta frá 1984. Jóhannes Enni savnaði hetta tilfarið, Marianna Debes Dahl og Arni Dahl greiddu til prentingar. Spøl og stórar bøkur Nógv er komið frå Føroya Skúlabókagrunni í ár og fleiri bøkur eru væntandi. I vår gav forlagið út seks spøl, ið eru lagað til føroysk viðurskifti. Talan er um spølini Minnisspæl, Myndaspæl, At skyna á klokku. Øvut, Mær dámar at rokna og Orð og minni. Í næstum kemur Døgurda- bókin - hin reyða út. Maria Vilhelm hevur lagt til rættis. Bókin er skipað sum grøna Døg- urðabókin, ið kom út á jólum 1994. Dentur er lagdur á at gera mat úr tilfari, ið er at fáa í ollum vanligum bygdahandlum, flakavirkjum og frá bóndum. Brúktar eru bæði serføroyskar og útlendskar uppskriftir. Fyrr í ár kom bókin Rura - Rórslumenning og sansaskipan hjá foroyskum bórnum eftir Tóru Tóroddsdóttir við myndum og tekningum hjá åvikavist Ola Schneider og Olivuri við Neyst Bókin er um børn. sum hava linan kropp. orka illa. og eru óstortlig og klombrut. Annars heilt vanlig børn við góðum skili 'g evnum, men sera truplum í skúla og spæli. VIII sugdjor I utnorðri er gerandisdegi bók. sum Dorete Bloch hevur skrivað og Edward I uULIØ NCVUI gjørt myndirnar til. Bókin. sun kom út tíðliga í summar, er á høgum fakligum stóði. har tilfarið er oranskingarurslit grundað á vidurkend 10 fingin eru Ul vega í altjóða hopi og í rørovum Alfróðin Heimsins lond et nýliga komin. Bókin lýsir hvort landið sær, greidliga og væl, og er tí ein góður leiðvísari í lond um og heimspørtum í dagsins imskiftiliga heimi. Magni Joensen týddi. Ein endurskoðað útgáva av Søgu okkara 2 eftir Christian Høj kemur út nú. Vitanin um søgu okkara er okt. og aðrar áskoðanir eru eisini á ymisk fyribrigdi í søguni. Hetta Sagnasl eru orsakir til, at ávísar broyt- ingar og rættingar eru framdar. Dagføringarnar hava Jens Chr. Carlsson og Jørgin M. við Ulvså skrivað. Edward Fuglø hevur myndprytt. ; Stuttsøgusavnid Abal og adrar søgur eftir Sverra Patursson vid tekningum hjå Tove Askham er eisini komið. Bókin er um vinarlag, kærleika, deyða, sorg og menniskjans torgreinda sinni. Eisini Skúlabókagrunnurin gevur bók út í sambandi við 100 ára dag William Heinesens í januar. Talan er um bókina Stjórnuyrkjarin Undir Varða. ætlað miðnámsskúlanæming- unum, og skrivað hava Kristinbjørg Høgnesen og Ann Ellefsen. Seks frå Mentunargrunninum Allar útgávurnar hjá Mentunar- grunni Studentafelagsins í ár koma nú til jóla. Í vikuni kom yrkingasavnið Speispei spei eftir Tórodd Poulsen, ein av mest sermerktu høvundunum í Føroyum. Í hesi vikuni kemur stór skaldsøga eftir Jens Paula Heinesen Ein ódeyðilig sál - og aðrar. Í nýggju skaldsøguni um Mass Foss, Hugin, Lísbittu og mong onnur kann lesarin enn eina ferð flyta seg inn í eina fjølbroytta verð, sum er so beistaktiga lík okkara egnu. Suðar dýpið reyða er heitið á søguligari skaldsøgu eftir Bergtóru Hanusardóttir. Bókin fer fram í 18. øld og sigur frå KVINNU, sum missir mannin og gerst góð við beiggja hansara Tað var ikki Joyvt tá á døgum og nett sum blóðskemd Tvey greinasøvn koma frå Mentunargrunninum. ? eftir Jóanes Mentir og eftir Carl Jóhan Undergroundting Nielsen og NEentaskaptir am við strendur } Jensen. Tað er minni enn so altíð við mýkindum, tá ið Jóanes Nielsen leggur seg út í kjakið, men greinirnar eru altíð áhugaverdar - og ofta stuttligar. Carl Jóhan Jensen hevur fleiri ferðir órógvað tann bókmentaliga støduhylin og fingið meira enn eina skoluna oman yvir seg. Savnið er greinir, fyrilestrar og ummæli. Bundin av undirsjónum- um yrkingarnar hjá Karsten Hoydal er heitið á stórari bók eftir Berg Hansen. Bókin er um myndir og lívsfatan í yrkingunum hjá Karsten Hoydal við serligum atliti til elementfilosofiina hjá Gaston Bachelard. Hetta er tann drúgvasta viðgerðin av pørtum av ritverki hjá einstøkum før- oyskum høvundi á føroyskum. Mentunargrunnurin kemur vid nýggjum útgávum longu í vår, eitt nú kemur eitt yrkingasavn eftir Oddfríð Rasmussen. Onnur forleg Nógv er eisini komið frá einstaklingum og smærri forløgum. Stidin hevur givið út Donsk-fóroysk orðabók, og triggjar bøkur afturat koma frå forlagnum til jóla. Talan er um Norðlandslúðurin eftir Peter Dass og Julius Cæsar eftir William Shakespeare. Aksel Tórgarð týddi báðar. Umframt kemur Førovar á einum vegamóti eftir Zcaharias Wang Høvundurin leggur úrslitini av gransking síni fram á ein nágreiniligan hátt. sum samstundis er lættur at skilja hjá øllum hava áhuga fyri tí. sum upp kemur Vegamóti í søgu tjóðarinnar sun á hesum Tann einasta bókin. ið er komin frá í longri tíð. er Sag forlagnum Sprotanun narstoður frum ið strendur. Bókin ger ferð úr landi sámanna fyri eystan til strendur inuitta fyri vestan, og frásagnirnar vísa vegin. Úrslitið av hesari ferðini eru søgur úr fimm mentanarsamfeløgum: tí sámiska, tí nordurnorska, tí føroyska, tí íslendska og tí grønlendska. Bókin hýsir søgum, sum leingi hava livað og framvegis liva á brimandi strondunum, ið randa alt Norðuratlantshav. Listafólk úr teimum fimm mentanum hava myndprýtt søgurnar. Fyrr í ár gav Sprotin út bókina Hugtøk úr Bøkmentafrødi eftir Turið Sigurðardóttir. Fjórða bókin um føroyingar, ið fóru til Grønlands at royna eydnuna Teir tóku land eftir Jógvan Arge er komin. Við sínum leikandi fråsøgustili sigur høvundurin frá tíðini í Grønlandi, og nógvar myndir stuðla upp undir frásøgnina. Ferðin um bláu gongu- stjórnuna er heitið á bók eftir sjófaran Duritu Holm. 21 ára gomul legði hon til havs við seglbátinum Salka Valka, og hon sigldi í try ár kring knøttin. Hetta er søgan um sigling, fjarskotin lond, kærleika og at gerast mamma á leiðini. Fjórða og seinasta bókin um kirkjurnar í Føroyum Nýggjari kirkjurnar eftir J. P. Gregoriussen og aðrar høvundar kemur eisini út í hes- um árinum. Forlagið Tungulist gevur út bókina Traðarbókin eftir Eyðun Andreassen. Hetta er 19 útgáva av kvæðabókini, sum Tróndur á Trød í Skálavík byrjaði at skriva upp í 1865 Heimamissiónsforlagið gevur út bókina Hon fór út eftir Snorra Brend. Bókin er fråsøgnin um ungu Katju Lamhauge, sum fekk kall at gerast trúboðari, og sum fylgir kallinum. Hetta er bert eitt lítið úrval av bókunum, ið kunnu væntast at: vera við í stóru jólasgluni í ár. Í hesum mánaðinum geva bókahandlarnir í Føroyum út yvirlit, Bókajól 99, ið gevur teim áhugaðu eina hylling av, hvat er komið út til jóla. Góð bókajól!