týsdagur 30. november 1999síða 2

| Áby : | Marknaðardeild: | Jen Mer. Jonhard Hammer Blaðstjóri: Dagbjørt S. Hansen Enten Lindenskov | Blaðtólks Åki Bertholdsen, ; Turið Kjølbro Dagfinn Olsen John Johannessen Sveinur Tróndarson Eyðun Klakkstein Hegni Mohr Niclas Johannesen Yngd: Jákup | Mørk Worst case... Oddagrein Vælferðin fer at lækka eini 20 prosent og húsarhaldsnýtslan fer at lækka heili 25 prosent. Vælferðin og nýtslan fara at lækka, og skatturin fer at hækka. So ein- fold er niðurstoðan í íslendsku talfrágreið- ngini, SUM er ein partur av Dúskaparpari- inum í Hvítubók um fullveldisætlanina hjá landsstýrinum Me íslendsku talútrokningarnar byggja á eina stoðu, har blokkurin verður tikin burtur frá einum degi til ein annan. Har- afturat verður ikki roknað við nøkrum fram- burði í búskapinum, og at vit í dag hava eitt stórt avlop í figgjarvidurskiftum okkara. Spurningurin er so, hvussu nógvur dugur er i frágreiðingini? | ollum forum er hon so ein partur í ollum tilfarinum at lýsa for- oyska búskapin og møguleikarnar at skipa ein sjálvberandi foroyskan búskap. Nú verður sagt, at talan er um eina worst case-frágreiðing. Rætt er tað, men hvussu ofta hava foroyingar ikki upplivað, at júst worst case-metingarnar gjørdust veruleiki. Hvussu ofta sóu og hoyrdu vit ikki í áttati- árunum, at útlitini fyri hesum og hasum vóru so og so góð - tað veri seg skip ella virki - men tá avornaði, gjørdist stoðan kanska verri enn tann daprasta metingin? Tí eiga vit at vera á varðhaldi, og rætt hava poilitikkarar í, tá teir siga, at tað verð- ur neyðugt við eini langari skiftistíð. 20 ár er kanska ikki nóg mikið - kanska 25 ár. Men hvussu langa skiftistíð, vit Føroyar kunnu fáa, vita vit ikki enn. Eitt er givið, at verður úrslitið í samráð- ingunum soltið, fara nógvir foroyingar - eisini sjálvstýrisfólk - at himprast, tí vanliga fólkið vil hvorki hava minni vælferð og minni at brúka í tí dagliga. Tann beiska veruleika sóu vit í kreppuni. Og vanligi foroyingurin - hann sum ikki hevur eina stóra inntoku ella er forur fyri at stinga nakað undir borðið - hevur ikki nóg mikið sum er til livsins uppihald. Fráboðanir frá donskum politikkarum benda ikki á nakra langa skiftistíð. Nú fáa vit at síggja. Men eisini í hesum føri tykist kósin hjá Javnaðarflokkinum at vera skil- abetri. Og hon er, at vit avgera við okkum sjálv, ella í samráðingunum um eina kom- andi stjórnarskipan, at blokkurin verður lækkaður eftir ávísum lykli eftir gongdini í foroyska búskapinum. Um rætt verður atborið, eigur ein slík avtala, ella setningur, at fáa foroyingar at rakna við, so vinnulívspolitikkurin verður so framárættaður, at nógv størri urtøka verða skapað. Ein sterkur búskapur skal til, um vit skulu varðveita vælferðarsam- felagið og samstundis skapa ein sjálv- berandi búskap. Men tað verður ikki gjørt eftir so stuttari skiftistíð, sum danskir pol- itikkarar higartil hava róð fram undir. Sosialurin : Postadr: Postsmoga 76, Jens Kristian Vang 110 Tórshavn Álvur Haraldsen Telefon: 311820 Útgevari, uppseting: Telefax. 314720. Sp/f Sosialurin e-mail: post & sosialurin.fo Bústaður: Lýsingar: lysing€ sosialurin.fo Argjavegur 26, Argir Prent: Sosialurin Krónuvirðið og fullveldið Skulu fullveldis-Fóroyar innlimast í Evropiska Samveldi: Í Danmørk er rákið í løtunit fyri at fara yvir til Euruna sum gjaldoyra og innli í EURO-s man in Førovar t fullveldi og fara úr danska ríkinum. so Á kunna vit ikki fylgja Danmark á hesum økinum? Hvat so. hvor skal so tryggja virðið á føroysku krónuni? Ella er tað tå ætl- anin hjá landsstýrinum, at vit skulu innlimast í iska samveldið? Hetta má Foroya fólk fáa at vita greitt, hvat ætlanin er, nú áðrenn vit skulu taka stóðu til ætlaða fullveldið hjá landsstýrissamgonguni í sjálvstýrmálum! Undarligt, men tað tykist sum um full- veldisfólk mala uttan um hendan spurningin, sum hundur um heitan greit, og enn ikki okkara serfrøding- ar hava boð upp á loysn av hesum stórmáli? Tó hetta er sera týdning- armikil spurningur: Hver stundis su Europ tryggjar krónuvirðið í ein um komandi føroyskum fullveldi. Tað verður efti : ! Hvor so? Ella øroyska krónan stand: einsamøll? Hvítabók er komin og hevur verið grundarlagið undir kjakinum eina tíð. Ljósareyðu spádómarnir hjá landsstýrismanninum i sjålvstyrismålum um ein framburð og búskaparligan gróður, bert vit gingu full- veldi, eru nú væl og virði- liga manaðir í jørdppina aft- ur. Føroya fólk og okkara politikarar eru við at grea sína støðu upp til ríkisrætt- arligu støðuna og fylgjurnar av teimum ætlaðu broyting- um, sum sambært Hvítubók als ikki eru so ljósareyðar framtíðarvónir. Eisini tí er hetta órgreidda málið um krónuvirðið so týdningar- mikið. Forbílætið hjá landsstýr- issamgonguni er Ísland i fullveldismálinum. Vit vita, at íslendska fólkið fekk nakrar alvorligar timbur- menn aftan á 1943 og heilt fram ul nýggjari týð eina- ferð í åttatiårunum, tá tað eydnaðist táverandi figgjar- málaráðharra, Jón Baldvin Hannibaldsson at avmarka innlendsku inflatiónina og steðga minkingini í krónu- virðinum. Men tå hvødu ís- lendingar goldið prísin í umleið 40 ár, fleiri nullir vórðu tikin burtur av ís- lendsku peningaseðlunum, nógvur uppspardur pening- ur ella allur var farin upp í royk. Allir føroyingar, sum hava verid i Islandi eftir kríggið vita, at íslendingar tá ikki kundu loyva sær at hava nakra kontanta upp- sparing, men máttu skunda sær at brúka fortjenastuna, áðrenn hon minkaði keypsvirði Har valdaði tá sera ótryg; fíggjarlig viðurskifti. Er tað slíkt, ið stendur okkum før oyingum í væntu??? Tað ljóðar, at teir stóru peningamenninir í Føroyum longu hava tryggjað seg við at flyta sínar pengar av land inum at seta í útlendskar bankar at renta og í tryggum gjaldoyra, har kursurin er tryggur framyvir, men tann vanligi føroyingurin, hvussu verður hansara lítla uppsparing tryggjað, tá danska krónan ikki ger tað meira? Hesum hava væl all- ir fullveldispolitikarar gjørt sær greitt, um áðrenn man biður Føroya fólk um at at- kvøda fyri fullveldi frá ár 2000? Birgir Mohr Sandi Jólahýrur komandi vikuskifti Jolasølustevnurnar Kambsdali eru sfrarvend- andi tiltak, og aftur i år verður ein slik - Jólasolu- stevnan '99 - á skránni. Stevnan letur upp fríggja- dagin og verður opin leyg- ardagin og sunnudagin. Góða undirtøkan á stevn- uni seinasta ár og helst eis- ini tíðarrákið hava gjørt, at áhugin millum handlandi at verða við á stevnuni hevur verið sera stórur, og 31 handlar og fyritøkur fara ti um vikustiftið at fylla Ítrótt- arhøllina á Kambsdali. Tal- an verður um eitt sera breitt úrval, soleiðis at tað skuldi verið gjørligt hjá øllum at funnið allar jólagávurnar á Jolasølustevnan '99. Stevnan verður kryddað við einum breiðum úrvali av undirhaldi. Víðagitni sang- fuglurin úr Gøtu, Eivør Pálsdóttir, leggur fyri fríggj- akvøldid, meðan Kularøtur ur Klaksvik, sum just eru komin á marknaðin við eini barnafløgu, undirhalda leygardagin og sunnudagin. Sunnudagin fer yngra gent- ukórið i Fuglafirði eisini at syngja. Genturnar koma eis- ini við eini fløgu við løgum, sum Jens Mortan Mortan- son hevur smíðað til yrking- ar hjá Aleksandur Kristian- sen. Jólamenninir vitja sjálv- andi eisini stevnugestirnar, Høllin á Kambsdali ve rður karmure um Jálasóluskynuna og meðan teir eru á stevn- uni, fara teir at skipa fyri eini sangkapping fyri børn. Leygardagin og sunnudagin fara mótahandlarnir at vísa tað nýggjasta á mótasýning- um, sum verða leygardagin og sunnudagin. Jélasølustevnurnar å Kambsdali eru vanliga sera væl vitjadar. Lætt er at koma til Itréttarhøllina á Kambsdali, ti parkerings- vidurskiftini uttan fyri høll- ina eru avbera góð. Norrøna avlýsti vegna ódnarveður Norrøna fór ikki til Dan- mark í gjårkvøldid, sum hon skuldi sambært ferdaætlan- ini. A Smyril Line siga tey, at tey gjørdu av ikki at sigla henda tårin vegna vedur. — Teir siga frå sera våna- ligum veðri í Norðsjónum í dag og í morgin. Tí er stórur møguleiki fyri, at vit ikki sleppa inn í Hanstholm í morgin, varð sagt av farm- adeildini hjá Smyril Line. Av somu orsøk er tí held- ur eingin túrur úr Hanst- holm í morgin. Smyril Line avlýsti túrin til Danmarkar í gjár vegna fráboðað ódnarveð- ur í Norðsjónum