fríggjadagur 3. desember 1999síða 2

= Í Internet: www.sosialurin.fo Ábyrgdarblaðstjóri: Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov | Marknaðardeild: Jonhard Hammer Dagbjørt S. Hansen Blaðfólk: Aki Bertholdsen, Turið Kjølbro Dånjal Højgaard Planbuskapur - tilrætta- legging ella tilvild Oddagrein Skulu politikkarar okkara å løgtingi, i by- og bygdaráðum avgera, hvussu vit byggja út land okkara? Ella skal ein útlendsk vinna, siga, hvussu vit leggja til rættis okkara idnadar- og havnavidurskifti? Oivað hava fleiri føroyingar sett sær henda spurningin, nú ein komandi frálandavinna er framman fyri stavn. Dag og dagliga hoyra vit politikkarar og vinnulíusmenn siga, at vit skulu lata oljuvinnuna avgera, hvar ein útgerðarhavn skal vera. Grundgevingarnar eru ymiskar. Summir siga, at marknaðarkreftirnar skulu ráða. Vit Skulu ikki hava eina planbúskaparliga ost- aklokku, skrivaði ein logtingsmaður um dag- arnar. Og onkur hevur sagt, at oljuvinnan hevur betri skil fyri hesum enn vit hava. I veruleikanum eru grundgevingarnar ikki serliga væl undirbygdar. Tað tykist, at tær verða settar fram, tí fleiri politikkarar vilja sleppa undan at taka avgerð í hesum máli. So kunnu teir siga, at oljufelogini vildu hava utgerðarhavnina her ella har. Og vinnulivs- menn hava hesar grundgevingar í vónini um, at teir eru teir sterkastu og eru kanska teir bestu til at sannfora oljufelogini um, at útgerðarhavnin skal verða her ella har. Nú hevur tað kanska ikki so stóran týdning, hvar ein ella tvær útgerðarhavnir verða í leitingarskeiðnum. Men tað er ein sann- roynd, at er eitt ella annað fyrst lagt í einum plássi, so verður tað neyvan flutt, um staðið kann brúkast og alt annað riggar væl. Venda vit aftur til fyrsta spurningin, so kann tað tykjast logið, at politikkar siga frá sær rættin at stýra og skipa fyri í hesum sam- felag. Fyri ikki so nógvum árum síðani skuldu allar kommunur gera bý- ella bygd- aplanir. Hesir skuldu vísa sethusøki, idn- aðaroki, miðstaðaroki, havnaøki o.s.fr. Hesir planir hava fingið skil á nógvar kommunur, bygdir og byir. Tá varð eisini tosað um at gera eina lands- plan, so tað varð greitt, hvar tað ymiska varð bygt út. Tað veri seg storri havnir, vatnorkuverk, brennistoðir og ruskpláss, ítróttaroki 0.s.fr. Hovdu føroyingar havt gjørt eina slíka landsplanleging, hevði óivað betri Skil verið í, og mangar milliónir hovdu verið spardar. Tí vantandi tilrættalegging hevur slóðað fyri tí lokalpolitikki, sum ikki hevur verið gagngligur, og sum hevur kostað okk- um nógv. Tað er óivað mangur, sum spyr, hví bretar, amerikumenn, danir ella norð- menn skulu avgera, hvussu vit skipa okkum í 2000! Men tað vilja politikkarar og vinnu- livsmenn eftir ollum at doma. Sosialurin Dagfinn Olsen John Johannessen Sveinur Tróndarson Eyðun Klakkstein Hogni Mohr Niclas Johannesen Yngd: Jákup Mork Myndamenn: Postadr: Postsmoga 76, Jens Kristian Vang 110 Tórshavn Alvur Haraldsen Telefon: 311820 ri, uppseting: Telefax. 314720 Sosialurin e-mail: post 2 sosialurin.fo Bústaður: nor lysing€ sosialurin.fo Argjavegur 26, Argir Prent: Sosialurin Viðmerking: Samhaldsfesti eftir Breckmannskum leisti Síðan verandi samgonga varð skipað, hevur politiska tjakið mest snúð seg um við- urskifti, ið ikki eru itøkilig Summi hava longu tosað seg í ørviti um m.a. fullveldi og um eftirløn, áðrenn nakað ftøkiligt er at tosa um Viðv. fullveldinum er at at betur dámdi mær gomlu hugsjónarmenninar og kvinnurnar, ið vildu rinda prísin fyri tað frælsi, ið tey trúðu uppá. enn hetta nýrel- egiøsa slagið, ið >hesaferð< roynir at billa sær sjálvum og fólki inn, at fullveldi ikki fer at merkist í vælferðini hjá fólki Hetta síðsta nærum ongan fyri framman, bert sæluna, ið koma skal. Tó eru hesi samd um tveir trupulleikar fyri framman, Javnaðar- flokkin og pensionistin Trupulleikin er hin sami í áðum fórum, at tað er ov nógv til av teimum. Javnad- arflokkin kunnu hesi fara við sum teimum lystir, tað yvir- ivir flokkurin Kjakið um figgjarligu kor- ini hjá okkara gomlu, bæði 1å teimum, 10 hava solidar- itetin hjå okkum arbeidsføru fyri neyðini, bæði í dag og framyvir. verður meira og meira ódámligt. Argumentatiónin er so langt úti, at samgongan nú SIgd, slagið sær trupulleika lovar folki grundlógartry ggj- aða eftirløn. Er tað nakar í dag, (so blåoygdur), ið trýr uppá, at slík áseting í eimi grundlóg hevur annað virði enn tað formella og sym- bolska? Í verandi grundlóg er t. d ásett, at miðast skal ímóti, at hvor arbeidsførur borgar! í landinum hevur ar- beiði. Hóast hesa áseting verða arbeidsfør hildin 6- virkin, meðan hini skulu renna skjótari Hvat nyttar ein grundlóg- artryggjað eftirløn, um landskassin er tómur? Tað er neyvan nøkur trygd hjá borg- aranum, at Karsten Hansen situr tungur og svevur á landskassalokinum, meðan fólkafokkkurin borar frá rens] gjøgnum botnin. Hvussu ber tað til, at sam- gongan ikki metir samfelag ið hava ráð at veita fólki eina sømuliga pension, tá sam- gongan metir seg kunnu minka um inntøkur lands- kassans vid uml.200 mi6 ella meir um árið, tå inngjalds- prosentið til fólkatrygging- ina er komið upp á 10. Verð- ur fullveldið veruleiki eftir tíðarætlan samgongunnar, so verður árliga ríkisveitingin uppá Í mia. eisini burtur um sama mundi. Hesin veruleiki nervar tó ikki tey mest trúgvandi, hó- ast fleiri av hesum skjótt fáa brúk fyri nýggjum fígginda- myndum at styrkja seg við Í ollum samfel: ig sskip in- um f heiminum hevur altid verið ein solidaritetur, ein kontrakt ímillum folkið, at tey vinnuføru tryggja livi- korini hjá børnum og goml- um. Verandi samgonga kjak- ast um eftirlønarskipanir á slíkum stødi, at tey gomlu í dag byrja at føla seg sum samfelagsins fígginda nr 1. Tær ósolidarisku og nýli- beralistisku hugsjónir, ið verða sáðaðar í dag, bæði av samgongu, embætisfólki og fjølmiðlum, at nú skulu øll sæta sær sjálvum, kunnu máða stødid umdan dygdini í føroyska samfelagnum. Í dag er ikki lukkuligt at framføra sjónarmið, ið ikki eru svørt ella hvít, og ongin fær stundir at hugsa seg um Alit verða framleidd og út givin frá hond, samstundis sum løgtingsmenn hava mest at gera av vanligum tingar beiði. Tað seinasta álitið, um útbjóðing og skatting av møguligum rådevnum í und irgrundini, er neyvan sodnað tá stóða skal takast í tingi num. Soleiðis roynist skip aða demokratiska gongdi hjá samgonguni í praksis Tá landsstýriskonan í al mannamálum einaferð kem ur fram í ljósmálan við upp skotinum hjá Óla Breck mann um folkatrygging, og Tjóðveldisflokkurin fer píl agrímsferð um landið undir heitinum »Samhaldsfesti eft ir Breckmannskum leisti<, tå vóni eg, at fólk fer at síggja veruligu stóðu Tjóðveldis floksins, sum tann hongdi. 10 stuðlar seg til folkafloks reipið. Eg vóni, at fakfeløgini, og serliga tey, ið umboða limir, ið hava solidariskar eftirløn arskipanir fyri neyðini. krevja so mikið av tíð at við- gera uppskotið, at hvor ein asta steinpirra verður vend og kannað, áðrenn løgtingid fær málið til viðgerðar Kristian Magnussen, løgtingsmadur Hergeir Nielsen i nevaleiki Skadafrødin hjá Hergeiri Nielsen tykist ikki at fáa nakran enda. Hann kann als ikki gloyma, at uppskot Sambandsfloksins um eina vegleiðandi = fólkaatkvoðu fall á Løgtingi. Uppskotið snúgi seg um, at spyrja føroya fólk, um tey ynskja fullveldi og loysing, ella um tey heldur ynskja eina nýggja avtalu, sum ligg- ur innanfyri verandi ríkis- eind. Hergeir Nielsen er so ov- urfegin, at hann nú fyri triðju ferð greiðir frá einum fiktivum nevaleiki, sum hann luttekur í og vinnur. Hann greiðir gjølla frá, hvussu ofra verður rakt beint frammaná, og hvussu ofta verður sligið undir tann eina vangan, og hvussu nógv hin vangin eisini má tola. Villleiðandi yvirskrivt Yvirskriftina fyri henda øg- iliga nevaleik, sum Hergeir fyrst tosaði um i Løgtingi- num, og síðani næstan orða- rætt endurtók í bløðunum hin 24.- og 25. november, kallar hann "Nýskipanaruppskotið — Nýggjar tíðir". Henda yvirskrift, er navnið á tveimum ritum, sum Sam- bandsflokkurin hevur sent út til Føroya fólk, og sum púrt einki hava vid umrøddu folkaatkvødu at gera. Mitt í nevaleikafråsøgnini skrivar maðurin eisini um ár 2000-trupulleikan. sum fleiri teldur væntandi fara at møta um árskiftið. Hesin trup- ulleiki hevur heldur einki við Nýskipanaruppskotið hjá Sambandsflokkinum at gera. Júst sum harðast leikar á, er Hergeir helst komin eftir, at einki samanhang er mill- um yvirskriftina og innihald- ið í fråsøgnini um nevaleik- in, og tí broytir hann nú yvirskriftina, so at frásøgnin hin 25. november eitur ”Krampar í Sambandsflokk- inum". Men nú er maðurin so póstur, at blaðið vísir eina mynd, har tungan hjá Hergeiri er við at detta út. Nevaleikarin ræðist áskoðaran Vit skilja væl smádreingja- gleðina hjá hesum tjóðveld- ismanni, tí hann og hansara sameindu kunnu nú fram- haldandi leggja alla sína pol- itisku orku í at loysa Føroy- ar úr ríkisfelagsskapinum. Tjóðveldisflokkurin vil eyðsað bíða sum longst við at hoyra fólksins hugsan um júst tann spurningin, sum Sambandsflokkurin reisti. Og Tjóðveldisflokkurin ræð- ist fólksins rødd í reista spurningi. Ovurkæti Hergeirs er sjálvandi eisini ávirkað av óvæntaðu hjálpini, sum hann í hesum máli fekk frá Javn- aðarflokkinum og leiðara- num í Sosialinum. Trygvi F. Guttesen TØKK Ein hjartans tøkk til tykkum øll, samkenslu, tå elskaði maður, abbi og bróður okkara ið sýndu pápi, verpápi, JÓGVAN ISAKSEN, Vestmanna doyði og varð jarðaður. Tøkk til Una Næs fyri góð orð í heiminum og kirkjuni. Tøkk til kirkjutænarar, sangarar og til tykkum øll, sum hjálptu til í heiminum og tykkum øll, ið fylgdu honum hansara seinastu ferð. Tøkk fyri blómur, kransar og peningagávur til kirkjuna. Familjunnar vegna Kona, børn og bróður