fríggjadagur 21. januar 2005síða 30

30 Nr. 14 - 19. januar 2005 Bess, ein ung og naiv genta úr eini lítlari skotskari bygd, fellur fyri Jan, ið er arbeiðsmaður á einum boripalli. Jan hevur sæð meiri av lívinum, er meiri royndur og vaksin. Hann er samstundis eisini meiri uppreistrarsinnaður. Men hann verður eisini forelsk- aður í Bess, og hóast fleiri týðandi eldri borgarar í bygdini mótmæla, so giftast Jan og Bess. Tey møta tó stutta lukku. Bess hevur tað ringt við at vera burtur frá Jan, tá hann fer út aftur á boripallin. Men vanlukkan hendir úti á boripallinum, og Jan fær heilaskaða og tað stendur um lív hjá hon- um. Á sjúkralegu sannførir Jan Bess um, at kærleiki teirra einans kann liva víðari um hon fær sær ein annan elskara og síðan sigur honum frá erotisku smálutunum. Við tungum iva fer Bess undir at gera tað, sum elskaði maður hennara ynskir, hóast at hetta kostar henni nógv. Breaking the Waves Nú hósdagin verða 60 ár eru liðin síðan fangarnir í týningarleguni Auschwitz- Birkenau vórðu latnir leysir. Hetta hendi, tá russiskar herdeildir náddu nasistisku týningarleguna í landsynningspartinum av Póllandi. DR2 sendir í hes- um sambandinum eina dokumentarsending, ið BBC hevur framleitt. Send- ingin er serlig, tí hon er ein konsert, ið er upptikin í og umkring leguna, har ræðu- leikarnir í síni tíð vórðu framdir afturvið tónleiki, ið varð leiktur av einum fangaorkestri. Uppundir konsertsendingina prátar sjónvarpsverturin Martin Kranik við Moses Schwartz - ein dani, ið yvirlivdi Holocaust. Tá norðurtýska týningarlegan Bergen-Bels- en var tikin vigaði Schwartz einans 36 kilo, men ganga skuldu næstan 40 ár, áðrenn hann orkaði at siga søguna um sína tíð í seks ymiskum týningarleg- um í Póllandi og Týsklandi. Søga Moses Schwartz finst í bók hansara "Milde Moses - en overlevers erindringer", ið nýliga er komin út. Konsertsending- in inniheldur frásagnir um, hvussu tónleikurin bleiv brúktur afturvið ræðuleik- unum og eisini, sum undir- hald fyri SS-ovastunum. Í leguni vóru fleiri orkestur, ið vóru mannað av fangum, sum, við at spæla og syngja, sluppu undan at verða avrættaðir. Eva Adam varð úttikin til kvinnuliga orkestrið, ið sang tá tokini komu við nýggjum fang- um. Sangirnir skuldu altíð verða lættir og glaðir sangir, hetta var fyri at teir nýggju fangarnir skuldu halda, at hetta staðið var kortini ikki so galið. Yvir- livandi siga frá søgu sínari um, hvussu tey vórðu noydd at framføra tónleik eftir boðum frá SS-her- monnunum. Eisini verða tónlistarlig innsløg, ið eru framførd í Auschwitz-leg- uni, við - hetta er fyrstu ferð í 60 ár at loyvi er givið til at framføra tónleik á staðnum. Heimskendi klaverleikarin Emanuel Ax og russiski violinleikarin Maxim Vengerov framføra m.a. verk eftir Chopin og Bach. Við í minniskonsert eru tónlistarfólk úr Pól- landi, Bretlandi, USA, Kanada, Argentina, Russ- landi og Kekkia. DR2 hóskvøldið 27. jan. kl. 19.45–22.30 Skráin fyri temakvøldið er hendan: 20.45: En dansk overlevende 21.00-22.30: Til minde om Auschwitz Danskur dramafilmur frá 1996 Leikstjórnað: Lars von Trier Leikarar: Bess: Emily Watson. Jan: Stellan Skarsgård. Dodo: Katrin Cartlidge.Terry: Jean- Marc Barr. Manden på trawleren: Udo Kier. Dr. Richardson: Adrian Rawlins. Præsten: Jonathan Hackett. Moderen: Sandra Voe Víðagitni violinleikarin Maxim Vengerov framførir Fyri fyrstu ferð í 60 ár verður tónleikur aftur framførdu í Auschwitz Temakvøld – Til minnis um Auschwitz Bess (Emily Watson) er ein ung og naiv genta Søgan í filminum fer fram í einum lítlum og trongum bygdasamfelagi norðaliga í Skotlandi Kanal 5 sunnukvøldið kl. 22.25: