fríggjadagur 3. desember 1999síða 9

Nr. 231 - 3. desember 1999 tíðindablaðið Størri rúmd fyri at áseta | mo arbeidstidina lokalt Kravið um liðiligheit í såttmålunum er í dag eitt krav bæði frå arbeiðsgevar- um og arbeiðstakarum, skrivar Vinnuhúsið í tíðindaskrivi Arbeiðsgevarir seta Krav um liðiligheit hjá arbeiðstakar um við atlitið til kappingar førid, og arbeiðstakarir seta krav um liðiligheit hjá ar- beiðsgevaranum við atlitið til at sameina arbeiðslív við heimalívið. Hetta økta krav ið um sínámillum liðiligheit verður styrkt av menningini innan kunningartøkni — og í háttunum, sum virkini brúka uppá Hvat merkir hetta so fyri sáttmálar? Hvussu skapa partarnir á arbeiðsmarknað- inum liðiligari sáttmálar? Sum dómi kann vísast á arbeiðstíðina — at tað verður stórri rúmd fyri at áseta ar- beiðstíðina lokalt og fyri tað einstaka starvsfólkið. Ar beidsuppgåvurnar skulu kunningartøknina fremjast, tá ið eftirspurning urin er har, og ikki endiliga uppá eina frammanundan givna arbeiðstíð. Hetta kundi til dømis verið framt við heimaarbeiði. Starvsfólkið fær eitt meira harmoniskt skiftið millum arbeiði og frítíð Fyri tey starvsfólk, har heimaarbeiði ikki er møgu- ligt ella ynskiligt, kann møguleikin fyri flekstid og forskotnari tíð verða ein val- møguleiki — sjálvandi við atlitið til tørvin hjá starvs- fólkunum og virksemi hjá virkjunum. Størn liðiligheit krevur, at sáttmálarnir verða broyttir, tí at fleir ásetingar í sátt- málunum forða fyri hesum, eitt nú føst møtitid, yvirtid- arreglur v.m. ES krav til fiskimenn ES lóggávutingið roynir enn einaferð at fáa samtykt eina mest loyvda arbeiðstíð uppá 48 tímar um vikuna, og hetta kemur eisini at raka fiskimenn, skrivar norska blaðið Fiskaren Verður uppskotið samtykt, fer tað at hava stórar nega- tivar avleiðingar fyri løn- semi og tilgond av nýggjum fólki í hesi vinnu. Um fisk- imaðurin verður noyddur at arbeiða minni enn vant, mugu fleiri fólk til fyri at gera sama arbeiðið. Ein av- leiðing av hesum verður minni inntøka til fiskimann- in og ein tørvur fyri at umbyggja fiskiskipini. Ein annar trupulleiki við uppskotinum er, at tað ikki bert fer at fevna um fiski- mannin, men eitt nú eisini yngri læknar sum eru í eini turnusskipan. Uppskotið er ætlað soleiðis at hesir bólk- arnir koma inn undir eina fyriskipan frá 1993 sum fevnir um flest allar arbeiðs- takarar. Tí kunnu fiskimenn væntað at verða koyrdir í sama bólk sum onnur í sam- bandi við eina politiska pakkaloysn. | ES er stødan positiv til uppskotið. Um fiskiflotin verður álagdur eina arbeiðs- viku uppá 48 tímar, kunnu fiskimenn ikki arbeiða meiri enn 48 tímar um vikuna í einum árið. Draga vit eina frítíð uppá 4 vikur hevur hettar við sær, at ein fiski- maður í mesta lagi kann ar- beiða 48 tímar í 48 vikur, ella 2.304 tímar í einum ár- ið. (Kelda: Vinnuhúsið) Áheitan í sambandi við altjóða dæ teirra brekadu: Psykiatriin um aldarmótið Í samband við Altjóða handicap dagin, í dag, 3. desember 1999, vilja vit, deildarsjúkrasystrar á psyk iatrisku deild, nýta høvi at gera vart við støduna hjá teimum psykiskt sjúku, og hvat kundi verið ødrvisi Psykiatriin hevur ment seg nógv og stor framstig eru gjørd, síðan psykiatriska deild á Landssjúkrahúsi num lat upp fyri 30 árum síðani. Fakliga eru vit á hædd við hini Norðurlond ini bæði hvat viðgerð og røkt viðvíkur, men hetta er ikki altíð nóg mikið, tí sos iala trygdarnetið manglar. Fólk, ið hava verið inn løgd á psykiatrisku deild. føla ofta, at sosiala um hvørvid og trygdarnetið er burtur. Umhvervið dugir ikki altíð at skilja hesi menniskju, og at tey hava eins stóran tørv á virðing, sum øll onnur menniskju í samfelagnum. Hesir sjúkl- ingar uppliva, at einasta trygdarnetið tey hava, er deildin, tey eru útskrivað frá. Soleiðis blíva psykiatr- isku deildirnar eisini tað staðið, har tann sosiali tørv- urin verður nøktadur. Øll hava vit tørv og ynski um ein innihaldsríkan dag- ligdag. Hvort menniskja hevur ávís evni, og tí er um- ráðandi at fáa hesi fram, styrkja tey, so at sjálvsálit og lívskvalitetur hækkar, men ongi verkstød og vard arbeiðspláss eru til tess Øll menniskju hava tørv og ynski um at hava eitt stað at búgva og vera fyri seg sjálvan, og sum eisini er ein sjálvsagdur menniskjarætt ur, men tað mangla íbúðir og búfelagsskapir við fak ligum stuðli til tey psykiskt sjúku. Ikki at hava trygg íbúðarviðurskifti er tyngj andi hjá øllum, og er ein psykist veikur, kann hesin ótryggleiki vidføra óneyð- ugar innleggingar, sum tann einstaki kann føla sum nið urlag, og sum kundi verið fyribyrgt. Fyribyrging er altíð tann besta loysnin og er eisini í longdini kostnað arsparandi fyri samfelagið Tí eftirlýsa vit búfelags- skapum við fakligum stuðli og íbúðum í nærumhvørv- inum hjá tí einstaka. Tað veri seg í Vågoy, Eysturoy, Suðuroy, Sandoy, Nord oyggjum, Norð- og Suður streymoy Vísast skal á, at eisini stórur tørvur er á psykiati iskum røktarheimum Nógvir eldri psykiatriskir sjúklingar eru innlagdir á psykiatrisku deild, tí teir onga aðrastaðni hava at vera. Hetta eru ósomilig kor, vit bjóða okkara eldru psykisku sjúku, og nú eldraår er í år, ynskja vit, at okkara fólkavaldu politikk- arar hesum fólkum meira enn eitt náttborð á fel agsstovu Heilsa fyri øll år 2000 var geva endamálsorðingin í teirri viðtøku, sum WHO gjørdi í 1977, og sum skuldi tryggja øllum borgarum í heiminum betri liviumstødur. Nú hev- ur WHO gjørt viðtókuenda málsorðing undir heitinum heilsa fyri oll í tí 21 ár hundraðinum Aheitan okkara til lands- ins politikkarar er, eins og onnur lond hava gjørt, at góðtaka strategiina hjá WHO um heilsu fyri øll í tí 21 ár hundraðinum, og geva okkara psykiskt sjúku mannsømulig kor at liva undir Deildarsjukrasystrarnar å psykiatrisku å Lands- sjúkrahúsinum Roknaskapartøl hjá Torshavnar byråd Av ti at fløkja kom i uppsetingina av roknskapartólunum í greinini hjá Fólkafloks- umboðunum í Tórshavnar byråd í blaðnum í gjár, prenta vit talvuna umaftur - og biða orsaka mistakið. Sí talvu: „Um vit brúka roknskapartølini fyri 1998 og sammeta tey við tølini fyri ár 2000 síggja vit eina kolosala øking, eftir bert tveimum árum: Ár 1998 Ár 2000 Vøkstur í kr. Vekstur í % Rakstur 156 mill. kr. = 223 mill. kr. 67 mill.kr. 43% fløgur 30 mill. kr 32 mill. kr. = 2 mill. kr. 7% Rakstur og fløgur 186 mill. kr. 255 mill. kr. 69 mill.kr. 3 7% eÍlógurnar uppá 28 mill. kr. hjá Tórshavnar Havn eru ikki við her< URBAN LEGEND or URBAN LEGEND FORC NATURE IIITI11TTLLILLLELLLELLLE. Nýggir filmar hvørja viku Leiga videofilmar á hesum steðum: Statoilstoðin í Gundadali tel. 314770 Statoilstødin í Kollafirði tel. 42 1083 Statoilstoðin í Saltangará tel. 449133 Statoilstødin í Klaksvík tel. 457353 Statoilstoðin í Sørvågi tel. 332001 Statoilstødin i Sørvågi tel. 332001 Statoilstødin i Leirvik tel. 443360 Ó STATOIL stødirnar kring landið