leygardagur 4. desember 1999síða 6

tíðindablaðið 8 Nr. 232 - 4. desember 1999 Evropeiskur sáttmáli bindur Danmark í málstriði I 1992 skrivaði Danmark undir evropeiska sáttmálan um landsparta- og minnilutamál. Undirskriftin bindur Danmark í spurninginum um stóðuna hjá fóroyska málinum. Hør ann Danmark Sáttmálin Fyri at skilja hvussu hetta r saman skulu vit sjey iftur í tíðina. Aftur til Hetta árið skriva líma ni Evroparáðnum ndir evropeiska sáttmálan minni ) við sátt um landsparta- og Endamåli ninniluta- og regi int, sum tað verður rópt. Danmark er eitt av londunum sum skrivar und ir sáttmálan Evropeiski Kann partar Annar parturin er ein gen erell viðurkenning av smá málunum. sum áleggur teimum evropeisku statu- num, at taka atlit fyri smá ålunum í teirra politikki. oc såttmålin lutast sundur i tveir egåvu og praksis Hin parturin er eitt slag av yvirbygningi, har stat- mir kunnu velja, at seta í verk serlig tiltøk, at menna smámálini Eitt regiónsmál Treytin fyri at evropeiski sáttmálin fær gildi í danska ríkinum er at hann verður staðfestur í Fólkatinginum. Í tí sambandi skal gerast greitt hvørji mál såttmålin skal fevna um. Og í hvussu stóran mun tey skulu verj ast 4. februar 1998 skrivar uttanríkisráðið bræv til Vi beke Larsen, ríkisumboð Har verður staðfest, at utt anríkisráðið metir, at í danska ríkinum eigur evro- peiski sáttmálin at fáa gildi fyri trý mål - tyskt, grøn- lendskt og føroyskt. Lands stýrið verður biðið um at gera viðmerkingar til inni haldið í brævinum Í brævinum frá 4. februar 1998, grundgevur uttanrík isráðið sína støðu við at visa beinleiðis til evropeiska sáttmálan: I artilkel I defineres re gional- eller mindretals- sprog” som sprog, der tra- ditionelt anvendes inden for et bestemt område i en stat af statsborgere i denne stat, som udgør en gruppe, der er talmæssig mindre end resten af statens befolkning, og som er forskellige fra det eller de officielle sprog i staten.” „Udenrigsministeriet går i denne forbindelse ud fra. at det færøske sprog må an- ses for at opfylde charterets definition af et mindretals- sprog.” Nakrar fåar dagar seinni boðar tåverandi løgmaður. Edmund Joensen frå, at landsstýrið góðtekur. at es ropeiski såttmålin fær gildi i Føroyum Onga vidmerking I donsku umsitingini verður nú arbeitt víðari við at fyri- reika eitt uppskot til sam- tyktar, at leggja fyri Fólka tingið. Grønlendska heima stýrið góðkennir evropeiska sáttmálan. Somuleiðis týski minnilutin í Suðurjútlandi. sum kemur undir greinina um serligar sømdir Í oktober í ár fær lands stýrið sendandi eina nýggja danska umseting av sátt- málatekstinum. Nú er tað sjálvsstýrissamgongan hjá Anfinni Kallsberg sum ræð ur í Tinganesi. Men landsstýrið hevur ongar viðmerkingar. Málið verður eftir øllum at dóma ikki vidgjørt politisk, men viðgjørt sum avgreidslumål. Rok kemur í Tað er tá málið verður lagt fyri Fólkatingið herfyri at rok kemur í Tad skurrar í oyrunum, tá útvarpið boðar frå, at før oyskt skal viðurkennast sum landspartamál. Føroyar eru eingin landspartur og føroyskt einki landsparta- mál. Ein ótilvitað provoka- tion frå donsku stjørnini, nú fullveldid er sett út í kortið. eru tónarnir úr Tinganesi. Landsstýrið boðar nú donsku stjórnini frá. at før- oyskt skal ikki umfatast av sáttmálanum, tá hann verð- ur stafestur í Fólkatingi- num. Og Poul Nyrup Ras mussen, forsætisráðharri lovar alment at lurta eftir føroyingum I knipu I veruleikanum hevur lands- stýrið sett stjórnina i eina ringa knípu. Bæði týski minnilutin í Suðurjútlandi og grønlendska heimastýrið vænta sær nógv av sáttmál- anum. Tvíheldur landsstýrið um, at føroysk skal haldast utt- anfyri fær Danmark ikki staðfest evropeiska sátt- málan, verður sagt í utt anríkisráðnum Teoretisk kann Fólka tingid næstu vikurnar staðfesta sáttmálan uttan at føroyska málið verður neynt. Hetta loysir kort- int ongar trupulleikar, tí Danmark fær trupulleikar við at forklára Evropa ráðnum hví føroyskt ikki er góðkent, sigur uttan ríkisráðið. Ti arbeiða embætis menn á donsku ráðharra- stovunum nú við eini semingsloysn, sum teir vóna at føroyingar kunnu góðtaka. Loysnin er at tað verður staðfest at før oysk er høvudsmålid í Føroyum. Ur uttanríkisráðnum ljóða tey greiðu boð, at danska stjórnin kann ikki rýma frá skyldunum, sum hon átók sær, tá hon skrivaði undir evropeiska sáttmálan í 1992.